Tuyển Tập Kỹ Thuật Tennis: Bộ Sưu Tập Toàn Diện

Tuyển Tập Kỹ Thuật Tennis

Extract from https://viettennis.net/threads/tuyen-tap-ky-thuat-tennis.2487/

Bạn chơi đã lâu mà trình độ vẫn không thấy tiến bộ?

Bạn từng lùng sục các tài liệu kỹ thuật tennis mà vẫn chưa hài lòng với những giải thích hay hướng dẫn về kỹ thuật chơi tennis?

Giờ đây bạn có thể không cần tìm kiếm chi nữa cho mệt.

Tài liệu này sẽ đúc kết tất cả những yếu tố giúp bạn:

• Hiểu rõ các yếu tố tạo nên một cú đánh tốt
• Biết được những "miếng tập" để nhanh chóng nâng cao kết quả thi đấu

Tất cả được trình bày với hình vẽ minh họa, ngắn gọn, súc tích và kết quả khác biệt thấy rõ trên sân tập.

Dẫn Nhập

Bài viết này dựa trên các giả định sau đây về hai từ “kỹ thuật” tennis.

Một là, các cao thủ quần vợt có cú đánh uy lực hơn ta, chỉ vì họ sở hữu được một số yếu tố kỹ thuật nào đó. Kỹ thuật điều khiển bóng chính là yếu tố nền tảng để người này đánh hay hơn, hay mau tiến bộ hơn người khác.

Một khi các yếu tố này được khám phá, nó chỉ trở thành qui tắc cho mọi người nếu bất kỳ ai thực hiện được nó sẽ đạt được kết quả cú đánh tương tự (có thể đo đạc được bằng máy móc để kiểm chứng)

Hai là, kết quả của các cú đánh là của một chuỗi các động tác kỹ thuật kế tiếp nhau. Chỉ cần thực hiện không đúng một động tác trong chuỗi này có thể biến cú đánh của bạn từ tốt trở thành bình thường! Ba là, có thể có nhiều hơn một kỹ thuật để thực hiện một cú đánh. Bạn có thể suy nghĩ để chọn lựa đâu là kỹ thuật tốt hơn vì nó phù hợp với bạn.

Chỉ khi đó, các kỹ thuật này mới thực sự trở thành vũ khí, giúp người chơi ít hơn vẫn có thể giữ nguyên đẳng cấp, hoặc nhanh chóng nâng cao trình độ chơi của mình so với các đối thủ khác.

Về bố cục, bạn có thể bỏ qua tất cả các phần mà bạn tự tin là mình đã nắm vững, tuy tôi vẫn khuyên bạn nên đọc một lượt từ trên xuống. Và như đã nói, mặc dù được giảng giải thành từng phần riêng biệt, trên thực tếáp dụng là một chuỗi các yếu tố được xâu kết lẫn nhau để tạo được kết quả cú đánh tốt.

Thực chất môn quần vợt chỉ là đánh vào trái bóng sau cho bóng bay qua sân bên kia, với tốc độ và quĩ đạo mong muốn để rơi vào điểm (hay khu vực) mà ta mong đợi.

Trước khi nghiên cứu đo đạc các cú đánh của các tay cao thủ, ta cần thiết lập một số điều kiện:

• Chấp nhận sai số do qui cách vợt, cấu trúc dây căng vợt, độ căng dây, loại bóng, cấu trúc mặt sân, hướng gió, và của máy bắn bóng trong thử nghiệm

• Xác định các yếu tố cần đo đạc cho yêu cầu kỹ thuật của mỗi cú đánh. Do điều kiện tài chính và thiết bị eo hẹp, tôi sẽ bỏ qua một số các yếu tố ví dụ như lực đạp vào đất của chân, tốc độ đạp, … cho đến khi có thiết bị phù hợp và khả năng tài chính cho phép.

Kết quả khảo sát các cú đánh của 100 cao thủ mà tôi có dịp sưu tập cho thấy các yếu tố sau xứng đáng được đưa vào kỹ thuật tennis:

Nguyên tắc một: Chuẩn bị ở xa và đánh dài theo hướng bóng đi.

Mặc dầu nguyên tắc này áp dụng cho mọi cú đánh, tôi tạm dùng cú thuận tay để mô tảý niệm này.

Hình sau đây tóm lược cú đánh của các tay vợt mới tập chơi.

Còn đây là của các tay vợt có trình độ trung bình

Hoặc một dạng khác

Việc cầm vợt đúng kiểu và quĩ đạo đánh như sau sẽ cho ra các cú đánh mạnh nhất:

Nhận xét và Phân tích:

• Lỗi hay gặp ở các tay vợt mới tập chơi là họ có biên độ đánh quá ngắn như hình vẽ trên. Lý do là họ sợ đánh hụt bóng, hoặc cơ thể họ không thể thực hiện được các yếu tố mở vợt ra xa bóng hết mức, và tiến vào bóng đủ sâu để đánh dài theo bóng. (Trong phần kế tiếp khi phân tích kỹ thuật đánh thuận tay, tôi sẽ đi sâu vào phân tích điểm tiếp xúc bóng trong quĩ đạo này)

• Dần dà khi trình độ được nâng cao hơn, các tay vợt trung bình sẽ có quĩ đạo đánh dài hơn, nhưng đa số họ đều không ý thức được việc cần thiết phải hoàn chỉnh yếu tố này. Đó là lý do chính khiến họ dừng lại ở một trong hai kiểu đánh như hình vẽ trên. Mặt khác, đa số thay vì đánh đúng từ A sang B, họ lại đánh từ sau A và kéo dài ra sau B một đoạn. Ý tôi muốn đề cập đến khái niệm quãng đường có ích của quĩ đạo. Việc đánh dài nhưng không đúng đoạn có ích cũng không đem lại tác dụng!

• Cú đánh mạnh có quĩ đạo đo được là khoảng 2 mét, gấp 8-9 lần so với quĩ đạo của các tay vợt mới tập. Độ dốc của quĩ đạo có thay đổi một chút tùy theo độ xoáy của bóng mà họ tạo ra. Phần cuối của đoạn này có hình kết thúc "sấm sét" của một cú thuận tay chuẩn.

Xuyên suốt trong tuyển tập này, bạn cần lưuý: Một số yếu tố kỹ thuật là đúng cho các tay cao thủ như yếu tố trên chẳng hạn, lại không giúp ích nhiều cho các tay vợt mới tập chơi. Lý do là nếu bạn yêu cầu dân mới tập mở vợt xa và “đánh theo banh” dài như trên, họ không thể có phản xạ và lực để tạo nên quĩ đạo và vận tốc mong muốn được.

Quĩ đạo đánh và lực đánh có mối quan hệ hai chiều. Nếu như đánh không đúng quĩ đạo, bạn có muốn đánh mạnh cũng không được! Ngược lại, khi bạn đã đánh mạnh được, bạn cũng khó lòng đánh sai quĩ đạo mà tôi đã mô phỏng ở trên. Để làm rõ hơn, bạn hình dung một đường cong đánh có thể cong ít hay cong nhiều như hai hình vẽ sau đây:

Thực tế là muốn đánh mạnh, bạn buộc phải đánh như hình dưới. Điều này cũng giống như khi bạn lái xe, bạn không thể lái nhanh trong một đoạn cua quá hẹp và quá gắt được!

Mặt khác, cơ thể bạn với các múi cơ và gân nối với nhau cũng không cho phép bạn đánh thẳng băng như kẻ chỉ được. Nó chỉ có thể thực hiện động tác với tốc độ cao khi đưa vợt đi từ cao xuống thấp, đi ngang khoảng 20 cm rồi lên cao lại mà thôi! Bạn cần đưa vợt đi trên quĩ đạo đó, sao cho cái đoạn đi có ích càng ít cong càng tốt! Bằng cách nào? Chỉ có cách là đừng mở vợt khi chuẩn bị cao quá nơi mà ta định đánh, cũng đừng kết thúc cao quá nơi ta đánh. Đây là lỗi phổ biến nhất của các tay vợt trung bình (xem hình trên).

Hình vẽ trên mới chỉ nêu lên ý niệm về quĩ đạo theo mặt phẳng dọc (vuông góc với mặt đất) của một cú đánh hay. Thật ra có đến hai mặt phẳng mà ta cần xem xét cho cú đánh này. Nếu nhìn từ đỉnh đầu xuống, ta sẽ thấy có một mặt phẳng nằm ngang (tức nhìn từ đỉnh đầu xuống), các qui tắc về đường cong này cũng đúng! Một cú đánh mạnh với quĩ đạo cong gắt từ trái sang phải là điều bạn không thể thực hiện được vì đoạn cong này quá gắt!

Hình sau đây mô tả kết thúc của một cú đánh hoàn hảo. Dĩ nhiên là không phải lúc nào bạn cũng có thể và luôn nên làm được maximum như vậy, nhưng đây là ý niệm căn bản phải có nếu muốn sau này tiến xa, cộng với các nguyên tắc về cách tạo lực khi đánh mà tôi sẽ lần lượt phân tích sau đây.

Nguyên tắc 2. Hiểu rõ nguồn gốc sinh ra lực.

Khi phân tích một cú đánh, yếu tố đầu tiên mà ta cần quan tâm rõ ràng chính là lực (chính xác hơn là nguồn lực) tác động vào bóng. Tôi thật sự lúng túng khi sử dụng từ lực (force) – rất dễ gây hiểu lầm - và nguồn lực (power) ở đây. Chính xác thì cái mà tôi muốn đề cập đến lúc này là power, hiểu như lượng năng lượng mà ta đem đến cho bóng, nhưng khi viết, tôi đành dùng lẫn lộn hai từ Force và Power này chung một từ là lực cho đến khi có bạn nào giỏi tiếng Việt hiệu chỉnh lại giúp tôi!

Đây chính là yếu tố chính là thay đổi rõ rệt kết quả đánh bóng đi. Vấn đề nghiên cứu đặt ra ở đây là nguồn lực huy động của mỗi một bộ phận của cơ thể ta xảy ra như thế nào.

Những ai bắt đầu chơi tennis đương nhiên khó lòng tạo ra nguồn lực nào khi đánh bóng. Họ chỉ cố gắng trả bóng lại an toàn và hài lòng với cú đánh đó.

Vấn đề chỉ bắt đầu phát sinh khi trình độ nâng lên một tí, khi bạn bắt đầu có ý thức muốn tăng tốc cho bóng khi đánh đi. Tôi nhận thấy có đến 99,9999% người chơi tăng lực theo bản năng chỉ bảo, mà ít khi chịu suy nghĩ và phân tích thấu đáo, hoặc họ cho rằng chỉ cần đơn giản tăng tốc cho động tác đánh là quá đủ cho yêu cầu về lực đánh bóng. Suy nghĩ này thực sự sai lầm bởi lẽ lực tự nhiên tạo ra bởi một tay vợt mới chơi thực sự rất yếu ớt. Sở dĩ như vậy là vì ai mà hiểu biết quờ quạng về nguồn gốc tạo ra lực, sẽ càng trở nên mơ hồ hơn khi nói tới phương pháp để tối ưu hóa việc tạo ra lực đánh bóng.

Vậy lực ở đâu mà ra?

Nguồn gốc của lực – đương nhiên là các múi cơ (xem hình). Và phương pháp để tạo ra lực chính là co rút các múi cơ lại!

Chuyện không đơn giản chỉ có vậy. Phân tích sâu hơn cho thấy còn nhiều điều phải bàn ở đây. Khi ta nói đến co cơ – điều này cần xảy ra mạnh nhất ở giai đoạn chuẩn bị cho cú đánh - nghĩa là bạn phải có đủ dự trữ năng lượng trước khi có cú đánh tốt. Ví dụ như ở động tác chạy bộ, nếu bạn muốn xuất phát tốt, cơ thể bạn buộc phải co cơ hợp lý trước đó, nếu không các bước chạy ngay sau đó sẽ vô cùng yếu ớt vì lấy đâu ra năng lượng để đẩy cơ thể đi ???

Sở dĩ tôi muốn nhấn mạnh điều này vì có một số tài liệu viết cần thả lỏng người khi đánh. Điều này chỉ đúng khi và chỉ khi bạn đã co cơ hết mức trước đó, vì nguồn lực tạo ra chính là do việc co cơ và dãn cơ xảy ra liên hoàn!

Để bạn dễ hình dung, tôi lấy ví dụ chiếc xe gắn máy hay xe hơi. Trước khi muốn nó lao đi nhanh chóng, động cơ cần nạp nguyên liệu (giống giai đoạn ta co cơ vậy), do đó bạn hãy từ bỏ suy nghĩ không cần “nạp năng lượng” trước khi đánh bóng (mà đa số đều gặp), mà chỉ lo thả lỏng người lúc đánh.

Như vậy, một tay vợt nhỏ con hoàn toàn có thể tạo ra cú đánh mạnh hơn hẳn của lực sĩ như Lý Đức hay Phạm Văn Mách (giả sử họ không tập chơi tennis). Và nếu chịu khó tập luyện một chút, đa số chúng ta hoàn toàn có thể tung ra những cú đánh sấm sét như các tay vợt top 200 ATP!

Ngoài việc co cơ để nạp năng lượng, ta lại cần di động (bao gồm cả di chuyển bằng chân và thân hình, động tác đánh) sao cho toàn bộ cử động của ta được thực hiện với vận tốc cao. Đạt được điều này, cú đánh sẽ đạt uy lực tối đa với khả năng vật lý của cơ thể bạn! Phần dưới của mục này tôi sẽ lý giải thêm về động năng tạo ra khi đánh bóng để giải thích điều này.

Có một điểm nhỏ nhưng quan trọng tôi muốn nói tới ở đây. Khiáp dụng nguyên lý trên cho lực đánh của bạn, cần phải lưuý tới tốc độ của phản xạ cơ thể. Bạn cần nâng cao khả năng co cơ, cũng như nâng cao khả năng loại bỏ các yếu tố làm trì trệ sự co cơ này!

Nguyên lý 3.

Chúng ta đều biết, theo định luật 3 Newton, khi chân ta đạp vào đất một lực (nhờ sự co cơ và dãn cơ), mặt đất sẽ tác động lại lên cơ thể ta một lực bằng với lực trên. Điều này cho thấy vai trò của cơ chân co duỗi khi tạo lực ban đầu. Lực này được truyền qua cơ thể ta, vốn là một bộ xương - với các liên kết gân và cơ - để cuối cùng đi đến vợt và bóng.

Rõ ràng, nếu chỉ dừng lại ở khái niệm nguồn gốc của lực là co và dãn cơ là chưa đủ. Ta cần nhận thấy rằng, cấu trúc cơ thể phân bố các cơ mạnh yếu không đều nhau, và các nhóm cơ này cũng không phải tham gia bằng nhau trong lúc đánh bóng. Mỗi khi động tác của chúng ta đi đến một vùng giới hạn nào đó của cơ thể, thì nhóm lực mạnh ban đầu lại trở nên yếu đi, và sẽ có một nhóm cơ tiếp quản nguồn lực mạnh này (nếu ta biết cách sử dụng).

Vậy ta bắt đầu tìm hiểu các cơ có sức mạnh nhất để tối ưu hóa việc sử dụng chúng khi đánh (tức khi ta chuyển động).

Nếu để cử động cánh tay, các cơ sau đây là mạnh nhất xếp theo thứ tự: cơ vai, cơ liên sườn, và cơ bắp tay trên (chứ không phải là cơ cẳng tay từ cùi chỏ đến bàn tay). Cơ cẳng tay rất yếu và đóng góp rất ít trong chuyển động lăng tay, và cổ tay cũng tương tự: nó yếu và không đóng góp nhiều trong việc di chuyển cánh tay đánh bóng. Do đó, ta cần tập trung vận sức ở các nhóm cơ mạnh để tạo ra tốc độ nhanh của cánh tay khi đánh bóng.

Tuy vậy, đối với cổ tay, ta cũng phải căng nó ra để chịu lại lực bóng. Bạn thử hình dung nếu chỉ cột cán vợt vào tayáo một cách lỏng lẻo, nó sẽ không thể chịu nổi cú va đập từ vợt vào bóng khi đánh. Thí nghiệm đo được, lực đánh vào bóng tương đương khoảng 30Kg cho một cú đánh của một tay vợt khá. Một cổ tay mềm mại khi tiếp xúc bóng rõ ràng sẽ làm hao hụt mất đáng kể một lượng sức mạnh truyền từ tay sang vợt.

Tóm lại, khi đánh ta cần căng hầu như mọi loại cơ có tham gia vào tạo ra chuyển động. Tuy nhiên điểm khác biệt chính yếu là các cơ mạnh có vai trò chủ động để tạo lực, trong khi các nhóm cơ yếu lại có vai trò bị động, giúp chống lại lực quán tính (khi cánh tay trên đã bắt đầu lao đi, vợt theo quán tính không thể lao theo cùng một lúc được), chống lại lực va đập (lúc vợt đập vào bóng), hoặc chịu lại trọng lượng cơ thể (cơ mu bàn chân). Nói khác đi các nhóm cơ yếu chịu trách nhiệm làm cho lực sinh ra do các cơ mạnh không bị mất đi khi truyền từ bộ phận này sang bộ phận khác, kể cả việc không làm vợt bị bật lại khi chạm vào bóng.

Bạn cũng cần nhận diện các hướng chuyển động nào cho phép các cơ mạnh có thể tạo ra lực tối đa về hướng đánh bóng. Ví dụ động tác xoay trên mặt phẳng ngang (song song mặt đất) không đem lại hiệu quả nhiều bằng xoay dọc (vuông góc với mặt đất). Bạn cũng phải để ý đến quãng đường cho phép di động của bộ xương chúng ta. Nếu để nó di chuyển đúng, ta sẽ có đoạn đường di chuyển có ích dài hơn. Đoạn đường càng dài, theo vật lý ta sẽ có vận tốc ở đoạn cuối của nó mạnh hơn (cho đến khi cơ thể ta bắt đầu bị vướng, sẽ làm chậm lại động tác – tức là đoạn đường vô ích mà tôi đã đề cập ở trên).

Trên đây tôi đã phân tích về động tác tay. Bạn có thể tự suy luận về các cơ huy động trong chuyển động chân. Bạn sẽ thấy cơ bắp chân, rồi bắp vế có vai trò chủ yếu. Cơ háng hầu như không được sử dụng nhiều, trong khi cơ mu bàn chân lại rất yếu (tương tự như cơ cổ tay).

NiHa nói:

Đọc bài của bác em vẫn chưa hình dung rõ một số điểm, ví dụ ' co rút các múi cơ lại' để tạo lực. Làm thế nào để tập trung co cơ tạo lực được mà có thể đánh bóng được một cách dễ dàng. Em tưởng tưởng là khi tay mà co hết cơ như hình vẽ thì sao đánh bóng được nhỉ

Giả sử bạn không có cánh tay, và chỉ nối với cây vợt bằng một sợi dây thun. Khi đó muốn rút vợt đem về phía sau rồi đánh nó ra trước thì sợi thun ấy phải co và dãn, thậm chí vặn xung quanh trục. Giữa các lúc co, giãn, vặn, đó sẽ là những lúc ở vị trí trung gian, lúc đó sợi thun trở lại trạng thái bình thường của nó.

Bắp cơ của ta - hiểu một cách đơn giản - là gồm một đống sợi dây thun như vậy (ngoài ra nó thêm mạch máu để nuôi, dây thần kinh đủ thứ nữa).

Hình 4 – Bắp cơ vận động như hệ thống dây thun co-dãn: tín hiệu thần kinh kích thích sợi cơ co lại, kéo hai đầu xương lại gần tạo lực, lực truyền qua gân tới xương → chuyển động khớp.

---

Như đã phân tích, lực đạp vào mặt đất được truyền đi từ chân, qua eo, lưng, vai, cánh tay rồi cổ tay, đến vợt và vào bóng. Cơ thể chúng ta vốn dĩ không phải là một khối cứng ngắc kết nối lại với nhau, do đó nếu không hiểu rõ cơ chế vận hành của bộ truyền động này, đa số lực tạo ra sẽ mất đi trong quá trình truyền lực này. Hậu quả là cú đánh của ta rất yếu dù tốn sức huy động khá nhiều. Ngược lại, nếu huy động đúng một phần nhỏ nhưng lực mất điít, ta vẫn có thể có những cú đánh mạnh tuy đang ở tình thế cứu bóng!

Như vậy, yêu cầu cho mỗi nhóm cơ và vị trí tương đối giữa các bộ phận cơ thể khi đánh bóng nên như sau:

với nhiệm vụ là chịu toàn bộ lực va đập của (vợt + bóng) vào cơ thể. Cổ tay khi tiếp xúc bóng buộc phải ở vị trí khóa chắc so với cánh tay. Như vậy, ở cú thuận tay, cổ tay phải được mở ra một góc khoảng 110 độ so với cánh tay, trong khi ở cú rơ-ve một tay, cổ tay cần thẳng hàng với cánh tay. Đó là các vị trí cho phép cổ tay vững chắc nhất.

Nhiệm vụ là chỏi lại với mặt đất, tạo đà tiến tới cho cơ thể. Từ vị trí đứng thẳng, nhiệm vụ của co cơ này là nhấc gót chân lên khỏi mặt đất, và chịu lại toàn bộ cơ thể, kể cả khi đó cơ thể đang ở trạng thái mất cân bằng (thực ra là đang cân bằng động)

Cẳng tay với cánh tay trên: xét trên mặt phẳng thẳng đứng, 2 bộ phận này có thể được giữ ở gần nhau bằng cách co tay cũng chẳng ảnh hưởng gì đến lực đánh. Tuy nhiên, nếu so với mặt phẳng ngang (nhìn từ trên đầu xuống), cánh tay duỗi thẳng sẽ tạo ra được vận tốc dài lớn hơn ở vợt, so với cùng vận tốc quay của thân hình so với chân. Phân tích hình ảnh cho thấy Agassi thường hay đánh với cánh tay hơi gập, trong khi Federer đánh với cánh tay duỗi thẳng và biên độ đánh rộng hơn. Ở đây có cái giá phải trả của nó. Đánh với cánh tay gập giúp bạn đánh bóng gần người, trong khi đánh với cánh tay thẳng buộc phải đánh bóng xa người. Tùy vào tình huống bóng đến mà có lúc kiểu đánh này lợi hơn kiểu đánh kia. Ví dụ khi né trái đánh phải, rõ ràng đánh kiểu tay thẳng yêu cầu bạn phải di chuyển nhanh hơn đánh kiểu cánh tay gập. Thế nhưng khi đánh bóng với ở thuận tay chẳng hạn, tay vợt quen với lối đánh tay thẳng sẽ có lợi khi với tới bóng, và uy lực cũng mạnh hơn nhờ vận tốc dài ở đỉnh vợt lớn hơn so với cùng tốc độ quay của thân người khi vào bóng.

Hình 1 – Chuỗi động lực (Kinetic Chain): lực từ chân truyền qua eo → vai → tay → vợt → bóng theo định luật 3 Newton.

rõ ràng việc vặn cơ eo, cơ hông, (nói chung là các cơ ở phần dưới của lưng), có vai trò nạp năng lượng vô cùng to lớn, lớn hơn nhiều so với cơ tay, và chịu trách nhiệm chính trong việc truyền tải lực đi từ đất lên đến tay đánh bóng.

Cánh tay với vai: Một khi thân người đã xoay để truyền lực từ chân lên (thậm chí khi không kịp đạp chân vào đất), cơ vai cần được huy động để giữ cho cánh tay không được lỏng lẻo so với thân người, nếu không, toàn bộ lực huy động được sẽ mất đi đáng kể.

Tóm lại, toàn bộ cơ thể ta có thể chia thành từng khối, cái này chồng lên cái kia một cách liên hoàn. Bạn cần có ý niệm rõ ràng về sự kết nối này trong toàn bộ chuỗi chuyển động và truyền động, sao cho lực tạo ra được truyền từ mặt đất lên đến cánh tay và đầu vợt có độ tiêu haoít nhất, và huy động sai trong chuỗi truyền lực này sẽ làm tiêu hao một lượng lớn nguồn lực đã tạo ra trước đó!

Nguyên lý 5. Xoay thân người và cách đạp chân vào đất đúng.

Lực đánh của tay không phải là lực duy nhất để đánh bóng. Việc xoay thân người có thể nâng cao lực đánh của tay lên đến 5 lần, đo được khi dùng lực kế.

Điều này dẫn đến vấn đề cần nghiên cứu: làm sao để xoay người?

Đã nói đến xoay, tất nhiên phải có một phần nào đó của cơ thể phải đứng yên để các bộ phận khác xoay dựa trên nó. Phần đó là gì? Chính là chân, nơi tiếp xúc với mặt đất. Chính đây là nơi để trái đất tác động lên cơ thể bạn. Hình chụp chậm cho thấy hai chân có nhiệm vụ đẩy cho cơ thể xoay, và một phần của chân hoàn toàn bất động để cơ thể xoay trên đó.

Cụ thể hơn, có hai cách để tạo ra chuyển động xoay thân. Bạn có thể dùng cả 2 chân, hoặc chỉ cần một chân cũng được. Mỗi cách có ưu khuyết điểm riêng.

Bánh xe nào muốn quay cũng có trục quay đứng yên. Khi xoay thân, chính chân sau làm nhiệm vụ trục quay này. Khi bạn xoay thân bằng hai chân, thì mỗi chân phụ trách nữa phần việc, nhưng chân sau bao giờ cũng là chân khởi đầu cho động tác xoay này.

Tới đây thì chúng ta lại cần phải phân tích: để tốc độ xoay được tối ưu, đâu là các vị trí phải có giữa bàn chân, bắp chân dưới, bắp đùi, và lưng? Đó chính là nội dung của phần sắp tới.

Hình 7 – Giải phẫu hông & vùng core: Hông là khớp ball-and-socket linh hoạt nhất cơ thể. Cơ core (abs + obliques + psoas + gluteus) đóng vai trò 'trục xoay' trung tâm — NẠP NĂNG LƯỢNG như lò xo xoắn. Sự khác biệt góc xoay giữa hông (~30°) và vai (~80°) tạo Δ = 30–50° xoắn core, giải phóng tới 80% năng lượng cú đánh.

Hình 5 – Giải phẫu cánh tay cầm vợt: vai (cơ Delta ổn định) → biceps/triceps điều khiển khuỷu → cổ tay XOAY + GẬP tạo tốc độ (snapping) → ngón tay giữ chắc cán vợt.

Như trên đã phân tích, lực đánh bóng sẽ mạnh nhất khi ta tạo ra được quĩ đạo đánh bóng nằm trong mặt phẳng trùng với hướng bóng đi. Giả sử lấy mặt phẳng lưới làm gốc, và ta muốn đánh một cú thuận tay từ bên phải, đi chéo sân để qua bên kia và cách đường biên dọc khoảng 50 cm (cho an toàn) thì:

• Khi kết thúc động tác, thân người sẽ phải hơi đổ ra phía trước, và vai phải sẽ đưa ra trước vai trái như hình chụp sau đây. Để giữ thăng bằng, chân sau buộc phải nhón nhẹ gót lên khỏi mặt đất (một số cao thủ còn đá chân sau lên, thậm chí nhảy lên khỏi mặt đất)

• Như vậy, muốn có lực đánh tối ưu, người đánh cần lấy đà bằng cách:

Thân người cần quay tối thiểu là song song với hướng đánh, thậm chí là quay được xa hơn thế một tí.

Hai chân phải hỗ trợ tối đa cho tư thế đó của thân. Chân sau lúc đầu sẽ là chân trụ, và trong quá trình đánh sẽ chuyển dần vai trò đó cho chân trước!

Chính vì vậy, bàn chân trước phải đặt như thế nào, sao cho nó hỗ trợ tối đa việc chuyển giao chân trụ này, kể cả bắp vế và bắp chân phải được huy động để xoay được thân người. Nghiên cứu cho thấy, tư thế tốt nhất là bàn chân trước tạo thành một góc rất nhọn so với hướng mà ta định đánh bóng đi, vì khi đó việc chuyển lực vào cú đánh là tối ưu. Khi đó cơ đùi dưới sẽ giúp xoay đoạn từ cổ chân lên đầu gối một góc khoảng 10 độ, còn cơ bắp đùi trên sẽ được huy động để xoay thêm thân người 20 độ nữa. Để động tác xoay được thoải mái, gót bàn chân buộc phải nhấc lên khỏi mặt đất.

Khi bắt đầu lấy đà, trọng tâm được đặt ở chân sau, do đó chân trước sẽ duỗi thẳng, và đầu gối sẽ gấp lại để cơ thể dễ dàng chuyển trọng tâm về trước sau đó.

Chân sau có nhiệm vụ là tạo ra lực đẩy ban đầu để vừa xoay được thân trên, vừa đưa thân người chuyển động tịnh tiến ra trước. Muốn vậy, bàn chân sau có hai tư thế để thực hiện:

▪▪Tư thế tối ưu: Nếu nhìn từ trên đầu xuống (xem hình), bàn chân sau song song với bàn chân trước, hoặc xoay ngang hơn bàn chân trước để tạo lực đạp tới.

Góc tạo ra giữa hai đường: từ cổ chân lên đầu gối, và từ đầu gối lên háng sẽ khoảng 20-40 độ. Góc tạo ra giữa bắp đùi và thân người sẽ là 50 đến 65 độ, tùy độ dẻo của mỗi người

▪▪Tư thế kém tối ưu một chút: bắp đùi trên và bàn chân sau gần như song song (nhìn từ trên đỉnh đầu xuống), và bắp đùi tạo với thân hình một góc gần 90 độ.

• Để tạo được động tác đẩy, gót bàn chân sau phải được nhấc lên, và góc tạo thành giữa bàn chân và đoạn ống quyển đo được là 50 độ (xem hình)

  

  

  

  

• Lưuý, để tạo được động tác đẩy về trước. Đoạn ống quyển phải được chuẩn bị ở tư thế nghiêng hướng về trước, và GIỮ NGUYÊN tư thế này, chỉ có bắp vế là được đưa về trước để nối với nó thành một đường thẳng sau khi đạp chân vào đất. Nếu không, động tác đạp của bạn chỉ làm được một chuyện duy nhất là cơ thể đứng lên mà thôi, không phát huy được hết năng lượng mà đôi chân lấy được từ mặt đất để đẩy thân trên đi tới. Cú đánh khi đó sẽ không thể đi sâu đến cuối sân vì thiếu lực đẩy tới! (xem hình minh họa)

• Hình sau đây minh họa chuỗi động tác cho cú thuận tay và cú giao bóng. Bạn sẽ thấy tổng quãng đường tạo ra do động tác đạp chân, xoay chân sau (+chân trước) và xoay thân sẽ tạo ra một quãng đường di chuyển lớn đáng kinh ngạc!

Hình 3 – Tư thế bàn chân sau khi đánh: bên trái (TỐIƯU) bàn chân tạo góc nhọn với hướng đánh; bên phải (KÉM TỐIƯU) bàn chân song song với thân (~90°) làm mất ~30% năng lượng.

gót chân luôn phải nhấc lên khỏi mặt đất, nếu không nó sẽ không tạo ra được động tác xoay thân, cũng như để tránh gây chấn thương do thân trên (vốn rất nặng) xoay và vặn nó theo!

Hình 2 – Giải phẫu chân trụ sau khi đánh: gót chân nhấc lên (~50° so với ống quyển), đầu gối gập ~140°, lực đẩy từ đất truyền qua bắp chân → bắp đùi → hông.

Tuy vậy bàn chân không nên rời mặt đất, vì khi đó nó không còn điểm tựa để hỗ trợ cho động tác xoay.

• Một khi thân trên xoay hết cỡ, nó sẽ “vặn” đầu gối và mắt cá chân đến mức có thể gây chấn thương nếu việc này lập đi lập lại nhiều lần. Bạn cần thử nghiệm để tìm ra tư thế kết thúc cho động tác xoay người mà không làm đầu gối và mắt cá chân khó chịu.

Tương tự như vậy cho bàn chân trước. Nếu bạn đặt bàn chân trước song song với lưới, sẽ rất dễ bị chấn thương. Bàn chân trước cũng cần được nhón lên, và xoay theo để hỗ trợ cho động tác xoay của thân.

• Trong một số cú – đặc biệt là cú giao bóng – việc xoay thân này cung cấp đến 80% năng lượng cho cú đánh. Tuy vậy trong cú rơ ve một tay, thì nó lại đóng gópít hơn (sẽ có phần phân tích kỹ hơn về yếu tố này)

• Lỗi thường thấy ở các tay vợt có trình độ trung bình là: 1) không gấp đủ chân ở sau để lấy đà. 2) không xoay thân trên đủ so với chân. 3) Không biết cách sắp xếp để sử dụng hết năng lượng tạo ra do bộ động tác này (có thể là một cú đúng, còn ba cú thì không có sử dụng được hoặc có rất ít)

• Như vậy, có 3 cách để tạo ra động tác xoay thân: một chân, hai chân, và một cách biến tấu nữa là bạn có thể nhảy lên không rồi xoay cả người trên không (như các cận động viên nhào lộn vậy). Hàng ngày, bạn có thể thấy các tay vợt top 10 ATP sử dụng các kiểu xoay thân này khi đánh, đặc biệt là thuận tay, giao bóng, cắt, vô lê.

Nguyên lý 6. Xoay trong mặt phẳng dọc và mặt phẳng ngang.

Để tạo hiệu quả đường dài khi đánh bóng, ta cần sử dụng động tác xoay vai trong mặt phẳng ngang. Thân người và vai là hai bộ phận tưởng chừng như một mà lại là hai. Rất nhiều bạn xoay vai mà không xoay phần thân dưới (nối với háng), và ngược lại, xoay thân dưới mà không xoay vai theo.

Mặt khác, động tác lăng tay về thực chất chỉ là động tác xoay tay trên trục gốc là vai, nhưng theo mặt phẳng thẳng đứng.

Hình 9 – Giải phẫu vai & cơ Delta: Vai là khớp ball-and-socket xoay 360° — linh hoạt nhất cơ thể nhưng cũng dễ chấn thương nhất. Cơ Delta gồm 3 phần — TRƯỚC (đưa tay lên trước, phục vụ serve/volley) + GIỮA (giữ tay dang ngang, động tác lăng vợt) + SAU (kéo tay ra sau, take-back). Rotator cuff (4 cơ xoay) ổn định khớp vai trong các động tác lặp lại nhiều lần.

Hình vẽ sau đây cho thấy quĩ đạo tạo ra khi kết hợp các bộ phận này với nhau. Kết quả là một lực đánh rất mạnh được tạo ra, và kéo theo là sự mất thăng bằng của cơ thể khi ta kết thúc nó. Đó chính là nội dung mà ta sẽ bàn tới trong phần kế tiếp.

Nguyên lý 7. Giữ thăng bằng khi đánh một cú sấm sét.

Có hai cách để giữ thăng bằng.

Một là bạn giữ cho cơ thể đứng thẳng trên chân trước, với gót chân sau nhấc nhẹ khỏi mặt đất.

Cách thứ hai là lướt cả người, gồm cả hai chân theo bóng. Cách thứ hai sẽ tạo ra uy lực rất lớn, nhưng khuyết điểm của nó là bạn phải di chuyển vào trong sân quá sâu. Các tay vợt đoa bóng lên lưới luôn sử dụng kiểu lấy thăng bằng này.

Nguyên lý 8. Bạn chỉ có thể đánh mạnh khi có một thể trạng tối thiểu.

Như đã phân tích, một cú đánh mạnh đòi hỏi huy động các cơ của gần như toàn bộ cơ thể, từ chân lên đến tay thành một chuỗi liên tục và liền lạc. Nếu không tập thể dục để duy trì các cơ này ở mức đủ sức, bạn sẽ không thể có cú đánh như ý được.

Đối với các bạn nghỉ lâu không chơi, thực tế là chỉ cần 2 tuần vận động, tuần 3-4 lần, mỗi lần một tiếng (nhảy, nhảy chéo chân, chạy nước rút, đứng lên ngồi xuống với lưng dựa vào tường, xoay hông với dây thun,…) là có thể đủ thể trạng để hồi phục đẳng cấp trước đó.

Trên đây tôi đã phân tích những điểm hết sức căn bản cho các cú đánh. Nếu cần phải nói thêm trước khi đi vào kỹ thuật đánh cho từng cú (trên cơ sở vận dụng các nguyên lý này), có lẽ cần phải nói thêm ngắn gọn về năng lượng tạo ra khi đánh bóng.

Ta đều biết năng lượng tạo ra bằng trọng lượng x vận tốc bình phương. Như vậy khi đánh vào bóng, trọng lượng khi đánh bao gồm vợt, và cả trọng lượng cơ thể. Vận tốc của cơ thể khi di chuyển vào bóng có thể đạt được khoảng 30 km/h khi sử dụng các kỹ thuật trên. Vợt tuy chỉ nặng khoảng 300 gr nhưng cộng với trọng lượng cơ thể khoảng 60 kg (tức 60,000 gram, gấp 200 lần trọng lượng bóng). Bạn dễ dàng tính ra năng lượng bạn có thể đưa vào bóng, và tốc độ của bóng mà bạn có thể tạo ra được khi rời vợt. Tôi nhường phần tính toán đơn giản này cho bạn, để bạn có thể kiểm chứng câu nói: đa số chúng ta có thể tung ra các cú đánh sấm sét lên đến trên 200 km/ giờ nếu chịu phân tích kỹ!

Phần kế tiếp có lẽ là phần các bạn mong chờ nhất. Phân tích kỹ thuật đánh từng cú: thuận tay, trái tay (1 tay, trái 2 tay, giao bóng, vô lê, đánh cứu bóng ở hai đầu sân, líp thuận tay, cắt xoáy, lốp, smash, bỏ nhỏ trước khi đi đến phần ba cũng quan trọng không kém. Các bài tập cho từng cú quả và bài tập chiến lược thi đấu đơn, đôi.

Kỹ thuật đánh cú thuận tay

Nếu tôi hướng dẫn tennis cho một ai đó từ đầu, có lẽ tôi sẽ bắt đầu bằng cú giao bóng. Có 2 lý do:

Thứ nhất là vì nó là cú khó tập nhất. Khi họ tập được các cú khác kha khá thì cú giao bóng của họ cũng đủ mạnh để có thể ra sân thi đấu, tránh tình trạng như đa số các tay vợt trung bình hiện nay, đánh các cú đều được, nhưng giao bóng quá yếu! Nếu có một cú giao bóng chuẩn, bạn đã có thể bước vào hàng ngũ các tay vợt trung bình khá (trong giới nghiệp dư)

Thứ hai là vì nếu luyện được cú giao bóng, thì mọi cú quả còn lại rất dễ luyện và mau tiến bộ. Giao bóng đòi hỏi mắt nhìn bóng chuẩn xác nhiều hơn bất kỳ cú nào khác, và ngay từ đầu, não bạn đã được làm quen với khái niệm đánh mạnh, và sau này mọi cú khác của bạn đều mạnh tương tự, chứ không thể đánh phều phều như đa số hiện nay. Tuy vậy, để viết một tài liệu, thì có lẽ cái dễ hiểu và cải tiến ngay được kết quả lại là cú thuận tay. Thôi thì tôi đành chọn viết về đánh cú thuận tay trước vậy.

Khi nói về bất cứ một cú nào đó trong tennis, theo tôi cần phải nêu rõ ba chuyện: 1) vị trí banh mà anh muốn đánh là cao hay thấp, 2) đánh với ép phê (xoáy) như thế nào, 3) cách cầm vợt ra sao.

Đây là điều mà theo tôi các tài liệu viết không rõ nên dễ gây tẩu hỏa nhập ma, hoặc giả họ không nhấn mạnh điều này, khiến bạn chủ quan mà bỏ qua một cách tai hại (làm cho trình độ cứ dậm chân tại chỗ).

Mặc dầu đa số các nguyên lý nêu ra ở trên và ở đây đều đúng cho từng trường hợp trên. Tôi lưuý trước là sau đây tôi ghi lại những nguyên tắc để đánh một cú thuận tay cho 1) trái banh có độ cao trung bình (khoảng ngang eo), 2) xoáy ít và 3) kiểu cầm vợt đóng (mặt vợt hơi nghiêng so với mặt đất khi đánh). Đôi lúc nếu vì lý do tiện thể nói luôn, thì tôi sẽ ghi rõ để tránh nhầm lẫn.

Tôi cũng lưuý là những kỹ thuật tôi nêu ra ở đây là nhằm có một cú đánh hoàn hảo. Thực tế là ta không cần phải đánh cú nào cũng như vậy vì nhiều lý do. Trong một trận đánh, rất nhiều cú đánh ta chỉ khẽ đạp chân vào đất, đưa thân người tiến lên trước chỉ một chút, …. Lý do là vì mỗi cú đánh mạnh hoàn hảo như vậy luôn kèm theo cái giá phải trả là rủi ro cao: chỉ cần làm sai một tí nào đó, cái mạnh của các động tác còn lại sẽ phóng đại cái sai của bạn lên nhiều lần, hậu quả là bạn sẽ … đánh hư nhiều hơn trước!

Có ba ý nữa tôi muốn chia sẻ với các bạn:

Một là các cú đánh này đã được nghiên cứu khá công phu. Từ việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố từ các tay vợt top ATP, đem ra đánh rất chậm để nhận xét có cái gì hay, cái gì dở (nhờ suy luận từ các môn khoa học khác), rồi thực hiện thử để xem các động tác đó khi đi từ rất chậm sang nhanh thì nó có vướng víu gì không (rất nhiều động tác khi làm chậm ta làm được, nhưng khi nhanh thì không đã được tôi lược bỏ ở đây). Chỉ cần làm chậm theo những gì tôi ghi lại ở đây, và tăng dần tốc độ thực hiện, bạn sẽ thấy kết quả cú đánh khác xa trước.

Hai là bạn nên tham khảo lại những gì tôi viết ra ở đây, dù đã đọc nó nhiều lần. Cứ mỗi lần thấy trình độ mình dừng lại, cú đánh của mình không cải tiến hơn được, hãy vào đây đọc lại. Sở dĩ như vậy vì sau khi "ngâm cứu" ở đây, bạn sẽ thấy khi ra sân đánh với tốc độ cao, những gì bạn đọc được ở đây hầu như tan biến rất nhanh trong khi đánh. Từ chuyên môn gọi cái này là cảm giác bóng. Cái cảm giác này có cái tai hại là lâu ngày, bạn quên mất một vài yếu tố nào đó, và vô tình hài lòng với kết quả hiện đang đạt được cho đến khi bạn gặp một đối thủ có khả năng tạo đường bóng khó chịu với cảm giác hiện có của bạn. Chính lúc đó bạn cần tham khảo lại tài liệu này, và bạn sẽ thấy rõ mình đã quên làm một phần nhỏ trong các hướng dẫn ở đây, hoặc quá máy móc mà không biến đổi chút đỉnh các yếu tố ở đây để phù hợp với loại bóng đó do đối thủ đánh sang!

Ba là đánh cú nào cũng vậy, có hai yếu tố phải cân nhắc. Đánh có độ kiểm soát cao, hay đánh có độ mạnh cao. Khi đánh với có độ kiểm soát (control) cao (bóng đi đúng như quĩ đạo ta dự kiến), ta thường phải hy sinh bớt sức mạnh (power) và ngược lại, đánh với sức mạnh cao, ta chấp nhận quĩ đạo (hay điểm rơi) không cần đi chính xác như ta mong muốn. Lẽ dĩ nhiên ai cũng mong muốn có cú đánh vừa mạnh nhất, vừa control nhất nhưng theo tôi thì nên ưu tiên chọn control nhiều hơn power, và chỉ đánh mạnh khi điểm số đang áp đảo đối thủ hoặc thỉnh thoảng cần mạo hiểm để thủ thắng.

Dài dòng như vậy đủ rồi. Giờ ta vào phần chính.

Thuận tay là cú đánh tốt nhất để bạnáp dụng mọi yếu tố tôi đã trình bày ở các nguyên tắc cơ bản trên đây. Đọc xong phần đó, tôi tin rằng các bạn đã có thể hình dung rất rõ kỹ thuật chuẩn để đánh một cú đánh thuận tay tốt là như thế nào rồi. Mặc dầu vậy, có một số chi tiết cần phải mô tả chi tiết hơn, vì nó cần được điều chỉnh cho từng cú đánh.

Trước hết xét trường hợp bóng bay đến phía bạn với lực trung bình (không phải rơi gần như dựng đứng trước bạn). Cái bạn cần làm là:

Bảo đảm khi bóng vừa rời khỏi vợt bên kia, trễ nhất là khi bóng chuẩn bị chạm đất, người bạn đã di chuyển sau cho nếu bóng tiếp tục quĩ đạo của nó, bóng sẽ vào trong khu vực đánh bóng của bạn, và lưng bạn đã tối thiểu là thẳng góc với lưới.

Tôi đề nghị bạn cần xoay người thật nhanh, và xoay đến mức nghe cơ eo / hông / vai bị cứng lại vì đã hết mức xoay của nó nếu có thể được!

Lúc này hai chân bạn cần vừa chạy chỗ, vừa phải hỗ trợ tối đa cho động tác chuẩn bị đánh bao gồm:

-Vặn thân người tối đa (thậm chí đưa lưng cho đối thủ xem) -Để hỗ trợ cho động tác vặn, hai tay cần co vào gần người khi bắt đầu vặn -Khi gần kết thúc động tác vặn, tay cầm vợt cố gắng kéo vợt ra phía sau càng nhiều càng tốt -Cổ tay cố gắng đưa đầu vợt ra sau người (sau lưng) càng nhiều càng tốt -Tay còn lại đưa ngang song song với mặt đất, hỗ trợ động tác vặn người, và cũng để “canh” điểm đánh bóng. Bóng cần được đánh ở trước người, hay còn gọi là đánh sớm để toàn bộ lực tạo ra được chuyển vào bóng

-Vị trí của đùi và chân.

Tuân thủ nguyên tắc chuẩn bị càng xa điểm đánh càng tốt, bạn cần đưa trọng tâm thân về chân sau, và lùi thân người rụt về sau một chút khi chuẩn bị đánh bóng.

-Tư thế của chân phải (với người thuận tay phải) rất quan trọng. Nó chỉ gấp mà không căng cứng, nếu không nó sẽ cản trở động tác quay thân, và đẩy thân tiến lên phía trước.

Ta tạm chia phần chân thành hai phần: bắp chân (bắp đùi dưới), và bắp vế (bắp đùi trên). Bắp đùi dưới gấp lại tạo thành một góc khoảng 100 – 110 độ so với bắp vế, và 140/150 độ so với thân người trên. Mục đích là sau khi đạp chân vào đất, tư thế này phải làm cho thân trên xoay nhanh và mạnh về vị trí song song với lưới (thậm chí trớn quay còn kéo cơ thể xoay cả sang bên kia), thân người đi tới trước và ĐI DỐC LÊN. Tôi nhấn mạnh đạp cho thân người đi lên (để hỗ trợ cho động tác đánh vào hơi ở dưới xích đạo trái bóng một tí).

Nếu lấy hướng bóng đang bay tới bạn làm chuẩn, và giả sử bạn muốn đánh trả lại đúng phương đó chứ không sửa hướng khác, hãy đứng với bộ chân sau cho cả hai mũi bàn chân tạo thành một góc nhọn với hướng bóng bay, để mọi lực tạo ra đều “tống” vào bóng!

Động tác quay thân của bạn cũng không phải cứ quay tròn như bông vụ. Hãy quay sao cho lực quay (vật lý gọi là moment quay) quay vào điểm đánh bóng.

Tư thế cánh tay.

Từ tư thế ban đầu, vợt đang ở trước thân bạn, cách tay sẽ thực hiện 2 chuyển động: chuyển động xoay quanh trục cánh tay trên, và chuyển động tịnh tiến để lùi vợt ra sau (xem hình)

Nếu nhìn từ trên cao xuống, vị trí của cánh tay so với vai như sau:

Hoặc nó như là đường nối dài của vai:

Thậm chí nếu cơ thể bạn đủ dẻo, hãy "bẻ" nó ra thêm một tí như sau:

Phương án đánh với cánh tay gập lại như sau cũng được ghi nhận (tuy có làm giảm quãng đường di chuyển của tay sau này một ít):

Tôi ghi nhận được có hai phương án cho chuyển động của cánh tay trước và cánh tay trên: Một là cánh tay trước "vặn" (pronation) với cánh tay trên, để tạo lực đánh úp dần khi chuyển động tịnh tiến sau này ra trước, hoặc cánh tay trước gần như không "vặn". Điều này tùy thuộc vào ý đồ đánh bóng của từng người.

Vị trí của cổ tay:

Cổ tay cần được để tự nhiên, và phải ở vị trí "khóa" so với cánh tay như hình sau đây:

(ở trên là nhìn từ ngang hông, còn ở dưới là nhìn từ trên xuống):

Các yếu tố khác cần để ý:

• Sau khi đưa được các bộ phận của cơ thể về các vị trí trên, các cơ cần được huy động đúng mức. Bạn không cần gồng cứng để lấy sức, nhưng cũng không để nó thả lỏng. Biên giới giữa các bắp cơ được huy động sẳn sàng xung kích, và các cơ được thả lỏng để sau đó chẳng tạo được năng lượng gì là rất gần nhau.

• Vai trò của cặp mắt rất quan trọng. Khi bóng bay sang chéo sân chẳng hạn, nếu bạn lo vặn người mà không giữ cho đường thẳng nối cặp mắt luôn gần như thẳng góc hướng bóng bay, bạn sẽ rất dễ bị mắt đánh lừa về vị trí bóng. Hậu quả là bạn sẽ đánh trúng cạp vợt! Do đó, người cứ vặn, tay cứ kéo ra sau nhưng cặp mắt (tôi lập lại là cả cặp) và từ cổ trở lên phải luôn ở vị trí để quan sát bóng tốt nhất!

Hình sau đây cho thấy lý do tại sao phải điều chỉnh cổ và cặp mắt để nhìn bóng đúng kỹ thuật:

Hình 8 – Giải phẫu cổ & trục thị giác: Cổ gồm 7 đốt sống (C1–C7) — phần LINH HOẠT NHẤT cột sống (xoay ~80°/bên). Cơ SCM và cơ trap giữ đầuổn định. Khi đánh: thân xoay rất mạnh nhưng cổ chỉ xoay THEO tới vùng bóng — sau đó MẮT PHẢI NEO cố định vào bóng trong suốt cú đánh. Nếu cổ xoay quá nhiều theo thân → mắt nhìn lệch → đánh bóng không chuẩn (đây là lỗiít người để ý!).

Đường vạch ngang tượng trưng cho đôi mắt. Bạn sẽ thấy nếu cổ không xoay để giữ tầm nhìn đúng, bạn sẽ nhìn lệch và hậu quả là đánh bóng không chuẩn. Đây là điểm ít người để ý!

Hình sau đây của Hingis cho bạn thấy cách cô ta giữ được cái đầu và cặp mắt trong khi vẫn đang vặn người:

• Nếu lấy đường nối hai vai là một đường thẳng, và đường ngang hông là đường thẳng thứ hai, bạn sẽ thấy hai đường này không song song với nhau vì cơ thể ta lúc đó đang "vặn" để nạp năng lượng (xem hình Hingis ở trên). Khi xoay người lại để đánh bóng, hai đường này sẽ từ từ song song với nhau, và khi đến đó, cơ thể cần "chốt" lại, để cho cánh tay lao nhanh về phía trước. Nó hoạt động giống như bạn thắng gấp cái xe hơi, thì nguyên cái xe mới bị văng lên mạnh mẽ vậy.

Phân tích kỹ hơn thì như thế này. Đa số các tay vợt mới chơi chỉ sử dụng lực lăng của cánh tay để đánh bóng. Nó rất yếu. Khá hơn một chút, các bạn xoay được vai. Tuy có mạnh hơn nhưng vẫn chưa phát huy hết sức mạnh mà cơ thể có thể tạo ra. Lúc này bạn chỉ mới huy động được nữa phần trên của cơ thể mà thôi. Bạn nào có thể huy động được toàn bộ mặt phẳng tạo ra từ hai vai, xuống đến hai chân, bằng cách "vặn" phần trên của cơ thể so với phần hông, còn phần hông tiếp tục "vặn" so với hai chân, khi đó bạn sẽ tạo thành một lò xo kép dự trữ năng lượng. Khi được phóng thích, năng lượng này lớn hơn gấp 5 lần, nếu kết hợp với bước chạy để tạo đà tịnh tiến cho cơ thể. Tôi sẽ dành một phần nói riêng về các bước chạy trước khi đánh ngay sau khi kết thúc phần nói về cú thuận tay, bởi lẽ nếu không có bước chạy hợp lý, mọi điều trình bày ở trên khó mà thực hiện được trong thực tế, vì chả bao giờ bóng đến đúng cự ly mà ta mong đợi, trừ phi bạn tập với máy bắn bóng và trời không có gió!

• Hai chân đứng song song, ngoài việc hỗ trợ cơ thể không bị nghiêng ngửa, giữ thăng bằng khi đánh, thì khoảng không gian tạo ra giữa nó và hướng bóng tới chính là khu vực mà ta sẽ chạm bóng. Chỉ ở trong khu vực đó, lực phát huy mới mạnh nhất. Lý do? trong phần trên tôi đã nói qua về mặt phẳng lực. Mặt phẳng này chính là nơi mà lực huy động tạo được năng lượng cho cú va đập với bóng mạnh nhất. Ngoài khu vực đó, cơ thể ta lại ở trạng thái "vặn" ngược chiều ban đầu, và vô tình kéo theo chuyện "hãm" mọi năng lượng tạo ra do quá trình tích lũy - xả trước đó!

Phần chuẩn bị như vậy là ổn. Tuy vậy rất ít người làm đúng, lý do là như đã nói, bộ chân di chuyển không hợp lý (bạn đừng lo, sẽ có phần phân tích kỹ hơn cách di chuyển để đánh bóng). Giờ ta sang phần chính yếu: chuyển động để đánh bóng.

Với độ cao của bóng đến là trung bình, ta cần đánh một đường bóng sao cho bóng rời vợt phải đi cao hơn lưới. Thà chấp nhận ra ngoài chứ không chấp nhận bóng dính lưới!

Muốn vậy ta phải tập đánh bóng có đủ độ cao khác nhau: sát lưới, cao trên lưới khoảng một thân vợt, cao trên lưới qua tầm với của tay vợt đứng lưới với điểm xuất phát ở các vị trí khác nhau trên sân. Chuyện này về lý thuyết không có nhiều, chỉ là độ dốc mà ta sẽ đánh của cái đường cong như chiêc thuyền nan tôi đã vẽ ở trên mà thôi. Chỉ lưuý rằng rất nhiều người lo đánh vào bóng cho mạnh theo đường nằm ngang, hậu quả là bóng vô lưới hoặc bay ra ngoài sân! Hãy nhớ đánh dài như hình chiếc thuyền, điểm bắt đầu không quá cao hơn so với điểm sẽ tiếp xúc bóng, điểm kết thúc cũng vậy, tuy có thể cao hơn nếu bạn định đánh với độ dốc cao hơn, y như con thuyền lúc lướt sóng dữ vậy!

Để tăng độ khó và an toàn cho cú đánh, bạn cần hiểu thêm cách tạo xoáy cho bóng (sẽ phân tích riêng).

• Nói về điểm tiếp xúc bóng trên vợt. Hãy cố gắng đánh bóng trúng vào 1/3 vợt phía trên, đo từ đỉnh đầu vợt xuống. Bạn nào có vợt Wilson có sơn chữ W, đó chính là vùng mà tôi muốn nói tới. Lý do là các nhà cơ học lý thuyết (dạy ở Đại học Bách Khoa) đã tính toán giùm bạn, đây là khu vực tạo ra lực mạnh nhất, và các nhà sản xuất vợt đặt tên cho nó là sweet spot, tức là điểm ngọt, ý nói là đánh banh nghe nó đi rất "ngọt". Một số thầy dạy banh yêu cầu học viên đánh trên đầu vợt, mà không nói rõ đó là điểm này, báo hại một số học viên cứ ráng đánh gần sát cạnh trên hình cong của vợt! Đsung là tam sao thất bổn!

• Chú ý lấy dây căng lưới ở giữa sân làm cột mốc, cho dù bạn đang đứng ở đâu trong sân, mọi cú đánh đều cố gắng kết thúc với hướng vợt (và mặt vợt lúc đánh) hướng về đó, bạn sẽ thấy bóng ít khi ra ngoài biên của sân một cách đáng kinh ngạc!

• Nếu đánh đúng, bóng phải đi với tốc độ đủ nhanh, tối thiểu cũng phải 70 km/h. Tùy theo chất lượng cú đánh của đối thủ, bóng có thể bay đến bạn với tốc độ trung bình khoảng 30 km/h. Nếu bạn đánh vợt lại cũng cỡ tốc độ đó, thì theo vật lý, tốc độ mà bóng chịu khi va đạp với vợt lên tới 60 km/h, cộng với vận tốc tịnh tiến của cơ thể khoảng 15km/h, bạn sẽ có

Động năng truyền cho bóng là M x V M = Trọng lượng cơ thể bạn + (Vợt + Lưới = không đáng kể) V = Tốc dộ tuyệt đối = 75 km/h

Động năng này sẽ bị mất đi do bóng bị biến dạng khi va đập, do đó sẽ bị mất điước khoảng X% (tôi chưa đo được thông số này vì chưa có thiết bị phù hợp)

Các bạn giỏi vật lý có thể tính năng lượng lúc va đập theo cách khác, với kết quả tương đương theo công thức:

Năng lượng (power) = Trọng lượng M x 1/2 x Vận tốc bình phương.

Bạn sẽ thấy với một người nhỏ con, nặng 50 Kg nhưng nếu lực co cơ và duỗi cơ có thể đưa cơ thể đạt vận tốc lúc va đập với bóng cao hơn người nặng 75 Kg (gấp rưỡi anh ta), sẽ tạo ra một năng lượng lớn hơn nhiều như thế nào. Nên nhớ là cơ thể càng to con, lực quán tính sẽ càng lớn, do đó cùng đạp chân vào đất một lực như nhau, anh nào to con sẽ có vận tốc đạt được chậm hơn. Thực tế là người càng to con, vận tốc đạt được trong vài phần trăm giây ngắn ngủi không thể bằng anh nhỏ con được!

Sau đây là các yếu tố (hay tiêu chuẩn kiểm tra kỹ thuật) - chính trong lúc này:

• Lăng vợt từ sau ra trước bằng cách xoay người (nhớ là xoay từ chân lên tới trên vai). Vai và cánh tay đi liền với nhau thành một khối. Lực tạo ra chuyển động quay này - như bạn đã biết - là do chân sau đạp vào đất và duỗi ra. Lúc này cùi chỏ nên tiến đến gần người, để tốc độ "bung" được tối đa trong khi bóng đang lao tới, và đầu vợt phải giữ cao hơn điểm định đánh.

• Khi thân người quay được chừng 20 độ, cánh tay bắt đầu thực hiện động tác xoay (pronation) ngược với hướng đã nạp ban đầu để "bung" năng lượng đã dự trữ trước đó.

• Khi thân người đã quay được khoảng 100 độ, tức gần song song với lưới, thân hình trên bắt đầu thực hiện chuyển động tịnh tiến để đưa thân người chồm về trước.

• Cùi chỏ luôn giữ sát thân người từ lúc vợt còn ở đằng sau, và khi cùi chỏ đi ngang thân trước thì cánh tay trước mới bắt đầu được huy động để lăng tới trước. Lý do là khi làm như vậy, bạn đã tiết kiệm được một phần năng lượng không cần thiết để mang cả cánh tay trước và vợt đi cùng. Thí nghiệm cho thấy khi mang cả cánh tay đi như vậy, tốc độ đạt được khi xoay thân người giảm đi chỉ còn bằng một nữa!

Hình sau đây mô tả quá trình trên bằng các vạch quiước. Các đường gãy tượng trưng cho các bộ phận của tay, điểm nhọn tượng trưng cho cùi chỏ (hy vọng nó không khó hiểu với bạn):

(Lưuý cùi chỏ cần được đánh ra trước thân người, để đoạn đường đánh của vợt tăng thêm được một khoảng 15 cm, và bảo đảm lực của cơ thể trợ giúp cho việc "tống" vào bóng!)

• Trọng tâm cơ thể (luôn ở gần rốn), cần được giữ thấp hơn điểm đánh bóng. Nhiều bạn chân không chịu trùng, cứ đứng xổm lúc đánh! Bóng sẽ rúc vào lưới, hoặc cơ thể sẽ bị "bật" lại khi chạm bóng mà bạn không nhận ra được. Nên nhớ bạn chạm vào bóng với năng lượng bao nhiêu, nó cũng trả lại bạn năng lượng bấy nhiêu!

• Hít thở: Lúc chuẩn bị, hít hơi vào. Đánh ra: thở đi theo. Chỉ như vậy máu mới có đủ oxy cho cơ hoạt động. Bạn nào tập chạy bộ hay tập thở sẽ có khả năng hít một hơi chậm, mà vẫn đủ sức cho 3-4 cú đánh liên tiếp mà không cần thở tiếp. Nhờ vậy tim đập chậm hơn, và lâu mệt hơn!

• Tôi sẽ dành một phần để nói về điểm rơi phong độ, chuyên dành cho các vận động viên chuyên nghiệp nếu các bạn yêu cầu. Điều này giúp lý giải vì sao có những hôm ta đánh "xuất thần", và có những hôm chẳng ra làm sao dù mới hôm qua, ta đánh như "lên đồng".

• Điều tối quan trọng nữa là vị trí chạm bóng. Đa số các huấn luyện viên đều nói đánh bóng trước người. Thế nhưng thế nào là trước người? Hình sau đây giúp làm sáng tỏ điều này. Nếu nhìn ở một phương nào đó (xem hình), bạn sẽ thấy đúng là bóng ở trước người. Thực tế là, mặt phẳng phát huy lực nằm ở phần giao nhau của hai mũi chân và hướng bay của bóng. Bạn cần chạm trễ nhất là ở đường chấm phía sau, và chạm sớm nhất là ở đoạn chấm phía trước như trong hình.

Mặt khác, tùy theo bạn chọn lối đánh có vòng cung đánh bóng của bạn là xa người hay gần người, điểm chạm bóng sẽ thay đổi như hình dưới đây.

Điểm chạm bóng theo hình vòng cung ở ngoài tương ứng với đường cắt do chân sau giao với hướng bóng bay, và điểm chạm bóng theo hình vòng cung ở trong tương ứng với đường cắt do chân trước giao với hướng bóng bay. Mỗi phương án đó xét về lực đều có ưu khuyết điểm riêng nhưng tôi không muốn nêu ra ở đây vì nó sẽ làm bạn nhức đầu. Điều quan trọng là khi đánh với vòng cung ngoài, bạn có thể dùng nó để lái trái bóng đi theo chữ I dễ hơn, còn đánh theo đường vòng cung nhỏ chuyên dùng khi đánh chéo sân. Nguyên lý này đúng cho cả cú đánh vô lê mà ta sẽ nói đến sau.

• Vợt lúc chạm bóng phải thẳng góc với sân, dù trước đó nó có thể hơiúp xuống sân. Điều này chỉ thay đổi khi bạn đọc xong phần phân tích về cú đánh líp, với những nguyên lý khác hẳn. Cũng lưuý là tùy theo bóng cao hay thấp, mà cách xoay tay khi đưa vợt ra sau, và cách cầm vợt cũng như quĩ đạo của hình con thuyền có thay đổi ở đây, ta sẽ bàn sau.

• Vợt khi chưa chạm bóng phải ở độ cao cao hơn bóng (để dễ bù trừ cho độ nẩy của bóng mà taít khi dự đoán được chính xác), rồi đi xuống dưới bóng, rồi đi lên lại ngang tầm với bóng để tiếp xúc bóng, rồi tiếp tục đi lên cao đến mức mặt vợt cao thường tới ngang mắt bạn (để bảo đảm bóng luôn bay cao qua lưới) nhưng với độ cong càng ít càng tốt (như đã phân tích ở trên). Bạn sẽ thấy một số tay vợt Pro hay rút vợt ra sau vẽ thành hình một cái thòng lọng rất cao ở trên qua đầu. Lý do là họ cần tập đánh như vậy để khi đánh trên sân đất nện, bóng thường nảy cao nên dần dà nó thành thói quen, và rất nhiều tay vợt thi đấu trong các giải ATP cũng ... không hiểu và ... không cảm thấy cần thiết phải biết những lý giải trên đây, họ chỉ thấy và làm theo vô ý thức, chỉ đơn giản cảm nhận nó ... dễ đánh hơn mà thôi (tuy hơi thừa nếu chỉ đánh trên sân cứng như ở VN)!

• Trong suốt quá trình thực hiện động tác, không được sượng (PAUSE). Sượng sẽ làm mất mọi năng lượng (thể hiện qua tốc độ) bạn đã dày công "nạp" trước đó. Điều này như anh chàng William trên FYB có nói: từ lúc bắt đầu vung vợt ra sau, vợt không được dừng lại mà không giải thích rõ tại sao! Hãy hỏi thẳng anh ta có hiểu rõ vì sao như vậy không. Tôi không rõ!

• Khi đánh, hãy đánh xuyên qua bóng (xem hình). Nghìa là vợt phải đi cùng với bóng một đoạn. Đây chính là yếu tố đánh "dính banh" mà bác tuan2009 đã nói tới. Điều này chỉ đạt được khi bạn đã làm đúng động tác chuẩn bị!

Trong hình sau đây, đường thẳng mỏng tôi vẽ tượng trưng cho úc bắt đầu chạm bóng. Bạn thấy rõ vợt chuyển động tịnh tiến đi xuyên qua bóng.

Hình sau đây mô tả lại (nhìn từ trên đầu xuống), toàn bộ quãng đường mà vợt vẽ ra trên không, và các động tác tham gia vào quá trình tạo ra đó để bạn chiêm nghiệm lần cuối:

Ghi chú: Có hai vạch nằm ngang trên hình. Một vạch tượng trưng cho phần dưới lưng, một vạch tượng trưng cho phần vai. Hai vạch này lúc đầu lệch nhau do ta "vặn" để nạp năng lượng, rồi "trả ra" để tung năng lượng đó ra.

Ghi chú: Tổng cộng đoạn đường này có thể đo được là 2m!

• Nói thêm về follow through:

Với lực đánh rất mạnh ở trên, cánh tay bạn không thể dừng đột ngột trên không, vì vậy vợt sẽ phải đi thêm một đoạn gọi là follow through. Từ này do các ông dạy tennis bên Mỹ chế ra, mà tôi tin chắc là các ông cũng chẳng hiểu rõ nó, nhưng họ cảm nhận được nó mà thôi. Thực chất của vấn đề này có hàng ngàn cách giải thích, nhưng tôi chỉ lưuý điểm sau đây:

Hình 6 – Vị trí tiếp xúc bóng lý tưởng: cách trục thân ~30–50 cm về phía trước, ngang tầm eo (rốn → hông). Đánh bóng sát người (bên hông/sau lưng) là sai lầm thường gặp, làm mất lực và không kiểm soát hướng bóng.

Có nhiều cách follow through (Nadal một kiểu, Federer nữa mới chỉ là hai ví dụ), nhưng chỉ có vài điểm chung trong vô số cách đó:

• Đầu vợt phải kết thúc cao hơn bàn tay (cầm cán vợt), nếu không, cú đánh sẽ giảm lực và độ xoáy!

• Lực sẽ tối đa nếu bạn kết thúc cú follow through với cùi trỏ chĩa ra phía trước như trong hình sau đây (nhưng lưuý sai lầm của anh chàng này vì đã chĩa mũi vợt xuống đất! (Vạch trắng hình chữ L trong hình giúp bạn để ý thấy vị trí đầu vợt của anh ta).

Khi đánh mạnh xuyên qua bóng (dính banh), tay bạn sẽ tự động làm hai chuyện: nó vòng lại ra tới sau lưng bạn, và mặt vợt sẽ tự động úp xuống mặt đất một chút, chứ không dựng đứng với cạnh vợt thẳng góc với mặt đất!

Hình sau đây mô tả cú kết thúc "tệ hại" mà tôi thường hay gặp trên sân của các tay vợt nghiệp dư:

Giờ đây, bạn dễ dàng thấy được các sai lầm của anh ta, từ việc để cánh tay trái xuôi theo người chứ không hỗ trợ cho động tác xoay thân, đến việc follow through không đúng nên cú đánh chắc chắn không thể mạnh như hình sau đây (dù chưa phải là hoàn hảo):

Tuy còn nhiều yếu tố khác nữa phải bàn tới, tôi nghĩ bao nhiêu đây cũng đủ để bạn cải tiến cú thuận tay. Bảng sau đây tổng kết một số điểm tôi cho là mới đối với bạn:

Trước đây ....................................... Nay thì:

• Đánh quá ngắn ................................ Biết phải đánh dài hơn
• Đánh theo quĩ đạo tùy hứng ............... Đánh theo hình con thuyền, với vị trí đầu và cuối rõ ràng
• Đứng xổm mà đánh ........................... Hạ thấp trọng tâm ngang tầm đánh
• Nhìn bóng không chuẩn ..................... Biết cách
• Không biết vận nội lực toàn cơ thể ...... Biết cách tụ lực, và tán lực vào bóng
• Không biết đánh dính banh ................ Biết rõ
• Không đánh đúng điểm trên vợt .......... Biết điểm tiếp xúc trên vợt
• Không "thắng" thân người khi đánh ..... Biết "thắng" đúng lúc
• Không nhìn dây dọc giữa lưới ............. Biết dùng "cột mốc" này để đánh
• Chưa rõ follow through ...................... Biết cách
• Không hít thở đúng cách ................... Biết cách giữ sức bằng hít thở

Bây giờ tôi đợi câu hỏi thắc mắc của các bạn, trước khi chuyển sang kỹ thuật đánh cú backhand.

Hãy nhớ là tôi chưa nói về cách đánh xoáy, hoặc khi bóng đến cao, rất thấp, xoáy vòng sang trái / phải, xoáy chồm tới, và bóng ... lều phều không có lực. Khoan hãy hỏi tôi về các điểm đó cho tới khi bạn thực tập các động tác sau:

1- Tự tập: đánh với một bức tường. Đánh chậm 100 trái.

2- Tự tập: thả bóng ngay khu vực chạm bóng. Đánh chậm và quan sát quĩ đạo, lực bóng đi. 100 trái.

3- Tập với máy bắn bóng (nếu có điều kiện)

4- Tập với huấn luyện viên. Bạn đứng ở ô giao bóng. Huấn luyện viên giúp đưa bóng cao cao ngang hông và không chạm đất.

Yêu cầu trình độ đưa bóng của HLV phải khá tốt. Lý do: Một là, lúc này bạn chưa di chuyển được để đánh. Hai là, lực đánh lúc này còn nhẹ, cần mượn lực mạnh từ bóng bay sang của HLV để cơ cổ tay quen dần với lực va đập. Ba là, cách tập này giúp bạn luyện phản xạ "vặn" hông rất nhanh. Đánh 500- 1000 lần như vậy mỗi buổi tập.

5- Lùi dần xuống cuối sân. Vẫn đánh như trên.

6- Lúc nào lùi dần xuống mà bóng đưa không tới hoặc đi quá ra sau bạn, bạn bắt đầu tập phần chân di chuyển mà tôi sắp sửa viết ra sau đây.

7- Bắt đầu đánh bóng đều với HLV. Bạn cần đánh được ở mọi vị trí trên sân của bạn, sang mọi vị trí trên sân của HLV. Cụ thể:

a- Gócô giao bóng bên này qua các gócô giao bóng kia b- Giữa ô giao bóng này qua các góc củaô giao bóng bên kia. c- Đứng cuối sân, lần lượt ở góc thuận tay, giữa sân, và đứng chéo sân (đánh inside out) qua các điểm góc cuối, giữa sân bên kia d- Đánh như trên (a,b,c) nhưng độ cao bóng bay qua lưới với độ cao khác nhau e- Đứng cách vạch cuối sân 1.5 mét đánh như trên (a,b,c,d) f- Nâng cao: HLV đưa bóng sang, kêu đánh ở đâu, bạn đánh ở đó!

Đánh chậm từng trái một.

8- Nâng cao: vừa đánh vừa di chuyển khắp mặt sân của bạn. Bắt đầu dùng đồng hồ bấm giờ để đánh giá tốc độ di chuyển. Chỉ được nghĩ 1 phút sau khi đánh được 30 cú liên tiếp! (giống như khi thi đấu với tay vợt dai như đĩa sau này vậy)

(Sẽ viết tiếp nếu các bạn còn thấy hứng thú đọc - thú thật là tôi không ngờ việc viết ra lại tiêu hao năng lượng đến thế này)

Tôi trả lời từng ý của bạn:

1- Nếu cơ bàn chân của bạn không đủ dẻo, bạn vẫn có thể đánh với chân trụ sau song song với lưới, tức vuông góc với thân người như phương án 2 mà tôi có vẽ ở trên. Ý niẹm là vậy,còn trên thực tế gia giảm chút ít sao cho cơ thể nó cảm thấy tự nhiên nhất là đúng, đừng gòép quá vì không ai giống ai hết.

2- Việc khụy gối được các HLV hay nói là động tác "ngồi ghế" trước khi đánh. Bạn lấy cái ghế (loại ghế cao chứ không phải ghế ngồi vĩa hè) ra ngồi theo hướng đánh bóng. Rút cái ghế ra rồi đứng ở tầm đó mà đánh, gia giảm chút đỉnh.

3- Nếu bạn đứng giữa sân, bóng đang bay giữa sân, thì tầm mắt đó là tốt nhất. Vật thì, khi bóng bay sang chéo sân, có 2 việc bạn cần làm (nếu kịp):

• Điều chỉnh bằng bước chân sao cho 2 chân đưa thân người xoay vuông góc với hướng bóng đến như hình vẽ.

• Bạn giữ tầm mắt nhìn theo theo bóng ở hướng tốt nhất, rồi cơ thể chỉ "vặn" tối đa với trục neo cố định là tầm mắt.

• Cổ có quay theo thân người một chút cũng không sao, nhưng giới hạn tối đa cho phép quay theo là đến vùng đánh bóng, và khi đánh bóng, mắt nhìn "chằm chằm" vào đó để bảo đảm không đánh sai trên mặt vợt cũng như trên bóng!

  

Vì không có điều kiện quan sát bạn trên sân nên tôi cũng không hiểu thực tế là bạn sai chỗ nào đó. Hình sau đây cho bạn có ý niệm của một cú đánh đúng mà động tác từ lúc di chuyển đến lúc đánh đâu có khó khăn gì ??? (bao gồm xoay người, hạ thấp trọng tâm, chân sau hỗ trợ đưa về trước, vợt được canh thẳng và dài theo hướng đánh)

Cuối cùng, như tôi đã có đề cập, một số kỹ thuật đúng sẽ không thể thực hiện được lúc ban đầu vì cơ thể nó chưa quen. Do đó cần có thời gian mới ra được một tay vợt khá, không thể hôm nay đọc tài liệu, ngày mai ra sân làm y như đứa nó tập như vậy cả năm được!

Cách chạy tới bóng

Nếu bạn đã thực tập các cú đánh ở trên, và đánh hỏng, thì 80% là do bước di chuyển không đúng. Từ đây cho đến ngày bạn chạy liêu xiêu thế nào nhưng từ phần hông trở lên vẫn thực hiện được các động tác trên để vẫn có thể đánh "ác" vẫn còn rất xa. Do đó hôm nay tôi nói sơ vài điểm về bước chạy.

Phần này giải quyết các vấn đề sau:

• Trước hết vì sao phải chạy? Đứng tại chỗ đánh có được không?

• Giả sử phải chạy, thì tôi phải chạy như thế nào cho kịp bóng đến? Chân nào chạy trước? Nên chạy mấy bước (mỗi bước nên chạy ngắn hay chạy dài?)

Để đơn giản vấn đề, ở đây tôi chỉ nói về chạy trên sân cứng, vì ở sân đất nện có nhiều chuyện phải điều chỉnh hơn (may mà xứ ta chưa có sân đất nện - mà cũng tiếc là xứ ta không có vì nó mang lại nhiều lợi ích khác cho người muốn nâng cao trình độ)

Trả lời câu hỏi tại sao phải chạy tuy dễ mà khó. Dĩ nhiên khi bóng vượt ra ngoài tầm với, tức tầm mà power của ta có thể phủ tới thì phải chạy rồi! Nhưng nếu bóng đến ngay vùng power, đúng là không cần chạy mà chỉ cần di chuyển bàn chân (liệu có gọi là chạy) để hai mũi chân luôn tạo thành góc nhọn với hướng bóng như đã trình bày ở trên. Điều này sẽ dẫn đến khái niệm đứng theo kiểu mấyông Mỹ gọi là "open stance", tức là từ vị trí chuẩn bị hai chân thẳng góc với lưới, bạn xoay gót nhẹ để hai chân song song và xoay về một bên. Thường thì một chân xoay bằng gót, và chân kia xoay bằng mũi (chân cùng bên với bóng sẽ xoay bằng gót). Tuy vậy, sau khi xoay, chân bằng mũi nhanh chóng tiến lên trước (bất kể lúc đó sắp sửa, hay đang tiếp xúc bóng) để đưa bộ chân về vị trí mà mấyông Mỹ gọi là "forward stance". Lý do là cơ thể ta quen di chuyển theo kiểu 1-2, bắt nó ngừng nửa chừng sẽ bị sượng . Mà chỉ cần sượng một chút thôi thì lực đánh bóng mất đi đáng kể như bạn đã biết.

Trừ phi bạn đánh với đối thủ tàng tàng, các tay vợt mới chơi thường hay đánh bóng đi linh tinh (do không điều khiển được), và các tay vợt khá luôn đánh cho bạn chạy thục mạng! Vậy đâu là các nguyên lý để chạy?

Muốn chạy nhanh tới bóng, ta phải chạy con đường ngắn nhất. Đó là đường nào? Chỉ có thể là đường vuông góc nối từ bạn đến hướng bóng bay! Do đó đừng ngần ngại chạy tới đó, mặc kệ kịp hay không kịp. Sau này khi đã thành cao thủ, hãy cứ chạy cho dù bạn không chắc là kịp, khi đó đối thủ sẽ "sợ" và cố tình đánh khó hơn nữa, khiến họ đánh hỏng. Hơn nữa, rất nhiều cúăn banh trong tennis hoàn toàn do "rùa", tức may mắn mà có. Bạn có đố họ đánh lại trái đó một lần nữa cũng không làm được. Do đó, chỉ cần vợt chạm được bóng thì còn có cơ may ... ăn điểm!

Vấn đề khác là khi bóng bay tới, ta "vặn lưng" (hay xoay người) hay chạy trước? Theo tôi, ưu tiên là chạy trước, còn nếu kết hợp vừa chạy vừa xoay thì tuyệt vời! Tuy vậy lưuý là khi chạy nhanh, bạn hầu như không thể nào làm nổi chuyện này.

Giờ ta bàn đến chuyện chân nào chạy trước? Cái này phải lý luận nghịch như sau. Thực tiễn chứng minh rằng, khi ta bước chân trên vào bóng thì cú đánh mạnh hơn. Đồng ý? Nhưng muốn chân trên bước vào bóng, chân dưới phải "nhúc nhích" trước. Từ đó, ta đưa ra nguyên lý, muốn chạy thì chân cùng bên với bóng phải di chuyển trước, ngắn hay dài hãy để cho bộ não quyết định, và chân trên (chân gần bóng) sẽ bước vào bóng để đánh đi.

Nếu gọi một bộ bước như vậy là 1-2, thì nếu bóng xa người quá, bạn cứ vậy mà làm tiếp 3-4. Những bước đầu tiên dĩ nhiên là bước dài, các bước sau đương nhiên là ngắn dần. Bộ não sẽ tính toán dùm điều đó cho bạn. Điều tôi muốn nói là tránh tối đa lối bước 1-2-3 đánh. Nó luôn là số chẵn!

Một điểm nữa là khi chạy, cố gắng chạy tới (chạy chéo sân), hạn chế chạy ngang. Ngoài lý do là chạy thẳng góc là phương ngắn nhất, bạn phải thấy là cơ thể ta chạy tới nhanh hơn chạy ngang (người Mỹ gọi là shuffle step), và chắc chắn là nhanh hơn chạy lùi!

Chạy shuffle step là lối chạy mà chân này kéo ngang gần chạm chân kia rồi mới bung ra ngang tiếp. Lối chạy này có hai trường hợp nên sử dụng:

• Khi bị đối thủ đánh ra góc. Hãy dùng ngay shuffle step rồi mới chạy chéo lên. Chỉ cần vẽ hình trên giấy, bạn sẽ thấy đó là cách chạy tốt nhất vì quãng đường di chuyển ngắn nhất khi bị đánh dạt ra góc, và vẫn bảo đảm đưa được vận tốc tuyến tính của thân hình phụ vào lực đánh bóng!

• Sau khi đã bị đánh ra góc, nếu bạn lập tức xoay lưng tăng tốc về lại chỗ cũ, sẽ rất dễ bị đối thủ đánh ngay sau lưng - tức bị sửa lưng - Lúc này nhờ có shuffle step, bạn còn có thể xoay người cứu bóng dễ dàng.

Chạy tới kịp, đánh bóng đi rồi thì còn một chuyện nữa phải bàn đó là đà chạy sẽ làm người bạn còn trớn rất mạnh, khiến chân sau sẽ bước chồm thêm một bước nữa. Trong trường hợp đó, hãy cố gắng giữ cho chân sau luôn ở sau chân trước, nếu không bạn sẽ bị mất lực đánh đáng kể!

Hình sau đây mô tả tình trạng đó. Hãy lưuý hình dưới, đó là cách dừng lại sau một cú chạy và đánh!

Để tạm thời kết lại phần này, tôi lưuý các bạn 2 điều rất quan trọng:

1- Chỉ vì chúng ta thuận tay phải chân phải, mà khi đánh bên phải chúng ta bước chân sau (là chân phải) thoải mái nên cú đánh rất dễ dàng. Bạn nào muốn cải thiện cú trái tay, hãy tập chân bên tay nghich sao cho nó linh hoạt như chân bên thuận vậy. 

Đa số các tay Pro đều đánh được hai tay, lý do là các huấn luyện viên yêu cầu họ tập đánh như vậy để cải thiện cái chân bên không thuận của họ!

2- Trừ phi bạn đang di chuyển, kể cả khi đang di chuyển lố đà, bạn có thể dễ dàng di chuyển tiếp. Nếu đang đứng yên, trước mỗi bước chạy bắt buộc phải có split step. Có nghĩa là lúc đối thủ chuẩn bị đánh bên kia, bên này bạn phải "nhún" một bước nhẹ, để giúp cơ thể có đà chạy kịp tới bóng. 

Nhiều bạn chỉ làm được điều này khi đỡ giao bóng. Thực ra split step sử dụng rất nhiều trong các trái đánh đôi công!

Kỹ thuật đánh cú líp (thuận tay)

Nếu bạn có thực tập qua những bài đánh tôi đã nêu ở trên, bạn sẽ thấy có rất nhiều cú đánh với lối đánh như trên (từ nay tôi gọi là đánh flat - tức đánh ngang theo nghĩa tiếng Anh) rất khó vô sân. 

Vài chục năm về trước, khi công nghệ vợt chưa được như bây giờ, các cao thủ cũng chịu cùng số phận như bạn thôi. May thay, thời nay chúng ta được thừa hưởng nhiều cải tiến mà các tay vợt hàng đầu thế giới hồi đó chưa có được. Một trong những phát minh cải tiến kỹ thuật đánh là cú đánh thuận tay líp (tiếng Anh: lift - nhấc lên). 

Trước tiên hãy cùng nhau thống nhất nghĩa của cú líp, trước khi bàn đến cách tối ưu để tạo ra nó. Sau đây là cách định nghĩa líp mà theo tôi là đầy đủ nhất:

Đánh líp có nghĩa là bạn đánh trái banh sao cho:

• Nó xoáy vòng so với chính bản thân nó, VÀ chiều xoáy cùng chiều chuyển động tịnh tiến của nó.

Như vậy, những cú đánh (rất hiếm gặp nhưng vẫn có), xoáy vòng nhưng bóng lại chuyển động tịnh tiến ngược chiều xoáy không được gọi là cú đánh líp.

Phân tích kỹ hơn, ta thấy mặt vợt khi tiếp xúc bóng sẽ làm bóng biến dạng (và mặt dây cũng biến dạng). Đến một mức nào đó, sự biến dạng này ngừng lại, và bóng bắt đầu đàn hồi cùng với đàn hồi của dây vợt để bắt đầu lấy lại tình trạng bình thường của nó trong khi bắt đầu rời vợt đi. Phân tích hình chụp chậm quá trình này để khám phá các quá trình diễn biến để hiểu nó trước khi đề xuất các yếu tố nên thực hiện cho người chơi là một việc rất phức tạp. Bạn nào muốn biết kỹ hơn thì tôi sẽ nói riêng, còn đa số người chơi nên cho qua việc này, và chấp nhận một số điều mà tôi đã đúc kết sau đây.

• Nếu tạo được bóng xoáy ở mức 2000 vòng/phút trong khi lao về trước, cú đánh líp của bạn sẽ tạo ra HAI HIỆU ỨNG KHÁC BIỆT THẤY RÕ so với cú đánh flat. Nó khác ở quĩ đạo bay tới, và quĩ đạo sau khi chạm sân cùng khác hẳn. Nếu đánh ở mức xoáy thấp cỡ 1000 vòng/phút, sự khác biệt là không đáng kể! (đo được khi đánh bóng ở cùng độ cao trung bình).

• Về sự khác biệt khi bay: Bóng líp sẽ bay thấp hơn bóng đánh flat (ít hay không có xoáy khi bay). Vật lý học giải thích là mặt trên của bóng xoáy sẽ ép vào không khí, làm cho không khí ở mặt trên bóng bị đậm đặc lại. Nó sẽ đè trái bóng xuống, và kết quả là bóng bay thấp hơn khi ta đánh flat. Ứng dụng thực tế của điều này là khi đánh líp, bạn có thể yên tâm đánh banh với độ dốc cao hơn bình thường mà không sợ bị dính lưới, và đặc biệt có thể đánh mạnh hơn cú flat nhiều mà cũng không sợ bóng bay ra ngoài sân với cùng lực mạnh đó cho cú flat.

• Về sự khác biệt khi chạm đất: Bóng chạm đất sẽ tiếp xúc ở mặt dưới bóng. Tốc độ xoáy của bóng sẽ làm cho bóng ngoài chuyển động tịnh tiến thông thường, còn có thêm chuyển động xoay với điểm tựa là điểm tiếp xúc (giống như chân ta tiếp xúc với đất, trong khi cả thân trên đang xoáy nhanh vậy). Điều này khiến cho bóng chạm đất sẽ lao chồm tới trước THẤP và MẠNH hơn bóng được đánh flat, và có tốc độ đi tới đối thủ sau khi chạm đất nhanh hơn hẳn cú đánh flat trong thí nghiệm trên.

Đa số người chơi đều nghĩ rằng, do ta đánh líp, bóng đi cao nên nó sẽ bật cao hơn sau khi tiếp xúc sân bên kia. Thực nghiệm đã cho thấy suy nghĩ này hoàn toàn sai. Quĩ đạo bóng được líp lúc rời vợt có cao hơn bóng plat, nhưng sau đó nhanh chóng bay thấp hơn, rồi chạm đất với độ cao thấp hơn hẳn! Đây là khám phá thú vị, phải không bạn?

Cũng cần phải lưuý các bạn ngay ở đây một điều nữa: để tạp xoáy, không nhất thiết vợt phải đánh từ thấp lên cao, thậm chí dựng đứng như đa số các tay vợt mà tôi thấy. Quĩ đạo vợt có thể là dựng đứng, hoặc dốc lên, hoặc nằm ngang và đi tới trước, từ cao đi xuống thấp, và cả đi ra phía sau nữa!

Hình sau đây cho thấy điều đó rõ ràng hơn:

Quan sát này dẫn đến hai kết luận quan trọng:

Thứ nhất, có thể tạo xoáy bằng cách đánh líp với bất cứ quĩ đạo nào của vợt, và bóng sẽ luôn xoáy về phía trước. Nếu vậy, ta sẽ đánh xoáy với quĩ đạo vợt đi ngang để tăng thêm tốc độ tịnh tiến cho bóng. Đa số các tay Top ATP đều đánh như vậy, trong khi anh chàng bình luận viên thản nhiên phán: quả bạt cực mạnh!!! Không có đâu bạn, họ đánh líp với quĩ đạo vợt đi ngang đó!

Thứ hai, vậy thì yếu tố nào là yếu tố quyết định để tạo nên xoáy cho bóng? Phân tích trên cho thấy, chính độ nghiêng của vợt so với quĩ đạo mới là yếu tố quyết định! Điều này cũng cho thấy nếu bạn đánh với mặt vợt thẳng góc với sân, và quĩ đạo đánh cũng thẳng góc với sân sẽ chẳng tạo ra xoáy như mong muốn (thậm chí nó chỉ "gãi" vào bóng chứ chẳng đưa được bóng đi đâu như hình dưới đây:

Đa số người chơi thường hay nghĩ đến mặt vợt so với mặt đất hơn là so với quĩ đạo của vợt! Do đó, một cách vô ý thức họ phạm phải lỗi kỹ thuật căn bản để đánh bóng xoáy. Cuối cùng thì cú đánh của họ flat chẳng ra flat, xoáy chẳng ra xoáy mà ta sẽ phân tích sau (để tránh).

Chuyện không dừng ở đó. Như trên tôi có nói mặt lưới và bóng bị biến dạng, do đó yếu tố thứ hai để tạo nên cú líp là vợt phải đánh với tốc độ rất nhanh! Chỉ có như vậy, mặt lưới và bóng mới phối hợp với nhau để tạo được xoáy như ta mong đợi! Thực tế phân tích phim chiếu chậm cho thấy khi đánh líp, mặt vợt (lưới vợt) ít bị biến dạng hơn khi đánh flat.

Tóm lại. Phần dài dòng trên đây chỉ để chốt lại 2 điều khi ta muốn tạo xoáy:

• Mặt vợt phải nghiêng một góc a với quĩ đạo của nó.

• Tốc độ đánh phải cao, cao hơn nhiều khi đánh cú flat.

Hai điều này dẫn đến vàiứng dụng sau đây khi đánh:

• Nếu bạn không có sức khỏe, đừng nghĩ đến tập rồi sử dụng cú này cho ra hồn để đánh ăn người ta. Đây là một trong các lý do chính tại sao các tay vợt Việt Nam và Châu Á nói chung (đặc biệt là nam giới), khó lòng cạnh tranh nổi với tụi châu Âu. Nó khỏe như voi so với chúng ta cao lắm chỉ là cọp.

• Đối với dân không chuyên, bạn nên sử dụng cú đánh líp khi ... bóng cao. Trước đây tôi có nói tới ở phần kỹ thuật đánh cú thuận tay là chưa xét đến trường hợp bóng cao. Nay tiện tôi nói luôn. Khi bóng cao, vùng có thể phát huy lực của ta khác với khi bóng thấp. Cụ thể là nó ở sát người chứ không phải ở trước người (bạn thử giơ tay lên cao rồi tìm thử tư thế nào bạn thấy có thể ra lực mạnh nhất - tôi chắc là bạn sẽ thấy nó ở sát người, gần hơn điểm đánh bóng khi bóng ở ngang hông). 

Vì ở tư thế khó chịu như vậy, muốn đánh bóng có độ cao như vậy, ta nên sử dụng ưu thế của kỹ thuật đánh líp: quĩ đạo vợt vẫn đánh ngang (thậm chí hơi xuống dưới - đừng chúi quá vào lưới), nhưng tốc độ rất nhanh và mặt vợt tạo thành góc nhọn so với quĩ đạo. Đánh như vậy bóng sang sân sẽ nẫy rất thấp, và với tốc độ rất cao! Hơi khó tập, nhưng hoàn toàn có thể tập được!

• Tương tự như vậy cho khi bóng thấp ngang đầu gối. Ở tư thế này, vùng power cũng tương tự như khi bóng cao ở trên. Do đó, hãy đánh líp thật mạnh với cùng nguyên tắc đó. Bóng sẽ vòng sang sân và lao tới chằng khác cú đánh ngang hông là mấy, tất cả chỉ là nhờ kỹ thuật líp! 

Đến đây bạn nhận thấy cú líp có ưu thế vượt trội so với cú flat khi đánh banh cao và banh thấp:

• Khi bóng cao (ngang vai), nếu đánh flat, với lực mạnh, dĩ nhiên là bóng dễ ra ngoài. Nếu đánh líp, bạn có thể tung ra hết sức của mình thoải mái hơn

• Khi bóng thấp (ngang gối), đánh flat mạnh sẽ dễ bị dính lưới, nên đành nâng độ dốc lên. Mà nâng lên thì lại cũng không dám đánh mạnh (bóng bay ra ngoài sân), nên lại đánh nhẹ một chút. Nhẹ một chút lại dẫn đến banh sang không mạnh bằng cú líp: tha hồ bạn đánh từ dưới lên rất mạnh. Bóng bay qua lưới rồi vòng xuống sân sớm hơn như đã phân tích ở trên, và lại lao nhanh về đối thủ hơn cả cú flat mới sướng chứ!

Đã nhận thức được cái lợi (và cái sức phải có mới có thể có cái lợi như vậy), hẳn bạn sẽ muốn biết, ta đánh líp như thế nào? Trước khi đi vào phần đó, tôi nêu ra vài sai lầm của các tay vợt trung bình khi đánh líp.

• Một là, họít có lui vợt ra sau người, và chỉ cố gắng đánh dốc lên như hình sau đây:

Mặt khác, đánh dốc lên kiểu đó không thể có đủ đoạn đường để vợt đạt vận tốc như yêu cầu của cú líp mà ta giờ đã biết (Đầu vợt chỉ đi được khoảng 30-40 cm so với điểm chạm bóng).

• Hai là, họít khi sử dụng động tác pronation (xoay tròn quanh trục tay) của tay + cánh tay trước. Động tác pronation này cho phép tạo ra thêm được vận tốc khi đánh dốc lên. Giả sử họ có xoay được, thì cũng chỉ xoay được cánh tay trước (nơi cơ rất yếu), trong khi nếu cánh tay trước đừng gập với cánh tay trên quá, nó sẽ có thể trợ lực cho phần quay của cả cánh tay trên (với hệ thống búi cơ mạnh hơn nó nhiều), để tạo ra thêm vận tốc của vợt - một cú líp như ý sau đó.

• Ba là, do đánh dốc lên ngắn như vậy, thì hầu như không có lực chuyển động ngang tịnh tiến được tạo ra, bóng vừa yếu vừa không xoáy như vậy biến bạn chỉ là mồi ngon, là trò chơi cho đối thủ biết đánh họ vờn bạn!

Bây giờ xét đến các tay vợt trung bình. Họ - tuy có khá hơn - nhưng lại cũng phạm phải một số lỗi sau đây:

Họ đánh dốc lên rất nhanh, với quĩ đạo gần như thẳng như hình sau đây:

Hoặc họ đánh ngang, rồi giật dốc lên đột ngột trước khi chạm bóng như hình sau:

Tại sao đánh như vậy là sai? Các bạn cho tôi giải lao rồi mai tôi hầu chuyện tiếp!

Khi đánh với đường thẳng dốc lên như hình trên, bạn có 2 khuyết điểm:

• Với bóng thấp, đoạn đường vợt đi chưa được bao nhiêu đã chạm bóng. Do đó tốc độ vợt khi tiếp xúc bóng không lớn, và kết quả là bóng không đủ xoáy. Mặt khác, kể cả xét theo phương ngang, chuyển động tịnh tiến cũng chưa tăng tốc đủ để tạo lực đánh ngang, nên bóng cũng không đi nhanh về trước được.

  

  

  

  

  

• Với bóng đến cao (ngang ngực chứ chưa nói cao hơn), lúc này đoạn đường vợt đã đi dủ dài, nhưng thực tế cấu tạo hệ khung xương truyền động lại chỉ cho phép bạn duy trì tốc độ cao này với điều kiện bạn phải xoay (pronate) xương cánh tay theo.

Để bạn dễ hình dung, bạn thử làm thế này. Đứng với nắm tay để ngang hông, lòng bàn tay ngửa lên trời. Giờ tôi yêu cầu bạn đấm thẳng lên cao. Bạn sẽ thấy:

Nếu có kết hợp với xoay cánh tay trước (và khi gần duỗi thẳng thì xoay luôn cả cánh tay trên), lực đánh ra sẽ rất mạnh (thể hiện bằng tốc độ - gia tốc thì đúng hơn - tăng lên thấy rõ so với phương án chỉ đưa lên mà không có kết hợp xoay!

Bạn nào có học võ Taekwondo (hay các môn phái đánh trường quyền - nghĩa là chuyên đánh đòn dài xa người) cũng sẽ thấy các võ sư yêu cầu học viên phải xoay tay (hay chân) tương tự như vậy để tạo ra lực đánh tối đa.

Tất nhiên là quĩ đạo khi đánh tennis không giống như khi đánh võ, nhưng nếu bạn thử lăng tay như khi đánh tennis, và thử nghiệm có / không có kết hợp xoay cánh tay như tôi nói, bạn sẽ thấy ngay kết quả khác nhau rất rõ: cú đánh có kết hợp pronate cánh tay sẽ dễ chịu và có tốc độ cao hơn thấy rõ!

(Lẽ ra phần này tôi nên nói trong phần căn bản, khi nói đến nhận diện các động tác và phương hướng mà cơ thể có thể làm nhanh và mạnh. Ý nghĩ này có thoáng qua nhưng lúc viết lại quên mất) trở lại vấn đề, đa số các bạn đánh dốc lên như vậyít có kết hợp xoay (hoặc nếu có cũng chỉ là thuận tay mà làm chứ không có chủý), do đó vận tốc đạt được vẫn rất thấp so với yêu cầu của cú líp!

Tệ hơn nữa, khi gặp tình trạng này, các tay vợt có trình độ trung bình lại cố gắng dùng sức, gồng cơ bắp để đánh cho đúng quĩ đạo này (với suy nghĩ là đánh mạnh hơn mới tạo ra xoáy), kết quả là tốn lực rất nhiều mà kết quả là bóng vẫn đi ... nhẹ hều vì 2 lý do:

• Lực tác động chỉ tạo ra gia tốc tức thời tại điểm tiếp xúc. Nếu duy trì lực này đủ mạnh trong một quãng đường dài tiếp xúc sau đó, thì vận tốc đạt được sẽ ngày càng lớn (chuyển động nhanh dần). Tiếc là bóng chỉ tiếp xúc với vợt trong thời gian rất ngắn, cho dù bạn có sử dụng lưới đan mềm để bóng lún vào và ở trong vợt lâu hơn, thì thời gian đó cũng chả là bao. Do đó đa số lực bạn huy động chỉ là lực vô ích, vì lúc đó bóng đã rời vợt.

• Khi gồng cứng cơ bắp, bạn vô tình giảm chuyển động của một số "bộ phận" trong chuỗi truyền động của cơ thể (tuy có tăng được lúc tác động). Điều này giống như bạn cố gắng đẩy một cái xe đang bị bóp thắng vậy (nghe thì buồn cười, nhưng chính xác là vậy). 

Giờ ta xét đến trường hợp đánh thẳng phía dưới rồi dốc gấp lên (như hình dưới ở trên đây). Cú đánh này nhờ có đoạn vợt đi ngang trước đó nên đã có vận tốc khá cao, nhưng khi bạn "bẻ lái" nó lên, bạn vô tình phạm phải lỗi mà tôi có nói đến ở đoạn đầu: bạn bắt chiếc xe đua chạy nhanh trong một đoạn cua quá gắt! Hậu quả là nỗ lực tăng tốc trước đó lại bị mất đi do đoạn cua này quá gắt!

Điều đáng nói ở đây là các bạn đã gần đi đến giải pháp để đánh cú líp. Thế nhưng do nghĩ không ra, đa số các tay vợt trung bình đều mày mò tìm cách cải tiến vấn đề khi bóng líp của họ cứ không như ý. Thế rồi họ cứ thấy trình độ của mình tuy có khá hơn bạn nhập môn, nhưng cứìạch, hoặc có bữa - thậm chí có trái - đánh rất ngon (do vô tình đánh đúng kỹ thuật), còn bữa khác - hay trái khác - lại dở như cũ!

Đến đây, hẳn bạn sẽ muốn biết: vậy cú đánh líp phải đánh thế nào cho đúng? Sau đây là phần hướng dẫn.

Động tác chính (cơ bản) khi đánh líp có quĩ đạo như sau:

Nhận xét:

1- Bạn cần lùi đầu vợt ra phía sau thân người, thậm chí nếu lùi được thân người ra sau điểm tiếp xúc bóng càng xa càng tốt. Như vậy bạn sẽ có quãng đường để vận tốc của vợt ở đoạn ngang trên đây lớn nhất (tôi đo được đoạn đường đi ngang này tối thiểu là 1.5 mét!)

2- Mặt vợt cần được điều chỉnh để nó gần như song song với mặt đất trong quá trình chuyển động ngang này.

3- Trong suốt quá trình di chuyển này, ngoài chuyển động tịnh tiến ngang của tay, cần kết hợp xoay (pronate) cả cánh tay (bao gồm cánh tay trên + cánh tay trước) để tăng tốc tối đa!

4- Khi đến "điểm quẹo", phải lướt vợt sao cho khúc cua này không quá gắt. Muốn vậy bạn phải canh đoạn đường nằm ngang trên đây chỉ được thấp hơn bóng một chút. Nếu thấp hơn bóng quá, bạn bị rơi vào cái lỗi "bẻ cua gắt" như đã nói ở trên!

5- Huy động đúng lúc các nguồn lực sau đây để tăng tốc cho cú đánh. Tôi nhấn mạnh yếu tố: một cú đánh có tốc độ không cao sẽ chẳng còn là cú líp (thà đánh flat còn hơn):

• Lực lăng tay
• Lực pronate cả cánh tay
• Lực nhảy chồm ra trước + lên trên (do chân đạp mạnh vào đất)
• Lực xoay vai theo mặt phẳng ngang
• Lực xoay vai theo mặt phẳng dọc (ở đoạn dốc lên ở trên - ngang thời điểm tiếp xúc bóng)
• Lực cổ tay đẩy mũi vợt ra trước, kết hợp xoay mũi vợt thành một vòng tròn "chà xát" lên mép bóng

Lưuý:

• Tùy theo độ cao thấp của bóng, bạn phải điều chỉnh:

++ Độ dốc lên của quĩ đạo trên đây ++ Độ cao của đoạn đi ngang ở trên ++ Cách cầm vợt (số 3 hay số 4)

• Mặt vợt so với quĩ đạo có thể có 2 dạng cho phép như sau:

Lối đánh xoáy của Nadal

Lối đánh xoáy của Federer, đặc biệt là Djokovik:

Để bạn dễ hình dung tư thế lúc đánh, tôi đưa lên đây hình của Federer - trong vô số đoạn clip chiếu chậm mà bạn có thể tìm thấy để minh họa cho những gì đã đề cập ở trên.

(chưa hết đâu bạn, đi vào chi tiết còn vài yếu tố quan trọng nữa)

Sau lần viết này, có lẽ tôi sẽ ngưng viết một thời gian khá lâu vì phải đi chơi xa (Nha Trang + Côn Đảo + Campuchia) với mấy đứa cháu bên ngoại quốc về!

Trước khi tạm biệt, tôi có vài chia sẻ kinh nghiệm cá nhân khi tập cú líp như sau. Trước khi đánh cú líp (theo kỹ thuật trên đây), tôi có cú bạt tương đối mạnh. Khi tập đánh líp, thời gian đầu cú bạt bị ... xuống cấp, mà cú líp thì lại chưa ... thấy đâu. Mặc dù rất tin vào lý thuyết trên, phải mất một thời gian cú líp của tôi mới tương đối ổn, và cú bạt ... tệ hơn xưa! Lại phải mất thêm một thời gian nữa, cả hai cú mới trở nên coi được. Lúc đó, khi ra sân trình độ cảm thấy khác hẳn xưa, y như bạn từ tiểu học nhảy vọt lên đại học vậy! 

Do đó khi bạn tập cú này hãy chuẩn bị tinh thần bị như tôi, đó là do cơ thể ta không thể thích nghi kịp mà thôi!

Để tránh gây "tẩu hỏa nhập ma", tôi không muốn so sánh kỹ thuật bóng bàn và tennis tại đây, mà chỉ nêu lại vàiý quan trọng để các bạn lấy đó làm cơ sở chiêm nghiệm các kỹ thuật được mô tả trên đây.

1. Như bạn đã hiểu, chất lượng của cú đánh được quyết định ở thời điểm vô cùng ngắn ngủi (vài phần ngàn của giây mà thôi) lúc mặt lưới tiếp xúc bóng mà thôi. Cụ thể hơn thì có các yếu tố sau:

   

   

2. Vận tốc điểm tiếp xúc của mặt lưới lúc đó

3. Lực truyền dẫn từ mặt vợt sang bóng và ngược lại

4. Điểm tiếp xúc giữa mặt vợt và bóng

5. Tình trạng biến dạng của lưới và tình trạng biến dạng của bóng

6. Quĩ đạo vợt vào thời điểm tiếp xúc

7. Quĩ đạo bóng vào thời điểm tiếp xúc

8. Độ xoáy của bóng vào thời điểm tiếp xúc

2- Còn để kiểm tra kết quả đầu ra của cú đánh có được sau khi tổ chức huy động các yếu tố trên, ta có các yếu tố sau:

• Lực trái bóng mang đi lúc rời vợt (đo bằng khối lượng bóng x gia tốc lúc rời vợt)

• Moment quay của trái bóng mang đi lúc rời vợt (đo bằng khối lượng bóng x gia tốc góc) (với chuyển động tròn, ta đo bằng vận tốc góc chứ không đo bằng đoạn đường di chuyển)

• Phương chuyển động của bóng

• Một phần nữa là nhìn vào đoạn follow through cũng sẽ cho thấy được lúc tiếp xúc bóng đã xảy ra như thế nào. Lúc này tuy bóng đã rời vợt, nhưng nếu tốc độ bạn đánh lúc tiếp xúc bóng cao, lực quán tính chắc chắn sẽ tạo ra kết quả follow through khác hẳn. Bạn nào có đoạn follow through yếu ớt, thì một điều chắc chắn là lực và tốc độ lúc vợt / bóng tiếp xúc hãy còn rất yếu, xa với khả năng và yêu cầu bạn có thể và cần tạo ra, còn mất ở đâu đó thì lại có khá nhiều giai đoạn phải xem xét.

Phần bài viết của tôi cho đến nay chỉ mới đụng chạm đến một vài yếu tố cơ bản trong các yếu tố trên, chứ thực ra chưa đi sâu hơn vào các yếu tố khác để tránh làm các bạn loạn óc!

Tuy vậy, tôi cũng đã lưuý ngay từ phần mở đầu là ta cần tổ chức sao cho huy động được lực tối đa, và khắc phục được các trở ngại do hệ cơ, gân, xương nó cản trở. Do đó, nếu có điểm gì còn mù mờ, bạn cứ cầm cây vợt ra múa chậm chậm, và quan sát xem động tác nào giúp:

Hoặc tốc độ vợt đi nhanh hơn, cơ thể thấy dễ chịu hơn Hoặc lực truyền dẫn sang bóng mạnh hơn (chính xác hơn là rơi rớt hay xài đúng chuyện hơn, và liên tục được bổ sung nhờ các bộ phận khác đưa tới) mà bạn Hoặc là ít tốn sức huy động Hoặc là huy động được lớn nhất với thời gian chuẩn bị ít nhất (dùng trong các trường hợp cứu bóng khó)

Và trong mọi trường hợp, lực rơi rớt trên quá trình di chuyển phải là ít nhất. Muốn vậy đừng để cơ thể ở trong các tình trạng sau đây:

• Mất lực do tư thế cơ thể bị kẹt, gây ra ma sát cản các động tác của bạn

• Mất lực do gồng cứng cơ thể lúc chuyển động. Nên nhớ nguyên tắc: nạp lực bằng căng hay rút cơ (tùy vị trí), xả lực cần buông lỏng (nhưng không đến mức để gây chấn thương sau đó do bạn vô tình xé nát cơ thể), chạm bóng cần tập trung vừa chịu lực tác động của bóng đến + phản lực do ta tác động vào bóng, vừa thắng được các yếu tố đó sao cho lực tạo ra luôn bằng hay lớn hơn thời điểm ngay trước lúc chạm bóng!

Giờ đã đến lúc trở lại câu hỏi của bạn.

• Bạn thử cầm vợt và lăng tay về trước với nhiều tư thế. Vì cánh tay trên gắn với vai, bạn sẽ thấy cùi chỏ di động linh hoạt và mạnh mẽ chỉ khi nó ở gần với thân người cho đến qua hông sau một tí (tức từ khi nó đang ở tư thế rút vợt ra sau và tiến về trước đến quá đường hông người phía chân sau). Lúc này ta đang đứng nghiêng so với lưới, và càng tiến gần đến đường thẳng của hông người phía trước, cùi chỏ sẽ bắt đầu chậm lại vì bị ma sát do các bó cơ bị kẹt. Bạn cần mày mò với vợt không bóng cho đến khi tìm ra quĩ đạo "trơn tru" nhất, và ghi nhớ để sử dụng khi đánh. Đừng khinh thường các yếu tố tiết kiệm lực này, trong một trận đấu, nó giúp bạn tiết kiệm sức đến gần 50% sức bạn đã lãng phí để thắng ma sát!

• Hình sau đây giúp bạn hình dung phần nào đoạn văn trên. Lưuý là nếu cùi chỏ đi qua phần hông phía sau, bắt đầu gần đến phía trước thân người thì cơ thể bắt đầu bị kẹt! Còn khoảng cách giữa cùi chỏ và thân người thay đổi tùy theo chiều cao cơ thể (chiều dài cánh tay trước), mỗi bạn cần tìm ra vùng thích hợp cho mình qua thực nghiệm không bóng.

Ghi chú: Hình này chỉ tập trung để minh họa cho động tác lăng tay, nên các phần khác như di chuyển vai, thân người, trọng tâm không bàn đến.

Hy vọng phần này làm rõ được câu hỏi 1 của bạn.

Trả lời câu hỏi 2 hơi khó vì nó đụng đến một số yếu tố mà tôi chưa kịp nói đến vì nhiều cân nhắc như bạn đã biết. 

Trước hết lại cần làm rõ thế nào là double bend? Đó là cùi chỏ luôn nằm sau đường thẳng nối cổ tay và chóp vai. Thực tế là tay ta chỉ mạnh khi cùi chỏ luôn nằm sau đường này. Tuy nhiên với lối đánh có double bend, hình tam giác này lớn đáng kể để bàn tới. 

Tuy vậy, tạm thời nếu bạn cứ để cánh tay cong kiểu double bend và đánh thử không bóng, bạn sẽ thấy:

• Vùng phát lực sẽ ở trước người nhiều hơn đánh với cánh tay thẳng như tôi đã vẽ trong hình mô tả vị trí tiếp xúc bóng

• Động tác pronation cả cánh tay sẽ khó hơn nhiều khi cánh tay duỗi tương đối thẳng

Do đặc điểm như vậy, nên tùy theo

• độ cao của bóng lúc đến và đi
• độ xoáy của bóng đến và độ xoáy của bóng bạn muốn đánh ra
• phương bóng đến và phương bóng bạn muốn đánh đi
• cách cầm vợt của bạn lúc đánh

mà mỗi động tác cần được biến hóa gia giảm một tí. 

Do tôi có mày mò trước các bạn, do đó tôi có khá nhiều kinh nghiệm xử lý mà tạm thời không thể viết hết ra đây được. Nhân đây cũng xin trả lời bạn nào ở trên có hỏi về một loạt tình huống bóng đến là khoan hãy tìm hiểu về các phần đó. Hãy hiểu rõ những yếu tố trên đây đã. Sau đó thực tế + thí nghiệm sẽ giúp bạn vỡ ra, cũng như sau khi đọc xong hết một lượt các động tác backhand, giao bóng, lốp, bỏ nhỏ, vô lê ....bạn sẽ hình dung lại được dựa trên loanh quanh cũng các yếu tố này mà thôi.

Trên tinh thần chung thì:

• Cú đánh flat tập trung vào dẫn lực đánh đi qua trọng tâm của bóng, và đánh với lực mạnh nhưng tốc độ chuyển động của mặt lưới so với bóng không cao

• Cú đánh líp tập trung vào dẫn lực đánh lệch trọng tâm của bóng tối đa, và đánh với lực đi tới đa số trường hợp không thể mạnh như flat nhưng tốc độ chuyển động của mặt lưới so với bóng cao hơn rất nhiều

Dĩ nhiên nguồn lực bạn tạo ra là có hạn, và tổng nguồn lực tạo ra chỉ để cung cấp năng lượng cho:

• chuyển động tịnh tiến của bóng
• chuyển động quay của bóng
• thắng các lực ma sát có hại
• Hao tốn bắt buộc phải có khi làm biến dạng mặt lưới + bóng

Do đó hễ xoáy nhiều thì phần nào đó lực đi tới ít và ngược lại.

Bạn nào muốn đi tắt để đánh được cú forehand như bác tuan2009 nói, thì chỉ cần tập đánh sao cho lúc tiếp xúc bóng được y như cái hình sau đây là OK (tốc độ đạt được là 130 mph). Trên thế giới này, số người đánh được như vậy mất khoảng 15 năm luyện tập và có khoảng 1000 người kiên trì để làm được như vậy

Lưuý độ dẹp của trái banh khi lún / dính vào bóng (bạn cầm tay bóp trái bóng để hình dung độ lớn của lực lúc đánh vào), và khoảng di chuyển của vợt khi đang có bóng rất nhỏ!

Nhân cái hình trên đây, tôi lại muốn mượn nó để nêu lên một ý / một vấn đề khác khi đánh.

Bạn đã biết là có 2 mặt phẳng cần hiểu thấu đáo khi đánh: nhìn từ trên đầu xuống và nhìn ngang người. Câu hỏi tôi đặt ra trước đây (và vẫn chưa có cao thủ nào chịu xuất hiện chỉ giáo) là xét trên mặt phẳng ngang (ngó từ trên đầu xuống). Hình chụp chậm cho thấy chuyện xảy ra khi xét trên mặt phẳng dọc (nhìn từ bên ngang hông qua).

Mời bạn xem hình dưới đây.

Lúc đánh bóng, bóng chịu 2 lực tác dụng:

• Trọng lượng (khoảng 50-57 gr), rất nhỏ nhưng không thể coi thường vì độ dài bay đi khá lớn.

• Lực từ vợt truyền sang. Nếu xét ở hình trên đây, bóng quá nhỏ so với đường đi nên ta có thể bỏ qua một loạt yếu tố (sẽ khác hẳn), khi xét kỹ ở thời điểm vợt chạm bóng.

Khi bóng bay, nó chịu thêm tác động ma sát của không khí. Lực này nặng hơn các bạn tưởng nhiều. Sức cản của không khí nặng đến mức, khi bóng đươc đánh ra với vận tốc 100 km/giờ, chỉ còn ... 70 km/giờ mà thôi, tức khoảng 30%. Khi bạn đánh với topspin (mà thực tế là ta luôn phải đánh với topspin, sau khi đọc xong phần này bạn sẽ thấy), thì không khíép trái bóng xuống sân lẹ hơn nữa.

Không đi sâu vào tính toán mấy chuyện đó cho nhức đầu. Bạn chỉ cần xem hình vẽ trên đã thấy, nếu bạn đánh ngang khi chạm bóng, lực tổng hợp (lực ngang + trọng lực tác động lên bóng) sẽ làm cho bóng chạm lưới, thậm chí chạm sân ... bên phần sân của bạn.

Do đó, bạn buộc phải đánh lên như mũi tên màu đỏ dưới đây là tối thiểu.

Từ đây có vài hệ quả:

• Bạn "bị buộc" phải đánh có xoáy, vì nếu bạn để ngửa mặt vợt để nó vuông góc với hướng đánh lên này, thì góc mở lớn hơn 2 độ, mà tôi đã nói là tính toán cho thấy chỉ cần mở vợt ở 92 độ thôi mà đánh thẳng lên như vậy, thì bóng ra ngoài là cái chắc.

• Dĩ nhiên là bạn có thể ngửa mặt vợt hơn mà đánh để vô sân, nhưng lúc đó tốc độ đi ngang bị suy giảm đáng kể. Đối thủ có thêm thời gian chạy lên đón bóng giết bạn! Bạn nhìn hình mũi tên tổng hợp cho thấy, nếu muốn đánh lên mà vẫn giữ tốc độ của mũi tên ngang như trước, lực đánh lên (độ dài của mũi tên lên) phải lớn hơn nhiều so với mũi tên ngang. Đây là lý do tại sao khi đánh lên (topspin bắt buộc), bạn phải đánh mạnh hơn khi đánh ngang!

• Nếu bạn đánh lên chỉ ở góc độ như mũi tên đỏ, lực tổng hợp chỉ mới tạo ra một lực đi ngang. Trừ khi bạn đánh ngang ở lằn kẻ sân giao bóng, còn thì đứng ở cuối sân, khả năng vô lưới là 90%, còn ở gần lưới thì khả năng ra ngoài là 90%.

Do đó bạn cần đánh cao hơn nữa như mũi tên số 2, lúc này lực tổng hợp mới có thể tạo ra mũi tên cỡ như mũi tên đỏ, và lúc đó mới có thể tạo cho bóng bay qua lưới + vào sân. Và hiệu quả topspin sẽ cao nhất khi bạn đánh được như mũi tên số 1.

Câu hỏi đặt ra là vậy thì cái độ dốc lên đó là bao nhiêu độ? Nếu lấy mặt phẳng nằm ngang làm gốc, thì đánh flat, Topspin và lob đòi hỏi phải có góc độ khác nhau nữa.

Chuyện không dừng ở đó. Vì nhiều lý do (sẽ giải thích sau), quĩ đạo vợt chỉ có thể đi như đường màu xanh mới có thể tạo lực tối đa. Có nghĩa là góc độ quĩ đạo của vợt lúc trước chạm bóng và ngay sau khi chạm bóng thay đổi. Vậy độ dốc của quĩ đạo trước lúc chạm bóng (khi đánh flat/ topspin/ lob) là bao nhiêu?

Chưa hết. Giờ thì bạn đã biết chạy trời không khỏi nắng cái vụ đánh topspin. Mà đánh topspin thì vợt phải tạo thành góc a với quỹ đạo. Vậy với quĩ đạo dốc như trên, thì góc độ vợt so với mặt sân cuối cùng là bao nhiêu khi chạm bóng (lúc đánh flat/Topspin/ lob) ?

Cuối cùng, làm sao để tạo ra lực đánh dốc lên như vậy mạnh tối đa như yêu cầu?

Viết tới đây bị vợ kêu réo điăn cơm mệt quá, đành ngưng vậy!!!!

Nhân vụăn uống, tôi lại nảy ra ý nghĩ viết phần này, có ích hay không tùy bạn cảm nhận, nhưng tốt là cái chắc.

Có lần tôi ra sân, nhìn thấy các bạn trẻ đánh mà ốm nhom tội nghiệp. Hỏi ra thì ăn uống không đến nỗi nào, nhưng ... đã hơn 20 năm rồi chưa bao giờ uống thuốc sổ lãi! Nền giáo dục của ta tệ đến mức không tạo được cho công dâný thức và kiến thức tối thiểu về sức khỏe (cái mà tôi cam đoan chỉ có ai bị thiệt hại rồi mới hiểu nó quí như thế nào. Bạn thử nghĩ có tiền mà ...ăn không ngon, ngủ không yên, suốt ngày đau nhức. Liệu có đáng đánh đổi không?)

Khi tôi đề nghị uống thuốc sổ lãi đi. Các bạn đó lập tức nói: uống Fugacare hả? Nói thật là thứ thuốc này trị được ít giun lãi bậc nhất trong các thứ thuốc trị lãi, nhưng do quảng cáo tràn lan nên đa số mọi người nhớ. Một trong những loại đáng để uống là ZENTEL. Mỗi năm tối thiểu một lần (trước Tết chẳng hạn), hãy mua và bắt mọi người trong gia đình uống! Thật là hoang phí nếu cứăn rồi để cả đống con lãi trong ruột ... ăn ké 365 ngày x 10 năm! Bạn nào từng nuôi cá đá sẽ thấy một ngày nóăn bao nhiêu là đồăn, thế mà bạn nuôi cả ... trăm con lớn nhỏ như vậy là ít trong bụng!

Mặt khác. Tôi thấy cũng không ít bạn bụng bự, người đầy mỡ đi đánh tennis. Cái này hại kiểu khác:

• Người mập mạp luôn đánh chậm, dẫn đến đánh dở (cũng không sao, nếu mục tiêu là giảm béo)

• Tệ hơn, cơ thể nặng đè lên các khớp xương gối. Sớm muộn gì cũng bị khớp! Tiền điều trị cái này không nhỏ chưa kể đến tính khó chịu của nó trên mỗi bước đi!

...

Cái đáng nói nhất là đa số coi thường và thiếu kiến thức cơ bản về chế độ ăn uống hợp lý. Do đó tôi ghi lại tóm tắt ở đây vàiý chính.

• Tennis có thể giúp giảm cân, và chữa trị bệnh GIẢM THIỂU Chú ý ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Con số này ở Hoa Kỳ lên tới 15 triệu người/năm. Ở VN tôi chưa có số liệu nhưng tin chắc không nhỏ!

• Muốn ăn uống đạt mục tiêu luyện tập để đánh hay hoặc giảm béo, cần:

• Trước khi chơi, cân ký. Sau khi chơi. Cân ký. Nếu số ký không giảm, bạn đã uống đủ nước bổ sung. Nếu giảm, lần sau trước khi chơi uống bằng số giảm này nhân với 1.5

Lưuý nên uống trước khi chơi 2 tiếng đồng hồ, để nước "thấm" vào đủ các lớp cơ. Xen kẽ mỗi games, phải uống bổ sung một / hai ngụm. Cơ không đủ nước sẽ không thể thực hiện các động tác kỹ thuật mà bạn muốn, do đó đánh dở đừng trách hôm nay xuống phong độ.

• Không bao giờ để cơ thể phát tín hiệu đói, cũng không bao giờ ăn đến mức cơ thể phát tín hiệu no.

• Một ngày ăn 6 buổi, trong đó có 2 buổi ăn "khá nhiều": một là buổi sáng. Hai là 2 giờ đồng hồ trước khi chơi (buổi ăn này tuyệt đối không có đồ khó tiêu như thịt bò dù là buổi ăn có số lượng và chất lượng khá nhiều)

• Ăn bất kể thứ gì: chất xơ, béo, đường, protein (đạm hay thịt). Dĩ nhiên người béo thì không cần ăn béo.

• Muốn giảm cân, ăn nhiều nhưng ít hơn lượng tiêu thụ. Muốn tăng cân: sổ lãi và ăn nhiều hơn lượng tiêu thụ.

• Chạy bộ 1 giờ đồng hồ tiêu khoảng 600 Kcalo, bơi 1 giờ tiêu khoảng 400 Kcalo (tương đương tennis bán chuyên). Ăn thì tùy theo chất và lượng. Nhưng nếu cứ cân ký mà thấy xuống hay lên đều đều là đủ biết ăn nhiều quá hay ít quá so với mục tiêu.

• Lưuý nếu chạy bộ hay bơi buổi sáng, hãy thực hiện lúc đã uống nước đủ trước đó, và ... không ăn gì. Mục tiêu: đốt cho sạch lượng năng lượng thừa đêm hôm trước để lại.

• Ngay sau khi tập xong (thậm chí trong lúc tập), nạp nhẹ chất bổ (chuối chẳng hạn) để bổ sung, không để cơ thể kiệt quệ. Khiăn sau đó, cơ thể sẽ tự động "dự trữ chất béo" để đối phó với tình huống này.

• Buổi tối ăn càng ít càng tốt. Cơ thể sẽ tự động trữ mọi thứ thừa thành mỡ vào ban đêm.

• Một điểm quan trọng nữa là uống nước. 70% cơ thể ta là nước. Nước không đủ thì cơ không thể hoạt động đúng mức được, đánh hư là chuyện tất yếu. Không bao giờ để cơ thể phát đi tín hiệu khát nước, không bao giờ để nước tiểu có màu vàng (nó phải luôn trong).

Thay đổi thói quen là chuyện dễ nói hơn làm. Chúc bạn đủ can đảm để thay đổi ngay từ ngày hôm nay.

Trên đây là cách giảm béo và bổ sung sức mạnh cơ bắp (ăn uống đủ và đúng + luyện tập cơ bắp sẽ phát triển) mà không cần tốn tiền. Ai thừa tiền thì đi bác sĩ chuyên khoa họ có máy móc phương tiện để đo và hiệu chỉnh từng chút!

Trong khi chờ đợi các bạn suy nghĩ đápán cho các câu hỏi đặt ra ở trên, hôm nay tôi bàn đến một vấn đề nữa cũng rất quan trọng, giúp cho bạn có thêm một cái nhìn nữa về cú đánh đúng.

Chúng ta đánh bóng bằng vợt. Nhưng cái gì chạm bóng và làm bóng bay đi? Lưới! Vậy thì cái gì xảy ra trong lúc đó? Nóảnh hưởng thế nào đến cú đánh? Đó là những thứ ta cần hiểu.

Tiêu chuẩn kỹ thuật của ITF đưa ra cho bóng là khi chạm đất, nó phải nảy lên 55%, nghĩa là khi chạm mặt cứng không đàn hồi, 45% năng lượng của bóng bị tổn thất (trở thành âm thanh, nhiệt, ...)

Khi bóng chạm lưới, lưới và bóng đều bị biến dạng (lưới thì cong về bên bị bóng đánh tới, còn bóng thì lõm vào). Đến một lúc nào đó thì sự biến dạng này ngừng lại, và cuối cùng cả hai cái đều lấy lại hình dạng ban đầu (thậm chí còn tạo ra dao động) và bay ra. Với cấu trúc mỏng manh của lưới, nó đàn hồi tốt hơn bóng, vì vậy nó hấp thu năng lượng của bóng mang tới, và trả lại đến 90% lượng này.

Đến đây bắt đầu có vài chuyện hay ho để nói.

1- Nếu bạn biết cách đan dây, bạn có thể tạo thêm xoáy cho bóng. Lý do là khi đánh, dây dọc thường hay ở vị trí chịu trách nhiệm ma sát với bóng để tạo topspin hơn là xoáy ngang. Dây dọc bị bóng giữ lại, võng xuống rồi đàn hồi lại sẽ giúp đánh bật bóng theo chiều tạo xoáy khi bóng rời vợt.

Sau khi làm hàng loạt các thí nghiệm, các nhà vật lý xác nhận chỉ có 3 yếu tố sau đây là có đóng góp đáng kể cho việc tạo xoáy:

a- Dây đan cứng hay đan mềm b- Dây có độ đàn hồi cao hay thấp (và khả năng duy trì độ đàn hồi này bao lâu sau khi căng vợt) c- Cách đan giữa dây dọc và dây ngang.

Lưuý là hàng loạt thí nghiệm công phu đó chưa hề tìm thấy được chứng cứ nào đáng kể cho vụ dây có nhiều cạnh có thể tăng thêm được xoáy.

2- Thời gian của bóng lún vào dây cho đến khi rời vợt đủ để cho vợt đi được khoảng đường lên tới 8 cm!

Điều này ảnh hưởng đến góc độ đánh. Nếu trái banh banh đến theo đường thẳng giữa sân, và nếu bạn muốn đánh trả bóng thẳng trở lại thì phải đánh ... bên hông trái bóng một tí (tức mặt vợt hướng ... ra ngoài biên!), nếu không, bóng sẽ bay sang bên trái của bạn (nếu bạn đánh tay phải)

Đây cũng là lý do bác tuan2009 có nói lúc giao bóng, bạn phải đánh ... dưới đường xích đạo một chút. Dĩ nhiên đây là nói nếu bạn đánh mạnh đúng tiêu chuẩn, còn nếu đánh khèo khèo thì không nói làm gì.

Ngoài ra, khi bị đối thủ đánh chéo sân ra góc chữ A, nếu bạn muốn trả chữ I, thì như trên đã phân tích, bạn không được đánh vào bên hông như đã nói, mà cũng không nên để mặt vợt song song với đường cuối sân, vì góc phản xạ sẽ khiến bóng bay ra ngoài, mà an toàn nhất vẫn là mũi vợt hơi chếch vào trong sân. Đó là lý do nhiều khi các bạn thấy các tay vợt đấu nhau chí chết ở góc sân, mà không thèm thủ phần sân trống lốc bên kia. Tay vợt nào liều mạng sửa chữ I mà hên thì ăn, chứ nếu đánh được bóng với tốc độ cao, làm chuyện đó quá ư mạo hiểm!

3- Có vài điểm quan trọng trên mặt vợt mà bạn nên hiểu.

• Khi vợt bị bóng đập vào, nó dao động đại khái như các búi sóng hình sin đối xứng nhau. Nó làm bạn nghe cảm giác run tay bần bật, và truyền đến các khớp tay + cùi chỏ làm đau elbow. Đã là sóng thì sẽ có điểm mà ở đó đường hình sin cắt ngang trục hoành, nói dễ hiểu là ở đó không có dao động. Tức là đánh đúng vào đó thì cán vợt không bị rung nên nghe êm tay và ít bị đau elbow nhất.

• Ngoài ra, vợt còn có điểm đặc biệt nữa là điểm không làm bật cán vợt. Nguyên lý như sau:

Khi đánh bóng, ta tác động lên vợt một lực quay về phía trước, có nghĩa là cán lùi về phía sau.

Mặt khác, khi bóng đập vào vợt, thì ngoài chuyển động tịnh tiến theo chiều ngược lại làm triệt tiêu mất phần nào tốc độ tịnh tiến đi tới của vợt, nó còn tạo ra một lực quay (do bóng đập vào mặt lưới không bao giờ ở đúng trọng tâm vợt) làm cho cán vợt đi về phía trước.

Tổng hợp hai ý trên rốt cuộc dẫn đến kết quả là vợt sẽ quay quanh một điểm nào đó không phải là cán vợt. Do đó nếu đánh không đúng điểm này thì cán vợt có xu hướng bật ra khỏi tay, hoặc ép mạnh vào lòng bàn tay. Điều này làm cú đánh không chính xác vì nó xảy ra cùng lúc với thời điểm bóng ăn vào lưới mạnh nhất mà vẫn chưa kịp bay đi (không có thời gian trễ ở đây). Chưa kể nó có thể gây chấn thương cho cổ tay hoặc cho partner vì ăn phải cây vợt của bạn!

• Cuối cùng, bạn nên biết là muốn đánh mà bóng bật lại khỏi vợt mạnh / nhanh nhất thì điểm đánh đó càng ở gần trọng tâm càng tốt. Nó nằm ở cuối vợt chứ không ở đầu vợt.

Những yếu tố này đều phải được cân nhắc khi bàn tới kỹ thuật đánh cú thuận tay, và đều có cách hóa giải rất hợp lý, giải quyết đề huề các yếu tố trên!

Tới đây tôi tin rằng các bạn bắt đầu có một bức tranh lớn toàn diện về những vấn đề xảy ra khi đánh cú thuận tay, chỉ có chăng là chút lăng tăng về cách giải quyết nó mà thôi. Hiểu được cách hóa giải, bạn chỉ còn phá bỏ các thói quen đánh sai trước đây, luyện lại phương pháp mới là xong việc, hết phim!

Nhân trả lời câu hỏi của một bạn về chuyện cách tạo ra tiếng nổ banh khi đánh tennis, tôi trích lại sau đây một đoạn để bạn nào quan tâm hiểu thêm một tí.

Thể thao dùng tay nói chung là dùng lực tác động vào bóng (hay vào đối tượng như nâng tạ, vào người đối thủ nếu là đấu võ). Tuy nhiên có 2 (và chỉ 2) nguyên tắc dùng lực ở đây:

Dùng lực đẩy (pushing force). Loại lực này đòi hỏi phải sử dụng lực co hay dãn các bó cơ một cách có sức mạnh nhưng tương đối chậm chạp để truyền lực sang đối tượng chịu tác động. Vận động viên nâng tạ, đá banh thuộc loại cần tập để sử dụng lực này. Tennis mà sử dụng lực này thì lúc mới tập thì thấy ngon hơn người khác có cơ thể yếu hơn, nhưng về sau không nâng cao uy lực cú quả được! Càng về sau, người nhỏ con biết xài loại lực snap dưới đây sẽ qua mặt xa về lực đánh!

Dùng lực đánh (snapping force). Đối với các loại thể thao có kích thước bóng quá nhỏ so với kích thước cơ thể, người ta phát hiện dùng lực đẩy không truyền được lực sang cho bóng nhiều bằng cách snap: Lái xe tải nặng 10 tấn chạy 50km/h để đụng vào trái bóng bàn hay tennis chẳng hạn, nó chẳng có ép phê gì so với lối đánh sử dụng lực snap với cây vợt nhỏ hơn cái xe tải nhiều. Vận động viên bóng bàn, tennis, võ thuật cần hiểu rõ và tập làm chủ các kỹ thuật này.

Đánh snap lại có vài cách đánh:

• Đánh khi chân đứng yên ở đúng tư thế. Ngày xưa Lý Tiểu Long đã dùng cách đánh này, đấm một cú đấm có chiều dài rất ngắn (1 inch punch), đủ sức đánh bể cả tấm ván dày 5 cm, hoặc văng cả đối thủ nặng 80 kg cả 2 thước.

• Đánh khi cơ thể chuyển động (nhưng chưa đến mức phải di dời cơ thể từ điểm này sang điểm khác). Đứng lưới đa số sử dụng các nguyên tắc snap loại này. Đánh phông mà banh đến gần cũng sử dụng lực này.

• Đánh khi cơ thể buộc phải di dời sang điểm khác. Khi đánh phông chạy từ đầu này qua đầu nọ cần sử dụng kỹ thuật này.

Nhân đây nói thêm về vụ bóng nổ. Như đã biết, âm thanh là do các sóng trong không khí có biên độ, tần số và sóng hài quyết định. Để tạo được sóng đó, điều kiện tiên quyết là cần tạo được nguồn sóng ban đầu. Để dễ hình dung, bạn tưởng tượng ta cầm sợi dây rồi run một hồi sau mới có sóng. Đó là sợi dây, chứ môi trường khí thì còn khó chịu hơn. Bạn thử chu miệng huýt sáo. Thổi nhẹ nhẹ, có đánh lưỡi hoặc run môi thì ra tiếng sáo, còn thổi mạnh không đúng cách thì chỉ nghe hơi gió điào ào mà chẳng tạo ra âm thanh. Trong tennis cũng vậy, lúc đánh cần tạo ra luồng khí thoát ra DÀI VÀ ĐÚNG HƯỚNG sẽ tạo ra tiếng nổ đó. Mọi tiếng nổ banh đều do lực snap làm ra, nhưng không phải mọi cú snap đều tạo ra tiếng nổ.

Giải thích kỹ thuật đánh mấy cái trên (snap và nổ banh) thì khá là dài dòng và có lẽ cần phải mở một topic riêng vì nó liên quan đến nhiều thứ phải nói từ cơ bản đến nâng cao, nói chung là mệt lắm.

---

@ tuan_tuan : Cámơn bác ! Vậy theo bác thì trong suốt quá trình FH hay BH, lực cầm vợt của bàn tay có thay đổi không và cầm ở mức chặt lỏng thế nào theo thang điểm 5 . Em trộm nghĩ như thế nó dễ hiểu hơn cho số đông và cho cả em nữa ... Thanks bác !

• Bạn cầm vợt, cán số 3 chẳng hạn. Tay kia cầm cổ vợt và xoay qua xoay lại. Các ngón tay cầm vợt thả lỏng để vợt xoay theo, sau đó co các ngón tay (tức nắm chặt vợt từ từ). Vợt sẽ bớt xoay đến một mức nào đó rồi không thể xoay được nữa. Bạn ghi nhớ lực xiết của ngón tay lúc đó.

• Bây giờ bạn cũng làm như trên, nhưng kết hợp mỗi khi xiết các ngón tay (cầm chắc hơn), đồng thời vung vợt như lúc bạn đánh forehand. Lưuý tốc độ đầu vợt đạt được (ở đây tôi chưa nói đến kỹ thuật vung đúng cách của đánh snap). Một lần nữa ghi nhớ vận tốc của đầu vợt (lúc xa và lúc gần khu vực chạm bóng) và lực co ngón tay tương ứng. Cứ xiết ngón tay từ từ đến khi thấy cứng và tốc độ vợt chậm thì lại mở ra một chút và lại thử.

Điều mà bạn có được sau chuỗi thí nghiệm trên sẽ cho bạn lực cầm vợt mà tôi tạm gọi là FIRM and FAST, nghĩa là cầm chắc (chứ không chặt cứng), và vợt phải đi nhanh (hic, cái này lại liên quan đến kỹ thuật vung + tư thế các bó cơ + tình trạng các bó cơ + tư thế đứng HIGH and HEAVY đúng kỹ thuật nữa mới đầy đủ)

Tôi xin phép không dùng các con số từ 1-5 như bạn vì nó không có đơn vị đo, nên nó chưa đủ ... yếu tố khoa học. Mạo muội nghĩ rằng cách trên dễ giúp số đông các bạn tìm ra độ cầm vợt hợp lý hơn vì nó mô phỏng khá gần với thực tế.

Chuyển động vung vợt và tiếp xúc bóng nói chung đòi hỏi bạn sử dụng các loại cơ khác nhau trong cơ thể. Nói đến các bó cơ lại nhức đầu nữa vì ở mỗi giai đoạn lại sử dụng các bó cơ có vị trí (nằm dọc nằm xéo,..) và cấu trúc (một đầu, hai đầu, ...) khác nhau. Điều đáng nói là khi sử dụng nhóm cơ này thì nhóm cơ kia lại cản trở nó phần nào, đặc biệt là ảnh hưởng khá lớn đến tốc độ mặt lưới lúc tiếp xúc bóng. Kỹ thuật đánh snap chính là để giải quyết các mâu thuẫn này hợp lý nhất. Nó liên quan đến bộ não truyền tín hiệu qua cột xương sống, rồi yêu cầu dùng khí để yêu cầu tim đưa máu + ôxy đến đủ dưới các bó cơ để đốt giải phóng năng lượng, rồi phối hợp các năng lượng này theo kiểu phản ứng dây chuyền, .... nói chung là ôi thôi rắc rối lắm. Thực hành đơn giản và dễ thấy hơn nhiều. Ở trình độ chơi cho vui, tôi nghĩ bạn chỉ cần hiểu như vậy, và cứ đánh theo mức bạn hiểu. Lâu dần cơ thể quen với lối phối hợp thì tự nhiên cú quả cũng mạnh hơn. Còn bạn nào đi theo chuyên nghiệp thì đó là chuyện khác.

Cái dở của đa số chúng ta là do không có một hệ thống kiến thức chuẩn mực, phương pháp tiếp cận vấn đề khoa học để thuyết phục người tập, kỷ luật tập cũng chẳng nghiêm minh, mục đích người tập cũng chẳng rõ ràng (chơi hay chuyên nghiệp), do đó thầy và trò đều chẳng tạo ra được vận động viên nào đánh cho ra hồn, dẫn đến nói chẳng ai tin (chưa nói là nhức đầu chẳng muốn hiểu tới nơi tới chốn), hậu quả là cứ mày mò đi trong bóng đêm của tennis hết đời này sang đời khác!

Yêu cầu đầu tiên là tạo ra lực rất mạnh. Lực này có thể từ chân (thậm chí là hai chân đạp vào đất đúng tư thế), mà cũng có thể là lực nội tại (internal force - với lực đạp của chân vào đấtít hơn ở trên)

Yêu cầu thứ hai là truyền lực hợp lý. Ví dụ từ chân truyền lên tới ngang eo thì biến thành các loại lực khác, do ở đây có khớp háng. Rồi từ khớp háng đến khớp vai cần hỗ trợ cho lực này, cộng với lực đáng kể nữa do nó tạo ra gọi là internal force (lực nội tại), rồi từ khớp vai đến cùi chỏ lại là một chuyện nữa. Từ cùi chỏ đến bàn tay, rồi từ bàn tay đến vợt lại thêm chuyện nữa.

Yêu cầu thứ ba là từ lúc lấy đà, cho tới lúc gần chạm bóng, rồi chạm bóng và "dính" trong đó cho đến khi bóng đi ra khỏi vợtvợt như một mũi tên lao nhanh dần đến bia, thì khi gần đến bia bạn cho nó "ăn theo" một cục tạ ĐANG BAY VỚI TỐC ĐỘ của MŨI CỦA CÂY TÊN để nối với nó thành một khối năng lượng dễ sợ đi vào bóng ở đúng phương vị, góc độ, vật liệu, ....Tùy theo "trình độ kỹ thuật" kết nối cục tạ mà bạn sẽ có độ chắc khi cầm vợt trong quãng đường vùng này thay đổi, tuy về nguyên tắc là lúc bắt đầu cục tạ bay chậm hơn mũi tên (vì trọng lượng nó lớn), thì lực xiết các ngón tay đương nhiên phải tăng lên so với trước đó, nếu không vợt rất dễ bị lật!

Lưuý là cục tạ này bay chậm hơn mũi tên cũng hỏng, mũi tên tiếp xúc bia sai cũng hỏng. Nói chung là chỉ cần hỏng một khâu là biến cú đánh thần sầu thành cú đánh bình thường (tuy sai số cho phép ở đây cũng khá lớn chứ không đến nỗi phải chính xác như đồng hồ Rolex)

Tôi dở văn chương nên chỉ có thể nói nôm na như vậy, hy vọng bạn nào đọc được hiểu thì dịch ra giùm cho các bạn khác sao cho dễ hiểu hơn vậy.

TVinh77 nói

hic hic, cái này hiện giờ em đang bị mắc phải, bị stress trầm trọng luôn. Bác có lời khuyên gì để có thể vượt qua dễ 1 tí không? Giờ giống như đang "tẩu hỏa nhập ma" vậy!

tuan_tuan nói:

Bây giờ ngồi nghĩ lại, tôi cho rằng có các lý do sau khiến tôi chậm tiến bộ:

1- Đa số các huấn luyện viên (thuộc loại top Việt Nam) chỉ đưa ra những nguyên tắc chung chung mà không có con số cụ thể. Ví dụ: góc độ của cùi chỏ lúc tiếp xúc bóng, độ cao của cơ thể, độ nghiêng của vai ... Sự mù mờ này khiến cho bạn không thể có một chuẩn mực tương đối cho cú quả. Sau này tôi phát hiện chỉ cần một sai lệch nhỏ cũng làm cho động tác không đẹp và không hiệu quả (trong khi tình thế lúc đó hoàn toàn cho phép một cú đánh tối ưu)

2- Thiếu dụng cụ huấn luyện. Mắt ta chỉ ghi nhận được 10-15 hình/giây. Nếu có các camera quay chậm từ 100-500 hình/giây hỗ trợ lúc tập, tôi tin chắc bạn sẽ nhanh chóng sửa được các lỗi kỹ thuật. Mắt huấn luyện viên có tốt mấy cũng không làm nổi việc này (chưa nói họ có toàn tâm làm công việc đó hay chỉ qua loa)

3- Thiếu hiểu biết về nguyên nhân của mỗi yếu tố kỹ thuật. Bạn không cần là chuyên gia vật lý, nhưng nếu có ngoại ngữ và có kiến thức cơ bản về 2 chuyên ngành vật lý cơ học (mechanics) và cơ học chuyển động của cơ thể (biomechanics), bạn có thể tìm thấy hàng trăm trang tài liệu của các giáo sư hàng đầu thế giới phân tích chi tiết toàn bộ kỹ thuật tennis. Trước đây các tài liệu này thuộc loại tối mật, vì các hãng sản xuất vợt tài trợ cho các nghiên cứu này để cải tiến cây vợt, cũng như tìm chọn các cây vợt có tiềm năng để liên hệ đầu tư sớm (có lợi cho sự nghiệp kinh doanh trăm năm của họ). May mắn là giờ đây, một số các kiến thức loại này có trên mạng, nếu bạn biết tìm và có một chút kiên nhẫn.

4- Năng khiếu. Một số người có gien đặc biệt giúp họ thực hiện động tác dễ hơn ta. Tuy vậy khổ luyện có thể bù đắp phần lớn. Người khổ luyện tiến xa hơn người có năng khiếu mà không xài!

5- Phương pháp truyền đạt. Bản chất của giáo dục là chuyển giao cái mà người thầy đã biết sang cho người chưa biết trong thời gian ngắn nhất. Lối dạy và học ở xứ ta quá lạc hậu so với tri thức con người đã biết hiện nay.

Ví dụ: Hiện nay trên thế giới đã thay thế lối dạy truyền thống (hiện nay vẫn rất phổ biến ở ta): tập đánh cú quả với sự hướng dẫn của huấn luyện viên về động tác của từng cú. Phương pháp mới của họ gọi là GBa (game based approach). Nguyên tắc của nó là mô phỏng tối đa các tình huống thực tế khi tập, và huấn luyện viên sẽ làm cho cú đánh đó tốt hơn.

Ví dụ. Trong tennis có 3 loại di chuyển chính để đánh:

• Di chuyển ngắn trong vòng 4 m (tức đánh một bên sân)

• Di chuyển ra tới vùng biên đánh đôi và chạy về

• Di chuyển từ sau base line đến lưới và ngược lại..

Mỗi một kiểu chạy và vị trí đứng của đối thủ sẽ yêu cầu các cú đánh trả có kỹ thuật được điều chỉnh khác nhau (trên cơ sở một số nguyên tắc chính). Chương trình huấn luyện của họ đưa ra từ 4-6 tuổi cho đến 16 tuổi là một hệ thống gần như hoàn chỉnh (và vẫn đang không ngừng tìm cách cải tiến).

Thực tế đúc kết cho thấy, thời gian hoàn chỉnh kỹ thuật cho một vận động viên theo phương pháp này rút ngắn 1/3 so với trước đây. Đó là lý do vì sao bạn luôn thấy xuất hiện các tay vợt vô địch Grand Slam khi chỉ mới 16-18 tuổi!

trở lại trường hợp của bạn, tôi nghĩ:

• Hãy đọc thêm vài phần quan trọng nữa (mà tôi chưa kịp viết ra đây). Phần trên đây chỉ mới có 50% bí quyết thôi, nhưng nếu nói ngay từ đầu mà không hiểu phần trên đây thì tin chắc là chỉ làm rối cho người đọc, vì nó quá tinh tế!

Ví dụ. Trên đây tôi đã nói là khi lấy đà phải "vặn" sao cho hai đường vai phải lệch so với hai đường hông. Đúng nhưng chưa đủ. Lý thuyết Cơ sinh học chỉ ra rằng, nếu bạn giữ tư thế vặn đó lâu hơn 1 giây, lực tạo ra sẽ mất đi hơn phân nửa. Do đó, người đánh cần vặn và trả lại với thời gian dừng ngắn nhất. Lúc này lực tạo ra do cái cú vặn này mới đúng là tối ưu! Điều đáng nói là nếu chỉ nhìn trên video clip, dám cá là bạn không thể phát hiện ra yếu tố này của các tay top ATP!

• Bạn cần có giáo án hợp lý. Mục đích tập từng cú đánh phải rõ ràng, phương pháp tập (giờ tập, dụng cụ, huấn luyện viên phải có khả năng lý thuyết + thị phạm, kể cả chế độ dinh dưỡng ...) thì mới mau tiến

• Bản thân bạn phải kiên trì và tập trung. Mọi lý thuyết chỉ có tính cách dẫn đường. Chính cơ thể bạn sẽ điều chỉnh cho phù hợp với kết quả.

Chúc bạn thành công.

Bắt đầu từ phần này, tôi sẽ thay đổi cách viết nhằm khơi dậy sự chủ động suy nghĩ từ các bạn hơn.

Trước hết tôi muốn nêu lên một vấn đề cơ bản.

Theo vật lý, một vật bị tác động bởi một lực đi qua trọng tâm sẽ làm cho vật đó chuyển động tịnh tiến (mọi điểm trên vật chuyển động giống nhau) theo phương đó theo phương trình véctơ : F= M.a

Một vật bị tác động bởi một lực KHÔNG ĐI QUA TRỌNG TÂM sẽ làm cho vật đó có 2 chuyển động:

Một chuyển động tịnh tiến như trên

Một chuyển động quay quanh trọng tâm với sức quay (torque) bằng F.r , trong đó r là khoảng cách giữa trọng tâm và phương của lực F.

Vấn đề là, khi đánh mạnh, đa số chúng ta đều tác động lực thông qua tay cầm ở cán vợt. Do đó nếu bạn càng tác động mạnh, thì một mặt, vợt có chuyển động tịnh tiến theo phương lực tác động, nhưng mặt khác lại xoay quanh trọng tâm dưới tác động của moment lực. Chuyển động xoay này làm đầu vợt đi lùi ra sau trong khi cán đi ra trước. Tóm lại đánh càng mạnh thì ... đầu vợt lại yếu xìu, thậm chí mặt vợt song song với hàng rào bên hông sân bóng!

Làm sao để giải quyết vấn đề này? Phải đánh như thế nào để lực từ tay cầm vợt có thể chuyển thành tốc độ mặt vợt cao nhất?

Mời các bạn cho ý kiến.

PhucIT nói:

em chưa hiểu hoàn toàn câu hỏi của bác. Nhưng em xin phép trả lời câu hỏi:trước tiên tay cầm vợt phải vừa đủ cứng ở cổ tay, không quá chặt hoặc quả lỏng. Khi đánh mạnh với tác động của phản lực khi tiếp xúc banh đầu vợt sẽ chuyển động theo hướng ngược lại. Mặt khác khi đánh banh mặt vợt hơiúp xuống , gần như song song với mặt đất để tạo thêm spin. có gì sai bác chỉnh lại giúp ạ.

tuan_tuan nói:

Bạn thử cầm vợt và đánh về trước. Lập tức bạn sẽ thấy đầu vợt bị kéo lùi ra sau. Đó là do moment làm quay vợt theo chiều kim đồng hồ (nếu bạn thuận tay phải).

Để khắc phục điều này, bạn sẽ dùng cổ tay chịu lại, để cho mặt vợt đi theo ngang với cổ tay. Tư thế này sẽ làm chậm tốc độ đầu vợt hơn vài phương án khác, và chắc chắn là không thể tạo được một cú đánh forehand uy lực được.

Nếu bạn đổi cách đánh bằng đường vòng cung, tốc độ đầu vợt có thể cao hơn phương án trên một chút, nhưng cũng không tối ưu vì nhiều lý do mà tôi muốn các bạn nêu ra để thấy được các vấn đề trước khi nói đến cách đánh tối ưu.

Theo yêu cầu của một số bạn, tôi vẽ thêm hình để các bạn rõ hơn vấn đề đặt ra.

Có lẽ sau phần này tôi sẽ phải cân nhắc cách truyền đạt.

Theo tôi đây là phần "cao cấp" nhất trong kỹ thuật đánh tennis. Bạn nào chỉ cần đánh tàm tạm thì phần trên cũng OK rồi, nhưng muốn đánh hay hơn thì buộc phải hiểu các phần dưới đây. Tuy nhiên truyền đạt bằng cách viết ra như thế này theo tôi là không hiệu quả cho lắm. Gặp mặt trực tiếp và vẽ nguệch ngoạc ra giấy nhanh hơn nhiều!

Ở hình đầu tiên bên trái, tôi vẽ cây vợt có cán màu đen, lưới bằng hai đường sọc, và trọng tâm vợt (thường nằm dưới lưới) bằng một khuyên tròn.

Giả sử bạn muốn đánh vào bóng đang bay tới, và ý định chạm bóng là ngay tại vạch đứt thẳng đứng. Bạn tác động vào vợt ở cán.

Nói chi tiết hơn thì ta tác động lực bằng 3 vùng trên tay (bỏ qua không nói chi tiết ở đây, sau này nâng cao hơn nữa tôi sẽ nói).

Lực tác động vào cán có hình như một trong 2 mũi tên đã vẽ.

Lý do có hai mũi tên tôi cũng bỏ qua luôn cho đỡ rắc rối.

Điều bạn cần khám phá lúc này là cho dù theo mũi tên nào đi nữa, thì theo qui tắc vật lý từ thời năm 1700 các nhà vật lý đã phát hiện ra, vợt sẽ:

• Vừa tịnh tiến theo phương của lực (vẽ bằng mũi tên đứt đi qua trọng tâm)

• Vừa quay quanh trọng tâm, dưới tác động của moment quay đo bằng tích số của khoảng cách giữa véctơ lực và khoảng cách đến trọng tâm vợt. Đây chính xác là điều xảy ra khi cánh tay cầm vợt của bạn được thả lỏng (nó nên như thế mới có thể tăng tốc vợt đi nhanh được).

• Có hai hiệu ứng mà bạn có thể thấy ngay trên hình vẽ (và kiểm chứng qua thực tế).

Một là càng đánh mạnh (hay tăng lực) ở cán, cái mà bạn thu được là ... ngược lại: đầu vợt chạy lùi về sau khiến bóng đi yếu xìu.

Hai là đánh càng mạnh sẽ dẫn đến cán vợt đi nhanh (lực F lớn tác động lên trọng lượng vợt m sẽ tạo ra gia tốc a lớn theo công thức F=ma), tuy nhiên bóng sẽ đi ngay vào ... cạp vợt chứ không vào lưới. Đã bao lần tôi ở trên sân thấy nhiều bạn lầm bầm: hôm nay sao đánh hư vào cạp vợt nhiều quá mà không nhận ra nguyên nhân chính là ở đây.

Để giải quyết vấn đề này, bạn cần đến kỹ thuật đánh tennis đúng kiểu. Tuy nhiên nếu tôi nói ra thì các bạn sẽ không hiểu hết, hy vọng cách làm này giúp các bạn hiểu thấu đáo vấn đề, để rồi giải quyết nó tận gốc rễ!

Lưuý là hình vẽ trên tôi vẽ chỉ để minh họa, các kích thước không chuẩn lắm, và đi từ trái qua phải, vợt đã đi qua vạch đứt tưởng tượng cho không gian vợt đã di chuyển).

Sửa lần cuối bởi điều hành viên: 27/8/12

---

phpcanban nói:

Đây chính là vấn đề của em... cổ tay hay chịu vợt lại nên tốc độ bị giảm, đôi khi trong thoáng chốc còn bị khựng vợt lại. Hiện nay em đang sửa bằng cách chuyển sang cách đánh vòng cung (chờ banh thấp) với vận tốc nhanh hơn nhưng chưa kiểm soát được nên banh đi không đều.

Mong bác Tuấn chỉ điểm thêm cho.

tuan_tuan nói:

Nói đến chuyển động vòng, bạn cần nêu ra được các ý sau:

• Tâm quay ở đâu?

• Tốc độ góc quay (vận tốc góc)

• Lực nào làm cho nó quay?

Và lập luận sao cho ít nhất là bạn tự thuyết phục mình (và sau này tự tin trình bày với quần chúng) là đây là phương án đạt được ít nhất là 2 trong 3 MỤC TIÊU sau đây:

• Đánh tạo ra được tốc độ banh đi nhanh nhất mà vẫn vào sân. Thí nghiệm cho thấy xét theo phương thẳng đứng, khi đánh không xoáy, góc độ giữa quỹ đạo bóng chạm lưới và bóng bay ra ngoài đường biên ngang cuối sân chỉ có 2 độ!

• Ít tốn hao năng lượng nhất.

• Dễ thực hiện nhất. Trung bình bóng bay từ lúc đối thủ chạm vợt đến ta chỉ có 1 giây đến 1.3 giây. Mọi động tác rườm rà cần được lược bỏ nếu nó tốn thời gian mà không thật sự tăng thêm được độ khó cho đối thủ.

Đa số chúng ta đọc tài liệu hướng dẫn đánh tennis chỉ có một chiều, thiếu phần phân tích vấn đề, và suy xét kỹ các giải pháp để rồi chọn lại phương pháp tối ưu, do đó không đưa ra được giải pháp hay.

HEAD_POWER nói:

Theo nguý của em thì bác đang muốn mọi người tư duy 1 chút về cách tận dụng lực cánh tay tạo ra lực ly tâm lớn nhất đẩy tốc độ mặt vợt lên cao nhất. Lực ly tâm này là tổng hợp của 2 moment lực có phương ban đầu lệch nhau:

1- Là moment lực do cánh tay xoay với tâm xoay là bả vai.

2- Là moment lực do vợt xoay với tâm xoay là cổ tay.

Vậy ta chỉ cần biết cách thay đổi quỹ đạo di chuyển của mặt vợt hợp lý ( từ tịnh tiến sang xoay tròn với tâm quay là đuôi cán vợt) thông qua cổ tay thì sẽ có được lực ly tâm tối đa giúp vận tốc mặt vợt tăng cao nhất.

Vậy thì ai siết chặt cán vợt sẽ rất khó làm điều này vì cổ tay đã bị gồng cứng :D

Bác Tuấn nhận xét giúp cái nguý của eạ :)

tuan_tuan nói:

Nhận xét:

• Trong chuyển động quay, lực ly tâm sẽ có phương trùng với bán kính quay, vì nó đẩy vật thể quay ra theo hướng xuyên tâm quay. Do đó hoặc là bạn dùng sai từ, hoặc là lập luận của bạn không được thuyết phục vì lực ly tâm đã bị cân bằng bởi lực đàn hồi của cả bàn tay (nếu tâm quay là cổ tay), hoặc thêm luôn cánh tay (nếu tâm quay là chóp vai).

• Vớiý:

" .... thay đổi quỹ đạo di chuyển của mặt vợt hợp lý ( từ tịnh tiến sang xoay tròn với tâm quay là đuôi cán vợt) thông qua cổ tay thì sẽ có được lực ly tâm tối đa giúp vận tốc mặt vợt tăng cao nhất." ...

Nếu bạn đổi chuyển động từ tịnh tiến sang xoay tròn như trên, tức là bạn chọn giải pháp dùng lực từ cổ tay để tạo ra sức quay (torque) cho vợt. Lực này có được do sử dụng các búi cơ từ bắp tay trước, có đầu gânăn vào mu bàn tay để kéo bàn tay quay quanh khớp xương cổ tay. Lực này yếu, và bạn chưa thuyết phục mọi người lắm về ý ... cách này sẽ tạo ra lực ly tâm (???) tối đa.

Tôi đề nghị bạn diễn đạt lại chính xácý của mình, để mọi người có thể hiểu chính xácý tưởng giải pháp của bạn.

Tôi bắt đầu thấy hơi vui vì có nhiều ý kiến tham gia, như vậy mới gọi là trao đổi!

HEAD_POWER nói:

Em không hề có ý định dùng lực cổ tay để chuyển từ chuyển động tịnh tiến sang chuyển động quay của mặt vợt. Chuyển động này hoàn toàn mượn trọng lượng của cây vợt đang có vật tốc cùng với vận tốc cánh tay khi bị thay đổi quĩ đạo tại điểm "gãy" là cổ tay, nên lúc này cổ tay phải thả lỏng để thuận lợi cho việc chuyển hướng đột ngột.

Lực lớn nhất có được là moment lực tổng hợp của nhiều moment, các moment lực này phụ thuộc vào trọng lượng cơ thể, chiều cao cũng như chiều dài cánh tay và quan trọng nhất là độ dẻo của cơ thể để tạo ra vận tốc xoay lớn nhất.

Cách diễn giải của bác dân kỹ thuật tụi em sẽ hiểu ngay vấn đề, nhưng 1 số anh em khác lại có chuyên ngành khác nên sẽ gặp khó khăn :D

Em cũng đang cố gắng chuyển tải từ các hình vẽ công thức sang lời văn để các bạn khác cùng hiểu nhưng thấy khó quá :(

Hay là bác giúp luôn phần này cho ACE diễn đàn ... chứ e thấy mọi người dạo này lười tư duy lắmạ :D

tuan_tuan nói:

Phản hồiý kiến trên của bạn:

1- Trọng lực vợt (P=m.g) xét theo phương nằm ngang như trên không ảnh hưởng gì đến lực đánh vào bóng. Yếu tố có đóng góp chỉ là khối lượng m mà thôi.

2- Dầu cho bạn để cổ tay lỏng lẻo, khi bạn muốn chuyển từ chuyển động tịnh tiến của vợt thành chuyển động quay như ý bạn, bạn buộc phải:

• Kéo ngang cán vợt (giả sử vợt trước đó đã bị bạn kéo đến mức lực kéo từ cán nằm cùng phương với thân vợt)

• Dừng chuyển động của cán vợt lại - mà thực chất là tác động một lực theo chiều ngược lại với chuyển động kéo tới ban đầu. Xử lý kiểu này có hai cái dỡ:

• Rất dễ gây chấn thương vì bạn dừng chuyển động của tay (tại cán vợt) lại quá đột ngột!

• Vô tình bạn triệt tiêu mất phần chuyển động tịnh tiến của vợt đã tạo ra trước đó, để đổi lại chỉ tạo được thêm một chút moment quay tới trước do chuyển động dừng cán vợt này tạo ra. Lực này sẽ rất yếu, và không thể tạo được tốc độ đầu vợt lớn được.

• Đồng ý với bạn là muốn đánh cho tốc độ đầu vợt đi nhanh cần khá nhiều nguồn lực. Việc nạp các nguồn lực này không khó (đa số chúng ta ai cũng mày mò tự làm được), nhưng "xả" nó làm sao để đạt được vận tốc đầu vợt thì đúng là nan giải. Cá nhân tôi chưa thấy bất kỳ trang web quốc tế nào lý giải chuyện này rõ ràng. Chính vì vậy, theo tôi đây mới chính là bí quyết cao cấp nhất để đánh một cú tennis thần sầu quỷ khốc. Câu văn của bạn trên đây đúng là còn chung chung, chưa mô tả cụ thể cách dùng các lực moment mà bạn nói.

Cuối cùng, thú thật với bạn là tôi không thích những ai lười tư duy. Nếu đúng như vậy, tôi mạn phép dừng cuộc trao đổi tại đây vì nó mất đi phần thú vị. Hy vọng diễn đàn có cách nào để các bạn, đặc biệt là các bạn trẻ có thể siêng năng trong việc tư duy hơn, nếu không thì tương lai của dân tộc sẽ thật sự là thảm họa.

by Tomcatvn

Anh tuan_tuan nêu ra một vấn đề phân tích rất hay, ít người Chú ý đến. Ngay từ khi mới tập chơi, em đã "vướng" những vấn đề như thế này nhưng không có ai, không có sách vở nào phân tích thấu đáo.

Xưa nay, ai cũng nói về balance của cây vợi, vợt nhẹ đầu, vợt nặng đầu...tính cm hay tính theo pts nhưng không ai phân tích tại sao lại như vậy, dẫn tới những quan điểm nửa sự thật như vợt nặng đầu là vợt trợ lực, vợt nhẹ đầu là vợt không trợ lực...Theo em, việc sử dụng vợt nặng đầu hay nhẹ đầu hoàn toàn phụ thuộc vào cách người dùng vợt "xử lý" bài toán anh nêu ra.

Không thể loại bỏ hoàn toàn hiện tượng trên (trừ khi có một cổ tay cứng như thép khiến vợt và tay như một hệ kín), mỗi người có một cách khống chế (giảm thiểu đến mức tin cậy hoặc phối hợp đúng thời điểm). Nhưng như thế là là đúng, là hiệu quả thì mong anh tuan_tuan phân tích rõ hơn.

• Sử dụng vợt nhẹ đầu, để đưa trọng tâm cây vợt về gần điểm phát lực (tay cầm)

• Nắm chặt vợt bằng 3 ngón sau, ép cán vợt vào cạnh phải dưới lòng bàn tay (tay phải) để tạo thành góc chịu lực thẳng (dọc) vào xương cẳng tay. Tạo với khớp đốt ngón trỏ một đòn bẩy để liên kết tay và vợt. Ngón trỏ cò súng ngăn vợt văng ra sau khi đánh.

• Mở hết cổ tay khi lấy đà, để vợt tạo góc 90 độ với cẳng tay. Cái này phải nói rõ hơn là mặt phẳng mu bàn tay (tương đương với mặt phẳng lưới vợt) vuông góc với trục cẳng tay.

Cách trên có thể control được hiện tượng xoay vợt nhưng đem lại những "hậu quả" khó xử lý không kém khác :

• Mặt vợt quá ngửa khó thực hiện quỹ đạo chạm banh dài

• Khó đánh straight arm với cách cầm trên, lúc nào cũng phải đánh bóng rất xa người

• Rất khó phát lực được như ý

Hiện nay, em đang điều chỉnh góc mở cổ tay về góc cao hơn, nhưng không biết như thế nào là phù hợp (từ 180 - 90). Nhờ bài của anh em mới biết góc nên mở là 110 độ, tuy nhiên làm sao để canh đúng và khóa được cổ tay xin anh hướng dẫn rõ thêm, góc đó được tính như thế nào vì với góc 110 thì cổ tay có thể nghiêng xuống, nghiên lên, ngay giữa...rất khó canh. Với cách mở cổ tay 90 độ, cách canh khi mở vợt rất dễ...tay thằng ra sau, đầu vợt chỉ lên trời.

Xin anh cũng nói rõ thêm tương quan của straight arm, double bend với góc mở cổ tay.

Trả lời bởi Tuan_tuan

Bạn đã nhận diện được các vấn đề cũng như đã có một số giải pháp đúng (dĩ nhiên là chưa toàn diện). Nhận diện được là đã đi được nữa đường để giải quyết. Chúc mừng bạn.

Có vàiý tôi bổ sung cho phần trình bày của bạn.

• Khi sử dụng vợt có trọng tâm gần với tâm quay là cán vợt (tạm cho là như vậy đi đã), bạn đang giảm moment quán tính quay (lại vật lý - nhức đầu).

Nói nôm na thì như thế này. Định luật 1 của bác học Newton nói rằng một vật đang đứng yên hay chuyển động, sẽ luôn giữ nguyên tình trạng đứng yên hay tình trạng chuyển động đó cho đến khi nó bị tác động bởi một lực nào đó. Hiểu theo một nghĩa khác, ta gọi đó là quán tính, tức là tính ì, không muốn thay đổi tình trạng đang có của vật thể. Vì có 2 loại chuyển động cơ bản: chuyển động tịnh tiến và chuyển động quay tròn quanh một trục, nên ta lại có 2 loại quán tính: Quán tính cho chuyển động thẳng (chính là khối lượng m của một vật) và quán tính cho chuyển động quay (gọi là moment quán tính chứ không gọi là khối lượng quán tính khi quay). Vật có trọng tâm gần trục quay sẽ có moment quán tính nhỏ hơn, nghĩa là muốn làm cho nó chuyển động dễ hơn vật có trọng tâm ở xa trục quay.

Như vậy khi chọn vợt nhẹ đầu, bạn chọn vợt giúp bạn quay bằng cổ tay (nơi trùng lấp với cán vợt khi ta cầm vợt) dễ hơn, tức là gia tốc góc đạt được nhanh hơn, cũng tức là vận tốc góc cao hơn vợt nặng đầu. Vận tốc góc này sẽ tạo ra vận tốc dài nơi mặt vợt tiếp xúc bóng cao hơn khi mặt vợt lao vào bóng. Tới đây bạn thấy cái có ích của chuyện chọn vợt nhẹ đầu. Để dễ hiểu hơn, bạn cầm cây búa có cái đầu to, và cầm đầu búa mà đập sẽ thấy dễ hơn là cầm cán (tuy vẫn là cây búa có trọng lượng đó). Từ đó mới có câu: khi nào cầm vợt nặng 320 gr mà đánh vẫn thấy nhẹ như vợt 280 gr? Đó chính là lúc đánh khi ... vung cái vợt đó mà biết rõ trọng tâm nó nằm ở đâu vậy).

Chuyện không dừng ở đó. Khi bóng đập vào vợt, nó tác động lên vợt nhẹ đầu mà bạn đã chọn. Lúc này cái lợi trên lại thành cái hại: vợt lúc vung dễ tăng tốc bao nhiêu thì lúc này lại cũng dễ ... giảm tốc bấy nhiêu vì moment quán tính nhỏ, tức tính trụ lại chuyển động đang có của nó nhỏ! Đã vậy, trên chiều dài vợt, trọng tâm càng gần tay cầm vợt thì thường lại xa điểm tiếp xúc bóng. Điều này lại làm cho lực do bóng đập vào tạo nên sức quay lớn xung quanh trọng tâm, nó gần như phủ định lại cái vận tốc nhanh mà bạn có lúc chưa chạm bóng, và còn góp phần vào việc làm rung vợt (nếu bạn không đánh đúng điểm chống rung trên vợt mà tôi sẽ nói sau khi phân tích những điểm quan trọng cần biết trên vợt) hoặc làm bật cán vợt ra khỏi tay cầm (do vợt xoay quanh trọng tâm của nó dưới tác động của bóng). Đây cũng là lý do mà bạn cần cầm vợt chặt khi tiếp xúc bóng.

• Về cách cầm vợt của bạn đã nêu, có thể có cả một bài nói riêng về chuyện này. Tôi bỏ qua ở đây cho đỡ rối.

• Về chuyện để vợt tạo góc 90 độ. Ở đây có 2 ý.

• Các tay vợt TOP ATP mà các bạn đang ngưỡng mộ đều tập chơi từ 4 tuổi. Lúc đó cơ thể dẻo y như các vận động viên thể dục dụng cụ, nên cổ tay của họ gập như vậy mà vẫn thoải mái chứ không như người lớn tập chơi đâu.

• Nếu nhìn Delpotro đánh, bạn sẽ thấy cách anh ta vung vợt khá giống cách bạn miêu tả. Giữ vợt 90 độ với cánh tay luôn, rồi đánh ....

Vì sao họ luôn cố gắng làm như vậy? Câu trả lời là tiết kiệm năng lượng. Nếu bạn cứ kéo vợt như hình tôi đã vẽ, một phần năng lực kéo đó biến thành chuyển động quay và phần khác biến thành chuyển động tịnh tiến (bỏ qua ma sát với không khí). Động tác đó kéo dài sẽ khiến vợt xoay và sẽ tiến đến nằm theo phương kéo của lực thì hết quay. Vậy tại sao lại phải phí năng lượng như vậy mà không ngay từ đầu cho nó nằm xuôi theo luôn? Đó là 1 lý do. Còn vài lý do khác nữa thôi tôi bỏ qua vào lúc này vậy. Khi nào các bạn thấy được toàn bức tranh lớn của cú đánh sẽ hiểu.

• Về hậu quả Mặt vợt quá ngửa. Đây là lý do phải chuyển cách cầm số 1,2,3,4 ... Cái cần học và tập là cách chuyển cho nhanh chứ không thể than vãn được!

• Bạn đã tự nhận ra phải đánh xa người, thì ... cứ tập đánh như vậy đi. Chỉ lưuý bạn đây không phải là phương án duy nhất!

• Khó xử lý khi banh sấn vô sát người. Cũng tương tự. Một là tập và làm quen, hai là ... sử dụng phương án khác (tôi sẽ nói sau)

Các bạn chịu khó chờ khi có tương đối nhiều ý kiến một chút, mỗi ý kiến sẽ được tôi chọn nói rõ thêm vài yếu tố lợi hại quanh đó, như vậy đọc đỡ ngán và cũng thú vị hơn. Sau cùng tôi sẽ tổng kết giúp các bạn và đưa ra các giải pháp cuối cùng!

tuong-idsc nói:

Em mới đánh banh khoảng 3 năm, cũng đang băn khoăn cách đánh banh thuận tay sao cho mạnh nhất. Hôm bữa em mua cây vợt cho nhóc tì của em 3 tuổi ở nhà đánh chơi. Thì em có phát hiện một điều: em bé cầm vợt theo phản xạ tự nhiên (em Chú ý thấy cầm 3.5-4) sau đó đánh vào trái banh ôi thôi mạnh khủng kiếp, em cũng ko hiểu một đứa trẻ làm sao có thể đánh mạnh như vậy được. Bé mở vợt rất nhẹ nhàng sau đó đánh mạnh vào trái banh rất thoải mái với nắm tay hướng vào vợt và mặt vợt như vỗ vào trái banh vậy. Khi em nhìn cách đánh này em liên tưởng tới cách đánh của Tomic (người Ức) và mấy video federer khi tập có thấy sử dụng cách đánh này (còn khi thi đấu Anh đánh nhanh quá nhìn ko ra được). mấy hôm nay em có đánh thử thì đúng là rất thoải mái, ko tốn nhiều lực nhưng có điều chưa điều khiển được quả bóng theo ý muốn (vì lúc đó thả lỏng tay và đánh như một cú tạo đà cho đầu vợt tán mạnh vào bóng vây). Em biết nhưng ko biết diễn tả thế nào, mong Anh Tuấn chỉ giáo giúp em. Cảmơn Anh Chúc Anh sức khỏe.

Trả lời bởi Tuan_tuan

Trước hết chúc mừng bạn có cậu con rất có năng khiếu đánh tennis. Huấn luyện viên nào dạy nó sẽ đỡ mệt. Nếu ở nước ngoài, chắc chắn tụi nó sẽ đề nghị tập riêng cho thằng bé và biết đâu đó, tới lớn nó nổi tiếng như Federer chứ chẳng chơi.

Như tôi đã nói ngay ở phần đầu, đánh đúng kỹ thuật giúp bạn đánh nhẹ nhàng mà vẫn ghê gớm lắm. Dĩ nhiên chiều cao và tầm với vẫn là một lợi thế khi đánh tennis. Tôi liệt kê vài cái mà thằng bé có mà bạn lại không có:

• Cơ bắp của nó tuy yếu hơn bạn, nhưng bù lại các cơ còn rất dẻo, nên năng lượng đàn hồi khá lớn. Bạn tưởng tượng cơ bắp của nó như sợi dây thun mà thế hệ xưa hay chơi làm ná để bắn chim. Dây thun của nó tốt đến mức có thể kéo cả thước và đàn hồi, bắn được viên sỏi đi xa hơn sợi dây thun chai ngắt của cơ bắp của bạn. Cái này do tuổi tác, phần nào đó đành chịu!

• Vì dùng vợt nhẹ (cho thiếu nhi), một lần nữa sức ì quán tính của chuyển động quay vợt của nó nhỏ, do đó nó vung vợt nhanh không thua gì bạn (sợ còn hơn)

• Các yếu tố khác là nó ... có khiếu sẵn, nên vô tình làm đúng kỹ thuật. Tiếc là nó chưa đủ khả năng sư phạm để chỉ cho bạn, cũng như chưa có kiến thức để lý giải vì sao cho bạn.

Đọc chữ ký của bạn, tôi thấy bạn làm việc ở công ty kiểm định xây dựng. Nếu bạn học ngành kỹ thuật, tôi nghĩ bạn có thể dễ dàng tìm ra được nguyên lý và chia sẻ cho mọi người mà không cần đến tôi! Mạnh dạn đi bạn. Chúng ta đều dốt như nhau, cùng là học hỏi mà. Tôi bất quá là dành nhiều thời gian cho cái này hơn các bạn chút thôi! Mà tôi tin chắc sẽ có nhiều bạn cao thủ sẽ xuất hiện chỉ giáo, cho diễn đàn thêm vui nhộn và náo nhiệt!

Nhân cái hình trên đây, tôi lại muốn mượn nó để nêu lên một ý / một vấn đề khác khi đánh.

Bạn đã biết là có 2 mặt phẳng cần hiểu thấu đáo khi đánh: nhìn từ trên đầu xuống và nhìn ngang người. Câu hỏi tôi đặt ra trước đây (và vẫn chưa có cao thủ nào chịu xuất hiện chỉ giáo) là xét trên mặt phẳng ngang (ngó từ trên đầu xuống). Hình chụp chậm cho thấy chuyện xảy ra khi xét trên mặt phẳng dọc (nhìn từ bên ngang hông qua).

Mời bạn xem hình dưới đây.

Lúc đánh bóng, bóng chịu 2 lực tác dụng:

• Trọng lượng (khoảng 50-57 gr), rất nhỏ nhưng không thể coi thường vì độ dài bay đi khá lớn.

• Lực từ vợt truyền sang. Nếu xét ở hình trên đây, bóng quá nhỏ so với đường đi nên ta có thể bỏ qua một loạt yếu tố (sẽ khác hẳn), khi xét kỹ ở thời điểm vợt chạm bóng.

Khi bóng bay, nó chịu thêm tác động ma sát của không khí. Lực này nặng hơn các bạn tưởng nhiều. Sức cản của không khí nặng đến mức, khi bóng đươc đánh ra với vận tốc 100 km/giờ, chỉ còn ... 70 km/giờ mà thôi, tức khoảng 30%. Khi bạn đánh với topspin (mà thực tế là ta luôn phải đánh với topspin, sau khi đọc xong phần này bạn sẽ thấy), thì không khíép trái bóng xuống sân lẹ hơn nữa.

Không đi sâu vào tính toán mấy chuyện đó cho nhức đầu. Bạn chỉ cần xem hình vẽ trên đã thấy, nếu bạn đánh ngang khi chạm bóng, lực tổng hợp (lực ngang + trọng lực tác động lên bóng) sẽ làm cho bóng chạm lưới, thậm chí chạm sân ... bên phần sân của bạn.

Do đó, bạn buộc phải đánh lên như mũi tên màu đỏ dưới đây là tối thiểu.

Từ đây có vài hệ quả:

• Bạn "bị buộc" phải đánh có xoáy, vì nếu bạn để ngửa mặt vợt để nó vuông góc với hướng đánh lên này, thì góc mở lớn hơn 2 độ, mà tôi đã nói là tính toán cho thấy chỉ cần mở vợt ở 92 độ thôi mà đánh thẳng lên như vậy, thì bóng ra ngoài là cái chắc.

• Dĩ nhiên là bạn có thể ngửa mặt vợt hơn mà đánh để vô sân, nhưng lúc đó tốc độ đi ngang bị suy giảm đáng kể. Đối thủ có thêm thời gian chạy lên đón bóng giết bạn! Bạn nhìn hình mũi tên tổng hợp cho thấy, nếu muốn đánh lên mà vẫn giữ tốc độ của mũi tên ngang như trước, lực đánh lên (độ dài của mũi tên lên) phải lớn hơn nhiều so với mũi tên ngang. Đây là lý do tại sao khi đánh lên (topspin bắt buộc), bạn phải đánh mạnh hơn khi đánh ngang!

• Nếu bạn đánh lên chỉ ở góc độ như mũi tên đỏ, lực tổng hợp chỉ mới tạo ra một lực đi ngang. Trừ phi bạn đánh ngang ở lằn kẻ sân giao bóng, còn thì đứng ỏ cuối sân, khả năng vô lưới là 90%, còn ở gần lưới thì khả năng ra ngoài là 90%.

Do đó bạn cần đánh cao hơn nữa như mũi tên số 2, lúc này lực tổng hợp mới có thể tạo ra mũi tên cở như mũi tên đỏ, và lúc đó mới có thể tạo cho bóng bay qua lưới + vào sân. Và hiệu quả topspin sẽ cao nhất khi bạn đánh được như mũi tên số 1.

Câu hỏi đặt ra là vậy thì cái độ dốc lên đó là bao nhiêu độ? Nếu lấy mặt phẳng nằm ngang làm gốc, thì đánh flat, Topspin và lob đòi hỏi phải có góc độ khác nhau nữa.

Chuyện không dừng ở đó. Vì nhiều lý do (sẽ giải thích sau), quĩ đạo vợt chỉ có thể đi như đường màu xanh mới có thể tạo lực tối đa. Có nghĩa là góc độ quĩ đạo của vợt lúc trước chạm bóng và ngay sau khi chạm bóng thay đổi. Vậy độ dốc của quĩ đạo trước lúc chạm bóng (khi đánh flat/ topspin/ lob) là bao nhiêu?

Chưa hết. Giờ thì bạn đã biết chạy trời không khỏi nắng cái vụ đánh topspin. Mà đánh topspin thì vợt phải tạo thành góc a với quỹ đạo. Vậy với quĩ đạo dốc như trên, thì góc độ vợt so với mặt sân cuối cùng là bao nhiêu khi chạm bóng (lúc đánh flat/Topspin/ lob) ?

Cuối cùng, làm sao để tạo ra lực đánh dốc lên như vậy mạnh như yêu cầu?

Viết tới đây bị vợ kêu réo điăn cơm mệt quá, đành ngưng vậy!!!!

Nhân vụăn uống, tôi lại nảy ra ý nghĩ viết phần này, có ích hay không tùy bạn cảm nhận, nhưng tốt là cái chắc.

Có lần tôi ra sân, nhìn thấy các bạn trẻ đánh mà ốm nhom tội nghiệp. Hỏi ra thì ăn uống không đến nỗi nào, nhưng ... đã hơn 20 năm rồi chưa bao giờ uống thuốc sổ lãi! Nền giáo dục của ta tệ đến mức không tạo được cho công dâný thức và kiến thức tối thiểu về sức khỏe (cái mà tôi cam đoan chỉ có ai bị thiệt hại rồi mới hiểu nó quí như thế nào. Bạn thử nghĩ có tiền mà ...ăn không ngon, ngũ không yên, suốt ngày đau nhức. Liệu có đáng đánh đổi không?)

Khi tôi đề nghị uống thuốc sổ lãi đi. Các bạn đó lập tức nói: uống Fugacare hả? Nói thật là thứ thuốc này trị được ít giun lãi bậc nhất trong các thứ thuốc trị lãi, nhưng do quảng cáo tràn lan nên đa số mọi người nhớ. Một trong những loại đáng để uống là ZENTEL. Mỗi năm tối thiểu một lần (trước Tết chẳng hạn), hãy mua và bắt mọi người trong gia đình uống! Thật là hoang phí nếu cứăn rồi để cả đống con lãi trong ruột ... ăn ké 365 ngày x 10 năm! Bạn nào từng nuôi cá đá sẽ thấy một ngày nóăn bao nhiêu là đồăn, thế mà bạn nuôi cả ... trăm con lớn nhỏ như vậy là ít trong bụng!

Mặt khác. Tôi thấy cũng không ít bạn bụng bự, người đầy mở đi đánh tennis. Cái này hại kiểu khác:

• Người mập mạp luôn đánh chậm, dẫn đến đánh dở (cũng không sao, nếu mục tiêu là giảm béo)

• Tệ hơn, cơ thể nặng đè lên các khớp xương gối. Sớm muộn gì cũng bị khớp! Tiền điều trị cái này không nhỏ chưa kể đến tính khó chịu của nó trên mỗi bước đi!

...

Cái đáng nói nhất là đa số coi thường và thiếu kiến thức cơ bản về chế độ ăn uống hợp lý. Do đó tôi ghi lại tóm tắt ở đây vàiý chính.

• Tennis có thể giúp giảm cân, và chữa trị bệnh GIẢM THIỂU Chú ý ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Con số này ở Hoa Kỳ lên tới 15 triệu ngừoi/năm. Ở VN tôi chưa có số liệu nhưng tin chắc không nhỏ!

• Muốn ăn uống đạt mục tiêu luyện tập để đánh hay hoặc giảm béo, cần:

• Trước khi chơi, cân ký. Sau khi chơi. Cân ký. Nếu số ký không giảm, bạn đã uống đủ nước bổ sung. Nếu giảm, lần sau trước khi chơi uống bằng số giảm này nhân với 1.5

Lưuý nên uống trước khi chơi 2 tiếng đồng hồ, để nước "thấm" vào đủ các lớp cơ. Xen kẽ mỗi games, phải uống bổ sung một / hai ngụm. Cơ không đủ nước sẽ không thể thực hiện các động tác kỹ thuật mà bạn muốn, do đó đánh dở đừng trách hôm nay xuống phong độ.

• Không bao giờ để cơ thể phát tín hiệu đói, cũng không bao giờ ăn đến mức cơ thể phát tín hiệu no.

• Một ngày ăn 6 buổi, trong đó có 2 buổi ăn "khá nhiều": một là buổi sáng. Hai là 2 giờ đồng hồ trước khi chơi (buổi ăn này tuyệt đối không có đồ khó tiêu như thịt bò dù là buổi ăn có số lượng và chất lượng khá nhiều)

• Ăn bất kể thứ gì: chất xơ, béo, đường, protein (đạm hay thịt). Dĩ nhiên người béo thì không cần ăn béo.

• Muốn giảm cân, ăn nhiều nhưng ít hơn lượng tiêu thụ. Muốn tăng cân: sổ lãi và ăn nhiều hơn lượng tiêu thụ.

• Chạy bộ 1 giờ đồng hồ tiêu khoảng 600 Kcalo, bơi 1 giờ tiêu khoảng 400 Kcalo (tương đương tennis bán chuyên). Ăn thì tùy theo chất và lượng. Nhưng nếu cứ cân ký mà thấy xuống hay lên đều đều là đủ biết ăn nhiều quá hay ít quá so với mục tiêu.

• Lưuý nếu chạy bộ hay bơi buổi sáng, hãy thực hiện lúc đã uống nước đủ trước đó, và ... không ăn gì. Mục tiêu: đốt cho sạch lượng năng lượng thừa đêm hôm trước để lại.

• Ngay sau khi tập xong (thậm chí trong lúc tập), nạp nhẹ chất bổ (chuối chẳng hạn) để bổ sung, không để cơ thể kiệt quệ. Khiăn sau đó, cơ thể sẽ tự động "dự trữ chất béo" để đối phó với tình huống này.

• Buổi tối ăn càng ít càng tốt. Cơ thể sẽ tự động trữ mọi thứ thừa thành mỡ vào ban đêm.

• Một điểm quan trọng nữa là uống nước. 70% cơ thể ta là nước. Nước không đủ thì cơ không thể hoạt động đúng mức được, đánh hư là chuyện tất yếu. Không bao giờ để cơ thể phát đi tín hiệu khát nước, không bao giờ để nước tiểu có màu vàng (nó phải luôn trong).

Thay đổi thói quen là chuyện dễ nói hơn làm. Chúc bạn đủ can đảm để thay đổi ngay từ ngày hôm nay.

Trên đây là cách giảm béo và bổ sung sức mạnh cơ bắp (ăn uống đủ và đúng + luyện tập cơ bắp sẽ phát triển) mà không cần tốn tiền. Ai thừa tiền thì đi bác sĩ chuyên khoa họ có máy móc phương tiện để đo và hiệu chỉnh từng chút!

By Tomcatvn

Về việc tạo topspin, rất nhiều người trong đó có em đều bị ảnh hưởng bởi tài liệu "Tennis hiện đại" vẫn giữ một niềm tin cách tạo topspin tốt nhất là:

• Tiếp xúc bóng với mặt vợt thẳng đứng, vuông góc với mặt đất

• Đánh từ dưới điểm tiếp xúc banh tối thiểu 30cm đánh lên + giữ cố định vị trí cổ tay trong suốt đà đi của vợt ==> mặt vợt chuyển từ úp xuống đến vuông góc và sau đó hướng lên?

• Spin được tạo ra do sức nâng của đùi sau, cú đánh chỉ còn lại 3 yếu tố:

• Tốc độ, góc độ banh đi tới

• Tốc độ đầu vợt lúc tiếp xúc banh

• Góc nâng của cú đánh

• Điều chỉnh cú đánh dài hay ngắn bằng cách chỉnh góc nâng của đà đi vợt chứ không thay đổi góc tiếp xúc vợt với mặt sân.

*. Lý do vợt vuông góc với mặt đất chứ không được úp xuống khi tiếp xúc banh là "làm thế nào để bóng có thể nâng lên qua lưới khi mặt vợt hướng xuống, đi xuyên qua mặt vợt chăng? - định luật phản xạ góc tới bằng góc phản xạ"

Áp dụng theo cách trên, ta vẫn tạo được topspin nhưng vẫn có một số vấn đề:

• Dễ dàng tạo ra topspin nhưng không thể tạo được topspin cực mạnh, khi đánh mạnh bóng sẽ quá vồng lên chứ không tăng tốc nhiều

• Khó đánh với pronation của tay do rất khó đảm bảo "tiếp bóng với vợt vuông góc mặt đất" và hầu như phải đánh straight arm để đảm bảo cổ tay cố định và vuông góc.

• Do phải canh góc tiếp xúc 90 độ nên khoảng cách tiếp bóng tin cậy thu ngắn lại, dẫn đến khá ke tay khi đánh.

• Có thể đánh rất đều đặn thong thả với các banh cuối sân (khi banh đang rơi xuống), Khiáp dụng với các banh đang nảy lên cao (tấn công sớm) thì độ tin cậy không cao

Sau khi đọc bài anh tuan_tuan viết, phản ứng đầu tiên là phản bác. Tuy nhiên sau một thời gian tự suy luận thì cũng nghĩ ra một vài lý do. Em xin trình bày ở đây nhờ anh và các bạn nhận xét:

1. Nguyên tắc trên đúng nhưng chưa toàn diện, dễ áp dụng nhưng chưa triệt để. Bản chất việc tạo xoáy là tác dụng lực lệch tâm của trái banh, cho dù có vuông với mặt đất hay không.

2. Việc canh góc 90 độ chỉ để đảm bảo sự đều đặn qua lưới nhưng lại khiến người đánh rất khó xác định do vợt phải xoay 1 cách tự nhiên trong toàn bộ quá trình chuyển động. Đặt 1 tiêu chuẩn cố định cho 1 vật chuyển động và 1 mốc cố định khiến người vung vợt khó mà ra sức cho chính xác được. Đây là lối suy nghĩ từ ngọn xuống.

3. Topspin được tạo ra từ sức nâng của đùi dẫn đến sai lầm khi đạp chân đứng lên là chính chứ không đạp chân đẩy cơ thể về trước do đó mất đi nguồn lực chính tạo ra tốc độ cú đánh, khó đánh mạnh. Tốc độ nâng người không thể đủ nhanh trong khi năng lượng lại quá mạnh cho việc tạo ra tốc độ xoáy >2000rpm. Ta làm 1 phép toán như sau:

4. Chu vi quả bóng đo được khoảng 21cm, xoáy 2000rpm => 42000cm/m =>2520000cm/h => 25,2km/h hoặc 700cm/s. Do đó gia tốc phải đat được là 7m/s=0,7g => Lực nâng cơ đùi phải là F = m.(a + g) = 17.m . Giả sử đùi bạn đủ mạnh bạn chỉ có tối đa 0.29s để nâng người lên 30cm trước khi tiếp xúc banh

   (S = 1/2 at2 do đó t = căn 2 của (2.s/a) ). Rất khó phải không các bạn.

Năng lượng nâng người khá lớn nhưng hữu dụng cho việc tạo spin là khá thấp, phần lớn là tiêu hao. Do đó nếu chuyển năng lượng này thành năng lượng đẩy tới để bắt đầu chuỗi chuyển động, va đập trực diện vào trái bóng sẽ hiệu quả hơn.

Tạo xoáy cách này, đường banh không nhanh nhưng lồng bồng xoáy, an toàn vô sân. Nếu chỉ đánh đều đặn chờăn unforce của đối thủ thì rất tốt nhưng khi gặp đối thủ trình độ cao hơn, tấn công ngay khi bóng nảy lên thì ....

Với cách đánh theo hướng dẫn của anh tuan_tuan, lúc này ta cần phải quan tâm đến 4 yếu tố:

• Tốc độ, góc độ bóng tới

• Góc nâng của đà vợt

• Góc nghiêng của vợt so với đà

• Tốc độ đầu vợt

Do tách được yếu tố 90 độ so với mặt đất, toàn bộ quá trình vung vợt sẽ duy nhất và tốc độ nhất cho các loại bóng, nhưng việc thay đổi góc giữ vợt với đà vợt cho phù hợp với tốc độ, góc độ bóng tới làm sao cho đáng tin cậy??? Không lẽ sử dụng điều chỉnh cổ tay ??? hay canh vị trí chạm banh, thời gian chạm banh ??? Cái này xin anh tuan_tuan phân tích giúp.

Trả lời bởi Tuan_tuan

trở lại câu hỏi của anh, thế thì góc nâng (x) của đà vợt là bao nhiêu và góc giữa vợt và đà (a) là bao nhiêu ?

Góc nâng của đà x không thể quá gắt để có thể đạt tốc độ tối ưu và phải đủ lớn để có thể nâng banh qua lưới. Tùy theo tốc độ banh của từng người mà góc này thay đổi. Ví dụ nếu bạn có thể đánh ra 1 cú 150km/h = 41m/s. Để bóng đi hết phần sân của bạn đến lưới khoảng 12m là 0,3s, thì bóng rơi theo trọng lực là s=1/2 gt2 = 0,45m. Tùy theo độ cao bóng lúc đó, so với lưới mà ta có thể tính góc tối thiểu đánh flat qua lưới. ví dụ bóng cao 30cm, lưới cao 1m. Góc bóng sẽ là arctang của (1+0,45-0,3)/12 =arctan(0,09583) = không có máy tính science :(

Tính là tính cho vui, chứ thực tế không có ý nghĩa vì mỗi vị trí đánh khác nhau, tốc độ đánh khác nhau và độ cao bóng khác nhau. Con người không thể tính toán hết khi đánh. Do đó góc x nên tính theo từng cơ hệ, cấu trúc sinh học của mỗi người. Chuyện này thì em chịu, không phân tích được vì bản thân hiện giờ đánh có đúng đâu. Chắc có liên quan đến góc nâng, xoay người hiệu quả nhất của chân...

Còn góc a, thì hoàn toàn phụ thuộc vào mong muốn tạo xoáy như thế nào, bù trừ cho góc đà vung vợt sao cho có thể kìm banh trong sân và tạo xoáy để ép banh. Góc a + x không được lớn hơn 90 độ.

Chi tiết như thế nào thì mong anh hướng dẫn. Suy nghĩ đã mệt, tính toán còn mệt hơn, viết trả lời không mà cả buổi chưa xong. Thế mới thấy công sức suy nghĩ viết hướng dẫn của anh tuan_tuan đáng quý chừng nào. Thân.

By Tomcatvn

Thêm một vấn đề nữa trong chủ đề xoáy, xưa nay mọi lý thuyết đều nói xoáy topspin tạo ra bóng đi cắm xuống sớm và NẢY CAO và nhanh hơn bóng flat. Trong khi đó theo anh hướng dẫn thì nảy THẤP và nhanh hơn bóng flat. Chuyện này em nghĩ cũng rất nhiều người thắc mắc mong anh giải thích.

Thực tế cú đánh của Nadal, bóng vồng cao, cắm sân và nảy rất cao.

Hayý anh là cùng 1 điểm chạm banh, quỹ đạo banh xuống thì bóng topspin sẽ nảy thấp hơn bóng flat nếu vậy thì vẫn hợp lý. Các ví dụ so sánh hiện nay đang là cùng một điểm đánh, lực đánh thì :

• topspin mang bóng đi xuống sớm, chạm đất sớm hơn và nảy cao (hơn)

• flat mang bóng xuống sau đó, chạm đất dài hơn và nảy không cao bằng

• underspin đưa bóng đi xa hơn, nảy dựng và chuồi đi

Cả 3 cái đều khác quỹ đạo, điểm chạm banh.

Một giả thiết khác là với topspin nhưng đánh không mạnh (em hay gọi là "vần banh đôi công") thì quỹ đạo sẽ lồng bồng và nảy nhưng với cú đánh cực mạnh có topspin, bóng sẽ đi ngang nhiều hơn và nảy thấp như anh nói. Nếu vậy thì trường hợp của Nadal là như thế nào? Banh của Nadal bóng vẫn đi lồng bồng cao mà vẫn rất mạnh. Anh hãy phân tích trong cú phải của Nadal, cách tạo xoáy như thế nào để ra quỹ đạo banh đặc biệt đó.

Trả lời bởi Tuan_tuan

Khi tác động một lực vào bóng, bạn có thể đưa lực đó về 3 trục tọa độ xyz để áp dụng các định luật vật lý và tính toán.

Ở đây, tôi chỉ xét trên 2 trục x và y mà các bạn đã quen thuộc để đơn giản hóa bài toán. Bạn có thể nhìn thấy vô số cú đánh của các tay vợt bóng đi quẹo cả theo chiều ngang, nhưng phương pháp lý luận và tính toán cũng tương tự.

1- Trước khi so sánh kết quả cú đánh flat và topspin, cần thống nhất với nhau vàiý.

• Thực tế là có rất ít cú đánh mà banh không có xoáy vì nhiều lý do.

• Môi trường nói chuyện ở đây là sân cứng, không phải sân cỏ và sân đất nện (có hệ số ma sát với bóng khác, tạo ra hiệu ứng khác).

• Bóng khi bay đến vợt sẽ tiếp xúc điểm với mặt vợt trước (hình tròn và đường thẳng). Sau đó bóng từ từ lún vào, và giả sử là chưa lún đến đúng giữa tâm bóng (lực phải rất mạnh nhưng hoàn toàn có thể đạt được điều này - tôi sẽ có bài phân tích chuyện bóng biến dạng này ảnh hưởng như thế nào đến cú đánh sau). Sau khi lún đến mức đó, bóng bắt đầu đàn hồi và chịu tác động của các lực sau đây để chuyển động:

• Trọng lực của bóng (50-57 gram)

• Lực đàn hồi từ mặt lưới vợt và Lực đàn hồi từ bản thân bóng (hình cầu rỗng có khí nén bên trong). Bỏ qua sai số, có thể chấp nhận hai lực này có điểm tác động nằm cách tâm bóng, và có phương theo chiều "tương đối" chuyển động của mặt vợt.

• Phương dọc, đè bóng xuống cùng với trọng lực

(Nếu bóng bị đánh xoáy ngang nữa, nó sẽ "lượn" vòng trong không khí do lực đẩy ngang của không khí - tương tự lực nén từ trên xuống đã biết)

Như vậy, giả sử ta đánh bóng ở cùng một điểm, và:

• Cú flat được thống nhất với nhau như là cú đánh chỉ có lực đánh ngang xuyên qua tâm bóng.

• Cú topspin được coi như cú đánh có phương của lực dốc lên như hình vẽ.

Khi đó:

• Bóng topspin rớt xuống sân trước điểm chạm sân của bóng flat. Khoảng cách này tùy thuộc vectơ lực (độ lớn + phương) của lực đánh.

• Xét theo phương ngang, bóng trước khi chạm đất đã bị suy giảm vận tốc ngang khá nhiều do lực cản không khí. Với vận tốc giảm, khi chạm đất thì lực ma sát trượt tiếp tục làm bóng chỉ còn tốc độ như hình dưới đây. Do đó, bóng flat khi chạm đất sẽ nhận được lực tổng hợp từ :

++ Lực ma sát trượt (ngược chiều chuyển động)

++ Phản lực từ mặt đất (bằng X % của trọng lực)

Kết quả là bóng sẽ chuyển động theo phương tổng hợp như hình vẽ.

Trong khi đó, với bóng topspin thì:

• Theo phương ngang, do bóng có xoáy cao, nên nó tạo ra thêm ma sát trượt thuận chiều với vận tốc ngang. Ở độ xoáy cao 3000 vòng/phút khi đánh, lực này làm cho bóng có xoáy nhận thêm được vận tốc đi tới trước.

• Theo phương thẳng đứng, bóng bị thêm lực không khí "nhận" xuống mặt đất ngoài trọng lực. Hậu quả là bóng chạm đất sẽ nẩy cao hơn bóng flat vì nhận được phản lực nhiều hơn. (Cẩn thận: nếu bóng rơi từ độ cao hơn 2.55, thì mọi chuyện lại khác!!! Đó là lý do cú đánh của Nadal khó chịu mà tôi sẽ nói sau) .

Lực tổng hợp sẽ làm cho bóng có phương chuyển động như hình vẽ.

Như vậy, nếu so sánh bóng flat và topspin, theo tôi nó hơi khiên cưỡng vì lực tác động lên bóng khác nhau về độ lớn và phương vị (thậm chí tổng năng lượng truyền cho bóng khi đánh và khi di chuyển, chạm đất). Mặt khác, tùy theo vị trí người quan sát mà ta có thể có nhận định khác nhau: bóng topspin khi đến ta có vẻ cao hơn flat, nhưng nếu dời 2 trái bóng lại một chỗ thì rõ ràng topspin nãy thấp hơn. Đó là chưa nói một số "ngoại lệ" khác (nói nữa sợ làm rối các bạn).

Tuy nhiên, phải công nhận với nhau vàiưu điểm tuyệt đối sau đây của topspin:

• Nếu đánh flat, tốc độ lúc bóng rời vợt và lúc đến đối thủ sau khi chạm sâm bị suy giảm đáng kể. Topspin sẽ giúp bạn giữ được vận tốc, tức làm khó đối thủ!

• Đa số các tay vợt khi đánh xoáy không luyện chuyên sâu để có kết quả như Nadal, do đó tay vợt nào lâu lâu mới đánh với Nadal sẽ bị khó chịu với tốc độ bóng khi lao tới, dẫn đến đánh hụt, đánh hư ... Chỉ trừ vài buổi tốt trời, phang đâu vô đó!

• Bóng lúc có xoáy mà đối thủ chạm vợt sẽ khó chịu, vì nó "quậy" vợt đối thủ. Không dễ đánh trả, kể cả khi bạn bắt volley!

• Đặc biệt, nếu bóng đã bị không khí làm cho suy giảm gần hết vận tốc theo phương ngang, nếu điểm hạ cánh của nó gần sát đường biên cuối sân, bạn sẽ có cảm giác là bóng sẽ ra ngoài, thế rồi, lực "nhận" của không khí lại "nhận" nó xuống đột ngột. Chưa hết, rớt xuống đất lại lao tới y như đối thủ đánh flat ngay tại đó. Đây là cú đánh mơước của mọi tay chơi tennis. Rất nhiều lần tôi chứng kiến các tay vợt cao thủ đấu với nhau kiểu này, ai bền hơn người đó thắng! Ở tình thế đó, bạn hầu như không thể có cú flat đúng nghĩa, và buộc phải vô thế "đấu topspin" mà kết quả là tay vợt có topspin yếu chắc chắn sẽ thua tay vợt có topspin mạnh!

Hình sau đây mô tả lại những gì tôi viết (một cái hình bằng trăm câu văn). Bạn quan sát màu tôi vẽ, nghiệm lại sẽ hiểu.

Trong hình trên, tôi đã dời vị trí bóng flat về cùng vị trí rơi của topspin. Vì sự so sánh hơi có tính khập khi ễng, tôi có vẽ luôn trong trường hợp bóng có xoáy mà lực đánh chỉ có đánh ngang (khi đó phản lực của bóng flat và topspin là như nhau, trong khi thực tế là phản lực của topspin cao hơn). Cuối cùng nên nhớ là sau khi chạm đất, bóng topspin lại bay lên và tiếp tục bị không khí "nhận" xuống nên có thêm mũi tên xanh và đường cong để bạn hình dung thực tế.

Tóm lại, không đánh được topspin, cánh cửa tennis tương lai của bạn coi như ... bị đóng. Điều kỳ lạ là tôi thấy ít có ai chịu luyện, huấn luyện viên cũng chẳng mấy ai luyện cho học viên cú topspin cho tới nơi tới chốn!

Các phần khác tôi khất lại lúc nào rảnh sẽ viết tiếp vậy. Thú thật tôi cũng ngại khi viết chậm quá, nhưng thật sự viết rất là ... hao năng lượng và thời gian!

PhucIT nói:

Tennis hiện đại, ai cũng biết đánh topspin có lợi thế hơn đánh Flat, bác tuan_tuan có nói tới việc luyện topspin đến nơi đến chốn, vậy cho em hỏi là theo bác đến nơi đến chốn là như thế nào, vì theo em lúc tập cũng như lúc đánh game đều đánh topspin.

Trả lời bởi Tuan_tuan

Trừ phi xác định chơi hay làm cái gì đó chỉ mang tính cách "giải trí", còn thì nguyên tắc chung khi làm bất cứ cái gì mà muốn có kết quả tối ưu là phải có mục tiêu, lên kế hoạch thực hiện, rồi đánh giá kết quả để rút kinh nghiệm. Thiết lập một mục tiêu đạt yêu cầu ngày nay không có nói chung chung, mà phải:

• Cụ thể.

Ví dụ.

Đừng nói: tôi phải tập topspin cho đều hơn.

Nên là: tôi phải đánh thắng được 7/10 trái khi đấu topspin thuận tay với tay A kia.

• Phải chuyển đổi các câu nói chung chung thành các câu nói có thể kiểm đếm được.

Ví dụ:

Tôi phải đánh xoáy được từ 1000 lên đến 2000 vòng/phút, chứ không nói, tôi sẽ tập để đánh xoáy nhiều hơn.

• Có khả năng đạt được (nếu không đó là mục tiêu quá xa vời, hoang đường)

• Đáng tin.

Ví dụ. Chưa rành lý thuyết topspin, mà tự đặt cho mình mục tiêu phải đánh có độ xoáy như Nadal là không đáng tin. Nói như vậy cũng giống như chẳng hiểu biết gì về hỏa tiễn mà đặt mục tiêu là chế được hỏa tiễn bắn liên lục địa!

-Phải có thời gian cụ thể.

Ví du: tôi sẽ đánh xoáy được từ 1000 vòng/phút hiện nay lên thành 2000 vòng/phút sau 4 tuần tập.

Chỉ khi đó, bạn mới có thể đánh giá phương pháp huấn luyện có đúng hay không. Nếu không đạt được mục tiêu sau vài lần điều chỉnh, bạn biết là mình sai ở chỗ nào đó (lý thuyết hay bài tập luyện) để điều chỉnh.

Vì vậy, tùy theo nhu cầu chơi tennis của bạn là gì, bạn sẽ quy đổi nó thành các mục tiêu cho từng chặng đường tập luyện.

Người chỉ muốn chơi cho khỏe sẽ đặt mục tiêu khác. Còn muốn chơi tennis để kiếm sống đặt mục tiêu khác. Còn làng nhàng ba mứa (cái này đa số) thì khỏi bàn, người đó chắc chắn chuyên nghiệp kiếm tiền cũng không xong, mà tài tử thì ì ạch tại chỗ vậy.

Tùy theo tình hình tài chính và thời gian, huấn luyện viên cần thảo luận điều này với học viên, tránh để tình trạng mất tiền học mà trình độ đánh và hiểu biết chẳng tới đâu, gây ra lãng phí không đáng có cho người học!

Tomcatvn nói:

Tính là tính cho vui, chứ thực tế không có ý nghĩa vì mỗi vị trí đánh khác nhau, tốc độ đánh khác nhau và độ cao bóng khác nhau. Con người không thể tính toán hết khi đánh. Do đó góc x nên tính theo từng cơ hệ, cấu trúc sinh học của mỗi người. Chuyện này thì em chịu, không phân tích được vì bản thân hiện giờ đánh có đúng đâu. Chắc có liên quan đến góc nâng, xoay người hiệu quả nhất của chân...

tuan_tuan nói:

Nhân đọcý kiến của bạn về "tính là tính cho vui", tôi có vài cảm nghĩ như thế này:-

Ở góc độ người chơi tennis của chúng ta, việc tính toán (hay tìm hiểu cách tính toán và kết quả) không hẳn là chỉ cho vui. Ví dụ như bạn vừa tính ở trên, sơ khởi cũng đã cho thấy là dùng lực đạp của chân để tạo topspin là không hiệu quả!

• Như vậy, vấn đề là cách ứng dụng các kết quả tính toán. Bắt người chơi đánh với mặt vợt 90 độ là một chuyện quá khó, vì điều đó tương đương với độ chính xác 1/360! Chính nhờ lý thuyết, ta mở rộng được sai số cho phép, và từ đó nâng cao độ tự tin khi đánh!

• Hiểu rõ lý thuyết và kết quả tính toán không thể bảo đảm giúp chúng ta đánh đúng với góc độ và độ lớn của lực trong mọi tình huống, nhưng nó giúp chúng ta ngày càng đi xa khỏi cái sai, và gần hơn với cái đúng. Chỉ cần gần với cái đúng nhiều hơn người khác, bạn đã có lợi thế!

Tomcatvn nói:

Lợi thế đâu không thấy, trước mắt em thấy em bị kẹt trong những lý thuyết nửa vời như vậy. Trong khi những người khác chơi cùng lúc, chẳng cần quan tâm nhiều lý thuyết, tự điều chỉnh theo kiểu "thử và sai" thì tiến bộ rõ rệt hơn. Cùng chơi với nhau, mình thì cứ nhón người tạo spin, đánh với mặt 90 độ...lúc đầu cũng tiến bộ nhanh hơn họ, nhưng sau đó thì hoàn toàn kẹt lại. Trong khi đó, họ phang ầmầm, từ từ điều chỉnh mặt vợt hơiúp xuống spin vẫn ầm ầm...

Cơ thể con người có khả năng thật kỳ lạ anh nhỉ, tự rút kinh nghiệm, tự thích ứng mà không cần phải phân tích. Trí não con người càng kỳ lạ hơn, khi đã tin một điều gì là chân lý, thì khó mà tự thoát ra khỏi nó…

tuan_tuan nói:

Bạn đang đi từ thái cực này sang thái cực kia.

• Những bạn phang ầmầm mà lên tay thì đó là họ có khiếu, hoặc họ học ra ở đâu đó nhưng không nói cho bạn biết.

• Bạn học được lý thuyết nửa vời, thì tiến bộ nửa vời cũng là điều tự nhiên. Vì sao kỹ thuật đánh tennis của tụi nước ngoài nó siêu? Bạn lên mạng mà coi nó có cả rừng lý thuyết (tuy thật giả lẫn lộn). Mấy đứa nước ngoài mà được học đàng hoàng từ nhỏ đánh ăn dân châu Á xa lắc là vì nền tảng lý thuyết + thực hành + đào tạo (không chỉ lý thuyết đánh mà còn đủ thứ lý thuyết khác)

• Nói gì thì nói, việc họ đánh và có để "ý tứ" trong từng trái cũng đã là điều họ học hỏi. Có điều cách học đó không phải là duy nhất và càng không phải là cách học tối ưu (nhất là với thời buổi hiện nay)

• Con người ta khi đã tin vào cái gì, mà không còn tỉnh táo để suy xét tiếp tục thì đó là sự dừng lại. Khuyết điểm lớn nhất của người Việt là không bao giờ đẩy suy nghĩ của mình đến cùng, học cái gì cũng hời hợt cho qua, rồi ra thực tế nó đập vô mặt thì lại lúng túng!

Suy cho cùng, cái đó không chỉ mình bạn gặp phải. Mà lỗi thì hoàn toàn bao giờ cũng là do mình và thời thế mà thôi!

Leftyguy nói:

Cảmơn Bác tuan_tuan vì đã chia xẻ thông tin hữu ích! Như trên Bác đề cập đến góc 90 độ, tôi chưa rõ 90 độ là góc tạo giữa vợt với cái gì ạ (mặt phẳng sân hay góc bóng lao đến vợt hay ...?)

Tomcatvn nói:

Bối cảnh câu chuyện này là:

• Bác tomcatvn nêu lại hướng dẫn đánh topspin, được ghi trong quyển Tennis hiện đại. Trong đó yêu cầu mặt vợt phải vuông góc (90 độ) với sân.

• Bác tomcatvn cho rằng tính toán vật lý như cách của tôi chỉ là tính cho vui, chứ thực tế làm sao mà thực hiện được khi đánh thật ngoài sân.

• Sau đó tôi có giải thích rằng, tính toán không hẳn là để tìm ra con số chính xác (nghĩa là bác tomcatvn đúng phần nào), nhưng quan trọng hơn là nó cho ta nhiều cái lợi khác. Một trong những cái lợi đó là hiểu rõ sai số cho phép, vì vậy thực tế là không cần phải đánh với mặt vợt 90 độ (nếu đánh như vậy thì yêu cầu khắt khe quá, vì 90 độ chỉ là 1/360 độ mà ta có thể mở mặt vợt)

Chắc bác không để ý đoạn trao đổi giữa tôi với bác tomcatvn nên đặt ra câu hỏi này, nhưng chuyện chỉ có vậy.

A-Crap nói:

Ngày xưa em cũng đọc sách xem video và tự học tennis, cũng rất hay và ok.

Tomcatvn nói:

Cái này chắc không riêng gì bác. Đa số anh em trên diễn đàn này đều như vậy hết. Cá nhân tôi cũng tưng lùng sục đi đọc không biết bao nhiêu tài liệu, nhưng thực sự chẳng có tài liệu nào giúp giải tỏa được vài điều tôi muốn biết nhất:

• Tôi muốn đánh cú banh của tôi mạnh hơn. Vậy cụ thể là tôi phải đánh như thế nào? Phải chăng là cứ ra sức "phang" cho mạnh? Tại sao có những đứaốm nhom hơn tôi mà đánh mạnh sấm sét? Những câu hỏi mà tôi đặt ra cho các bạn ở các bài viết trên đây từng ámảnh tôi không biết bao nhiêu năm mới tìm ra lời đáp!

• Tôi cũng không thích lối hướng dẫn mơ hồ: vợt vung từ dưới lên ... Trời đất, trước mặt tôi là cả một không gian rộng lớn. Hay "đưa thân người vào khi đánh..." Những câu nói đó quá chung chung! Tôi không cần chính xác tuyệt đối, nhưng ít nhất cũng phải có con số khoảng bao nhiêu độ! Đưa thân người là đưa làm sao?

Nhìn trên video thì ôi thôi mỗi người mỗi kiểu, và cho dầu khổ công nhái "chiêu thức" của họ thì cũng chẳng thể có kết quả bằng 50% của họ được! Sau này tôi mới phát hiện được, cho dù bạn nhái chiêu thức kiểu đó cả đời mà không hiểu bản chất vật lý, thì tiến bộ của bạn là chậm chạp và chỉ có hạn (và nói chung là không hiệu quả nếu xét công sức, thời gian, tiền bạc tập luyện). Còn khi đã hiểu rõ bản chất, cam đoan bạn sẽ tiến bộ nhảy vọt so với trình độ hiện tại chỉ sau thời gian ngắn tập đúng phương pháp! Đó là lý do tại sao ở các Trung tâm đào tạo vận động viên đỉnh cao ở nước ngoài, tụi nó chú trọng luyện thể lực cho độ tuổi từ 4-14 tuổi. Sau đó chỉ cần 2 năm chuyên luyện kỹ thuật, tụi nó dễ dàng bước vào hàng "sao" của tennis. Xứ ta thì khác. Lúc nhỏ thể lực không lo, lo tập kỹ thuật, rồi lo thành tích thi đấu. Cái kiểu "mìăn liền" đó chỉ tạo ra các tay vợt tennis có chút thành tích khi còn trẻ nhưng sớm gia nhập đội ngũ tàng tàng khi trưởng thành! Đó là chưa nói tới hàng loạt các yếu tố tế nhị khác mà chỉ có dân chuyên nghiệp Việt Nam nghe sơ sơ đã hiểu tôi muốn nói gì!

tuan-tuan nói

Trong khi chờ đợi các bạn suy nghĩ đápán cho các câu hỏi đặt ra ở trên, hôm nay tôi bàn đến một vấn đề nữa cũng rất quan trọng, giúp cho bạn có thêm một cái nhìn nữa về cú đánh đúng.

Chúng ta đánh bóng bằng vợt. Nhưng cái gì chạm bóng và làm bóng bay đi? Lưới! Vậy thì cái gì xảy ra trong lúc đó? Nóảnh hưởng thế nào đến cú đánh? Đó là những thứ ta cần hiểu.

Tiêu chuẩn kỹ thuật của ITF đưa ra cho bóng là khi chạm đất, nó phải nảy lên 55%, nghĩa là khi chạm mặt cứng không đàn hồi, 45% năng lượng của bóng bị tổn thất (trở thành âm thanh, nhiệt, ...)

Khi bóng chạm lưới, lưới và bóng đều bị biến dạng (lưới thì cong về bên bị bóng đánh tới, còn bóng thì lõm vào). Đến một lúc nào đó thì sự biến dạng này ngừng lại, và cuối cùng cả hai cái đều lấy lại hình dạng ban đầu (thậm chí còn tạo ra dao động) và bay ra. Với cấu trúc mỏng manh của lưới, nó đàn hồi tốt hơn bóng, vì vậy nó hấp thu năng lượng của bóng mang tới, và trả lại đến 90% lượng này.

Đến đây bắt đầu có vài chuyện hay ho để nói.

1- Nếu bạn biết cách đan dây, bạn có thể tạo thêm xoáy cho bóng. Lý do là khi đánh, dây dọc thường hay ở vị trí chịu trách nhiệm ma sát với bóng để tạo topspin hơn là xoáy ngang. Dây dọc bị bóng giữ lại, võng xuống rồi đàn hồi lại sẽ giúp đánh bật bóng theo chiều tạo xoáy khi bóng rời vợt.

Sau khi làm hàng loạt các thí nghiệm, các nhà vật lý xác nhận chỉ có 3 yếu tố sau đây là có đóng góp đáng kể cho việc tạo xoáy:

a- Dây đan cứng hay đan mềm b- Dây có độ đàn hồi cao hay thấp (và khả năng duy trì độ đàn hồi này bao lâu sau khi căng vợt) c- Cách đan giữa dây dọc và dây ngang.

Lưuý là hàng loạt thí nghiệm công phu đó chưa hề tìm thấy được chứng cứ nào đáng kể cho vụ dây có nhiều cạnh có thể tăng thêm được xoáy.

2- Thời gian của bóng lún vào dây cho đến khi rời vợt đủ để cho vợt đi được khoảng đường lên tới 8 cm!

Điều này ảnh hưởng đến góc độ đánh. Nếu trái banh banh đến theo đường thẳng giữa sân, và nếu bạn muốn đánh trả bóng thẳng trở lại thì phải đánh ... bên hông trái bóng một tí (tức mặt vợt hướng ... ra ngoài biên!), nếu không, bóng sẽ bay sang bên trái của bạn (nếu bạn đánh tay phải)

Đây cũng là lý do bác tuan2009 có nói lúc giao bóng, bạn phải đánh ... dưới đường xích đạo một chút. Dĩ nhiên đây là nói nếu bạn đánh mạnh đúng tiêu chuẩn, còn nếu đánh khèo khèo thì không nói làm gì.

Ngoài ra, khi bị đối thủ đánh chéo sân ra góc chữ A, nếu bạn muốn trả chữ I, thì như trên đã phân tích, bạn không được đánh vào bên hông như đã nói, mà cũng không nên để mặt vợt song song với đường cuối sân, vì góc phản xạ sẽ khiến bóng bay ra ngoài, mà an toàn nhất vẫn là mũi vợt hơi chếch vào trong sân. Đó là lý do nhiều khi các bạn thấy các tay vợt đấu nhau chí chết ở góc sân, mà không thèm thủ phần sân trống lốc bên kia. Tay vợt nào liều mạng sửa chữ I mà hên thì ăn, chứ nếu đánh được bóng với tốc độ cao, làm chuyện đó quá ư mạo hiểm!

3- Có vài điểm quan trọng trên mặt vợt mà bạn nên hiểu.

• Khi vợt bị bóng đập vào, nó dao động đại khái như các búi sóng hình sin đối xứng nhau. Nó làm bạn nghe cảm giác run tay bần bật, và truyền đến các khớp tay + cùi chỏ làm đau elbow. Đã là sóng thì sẽ có điểm mà ở đó đường hình sin cắt ngang trục hoành, nói dễ hiểu là ở đó không có dao động. Tức là đánh đúng vào đó thì cán vợt không rung nên nghe êm tay và ít bị đau elbow nhất.

• Ngoài ra, vợt còn có điểm đặc biệt nữa là điểm không làm bật cán vợt. Nguyên lý như sau:

Khi đánh bóng, ta tác động lên vợt một lực quay về phía trước, có nghĩa là cán lùi về phía sau.

Mặt khác, khi bóng đập vào vợt, thì ngoài chuyển động tịnh tiến theo chiều ngược lại làm triệt tiêu mất phần nào tốc độ tịnh tiến đi tới của vợt, nó còn tạo ra một lực quay (do bóng đập vào mặt lưới không bao giờ ở đúng trọng tâm vợt) làm cho cán vợt đi về phía trước.

Tổng hợp hai ý trên rốt cuộc dẫn đến kết quả là vợt sẽ quay quanh một điểm nào đó không phải là cán vợt. Do đó nếu đánh không đúng điểm này thì cán vợt có xu hướng bật ra khỏi tay, hoặc ép mạnh vào lòng bàn tay. Điều này làm cú đánh không chính xác vì nó xảy ra cùng lúc với thời điểm bóng ăn vào lưới mạnh nhất mà vẫn chưa kịp bay đi (không có thời gian trễ ở đây). Chưa kể nó có thể gây chấn thương cho cổ tay hoặc cho partner vì ăn phải cây vợt của bạn!

• Cuối cùng, bạn nên biết là muốn đánh mà bóng bật lại khỏi vợt mạnh / nhanh nhất thì điểm đánh đó càng ở gần trọng tâm càng tốt. Nó nằm ở cuối vợt chứ không ở đầu vợt.

Những yếu tố này đều phải được cân nhắc khi bàn tới kỹ thuật đánh cú thuận tay, và đều có cách hóa giải rất hợp lý, giải quyết đề huề các yếu tố trên!

Tới đây tôi tin rằng các bạn bắt đầu có một bức tranh lớn toàn diện về những vấn đề xảy ra khi đánh cú thuận tay, chỉ có chăng là chút lăng tăng về cách giải quyết nó mà thôi. Hiểu được cách hóa giải, bạn chỉ còn phá bỏ các thói quen đánh sai trước đây, luyện lại phương pháp mới là xong việc, hết phim!

leftyguy nói

Đa tạ bác đã chia sẻ!

Tôi mạnh dạn chia sẻ quan điểm cá nhân của tôi về tennis, mong bác gópý.

Việc căn góc vợt theo một yếu tố bất biến - là (mặt phẳng sân) e là không chuẩn xác, mà vợt nên được điều chỉnh theo đường bay của bóng - yếu tố khả biến.

Tôi luôn nghĩ:

1. Bóng tennis xoáy được do nhiều yếu tố, nhưng chủ yếu là do hướng phát lực khác so với hướng bay của quả bóng >>> Mô men xoắn >>> xoáy.

2. Khi mặt vợt vuông góc với phương bóng lao đến thì diện tích hiệu dụng của mặt vợt sẽ lớn nhất - 100% DT mặt vợt. Khi này Sweet spot (vốn dĩ nhỏ hơn DT vợt rất nhiều) sẽ lớn nhất. Đây là điểm mấu chốt để cú đánh an toàn. Diện tích hiệu dụng của mặt vợt sẽ giảm dần nếu ta nghiêng vợt đi và trở về giá trị nhỏ nhất khi hướng bóng đến song song với mặt phẳng mặt vợt (S vợt = S beam width), đánh bóng với mặt vợt này dân gian gọi là "ăn cạp".

Để dễ hình dung bác cầm vợt, nhìn thẳng vào mặt vợt sẽ thấy DTHD = DT vợt, nghiêng dần vợt đi DTHD của vợt sẽ nhỏ đi, và nhỏ nhất khi bác chỉ nhìn thấy cạnh vợt.

1. Đường bóng bay sau khi nảy xuống sân sẽ chia làm 3 giai đoạn. Bay lên, đến đỉnh đi ngang (rất ngắn) và rơi xuống. Mặt vợt 90 độ so với mặt phẳng sân sẽ có diện tích hiệu dụng 100% DTHD vợt khi đánh bóng đúng điểm đỉnh bóng, hoặc khi bóng bay ngang (song song với sân - thời gian ngắn). Muốn đánh bóng nhú - rising ball - cần phải úp mặt vợt xuống để sao cho DTHD vợt = DT vợt >>> An toàn. Tương tự như vậy nếu đánh trễ thì mặt vợt phải ngửa lên để tăng DTHD = an toàn.

Văn phong tôi hơi lủng củng, mong bác thông cảm và cho ý kiến.

Mai có thời gian tôi sẽ mô tả bằng hình vẽ.

Tuan-Tuan nói

Có vài suy nghĩ ở đây:

Với tôi, sweet spot là một thuật ngữ không hề tồn tại nếu đem vật lý ra nói chuyện về các hiện tượng ở đây. Sweet spot là một thuật ngữ mang đầy tính marketing của mấy hãng bán vợt, dựa trên tâm lý người đánh.

Theo vật lý, chỉ có 3 điểm tạm dịch là điểm không rung động, điểm không bật cán vợt, và điểm bóng bật ra nhiều nhất sau khi chạm vợt mà thôi.

Tuy nhiên, 3 điểm này cũng là để ... phân tích, phục vụ cho việc làm đẹp môn vật lý mà thôi (phóng đại một tí thì nó giống như cái bổ đề Langlands của Giáo Sư Châu).

Các nhà vật lý phân tích xong, thì các nhà sản xuất vợt cố gắng sử dụng các kiến thức đó để cải tiến vợt và hỗ trợ cho các tay marketing (có thể dốt đặc vật lý) ba hoa chích chòe để bán vợt kiếm tiền!

Là người chơi tennis, bạn chỉ cần hiểu các khái niệm đó để làm đúng được phần nào hay phần đó. Thực tế là chả ai đánh được đúng mấy điểm đó hết vì:

1- Ngoại trừ trọng tâm vợt có thể cố định, rất tiếc là nó nằm ngoài vùng có lưới vợt. Giả sử có đánh vào đây, bóng nẩy đi cũng chỉ có 55% như khi đụng mặt phẳng cứng! (và khi đó bạn nên chuyển qua chơi gậy bóng chày, hay chuyển qua chơi bóng chày luôn vì bóng nó thiết kế khác)

2- Hai điểm còn lại thay đổi tùy theo ... tâm quay của vợt là ở đâu? Các hãng sản xuất công bố các con số này dựa trên tâm quay là 10 cm từ cuối cán vợt (tức nguyên cái bàn tay của bạn nắm vợt ở đó). Chỉ riêng cái chuyện tâm quay nằm ở đâu đó trong 10 cm chết tiệt này cũng đủ sức làm lệch mọi kết quả về vị trí của 2 điểm còn lại. Chưa hết, đa số chúng ta đánh vợt với tâm quay không phải ở ngay cán! Nó nằm ở đâu đó ... vô hình trong không trung (ngoài cán vợt), tùy theo kiểu đánh mỗi người, và vị trí bóng!

Tóm lại, tôi nêu ra các ý đó, chỉ để chuẩn bị nói đến các kỹ thuật đánh (cách uốnéo các động tác) chứ hoàn toàn không muốn đem mấy cái thông số đó ra nói các bạn đánh cho chính xác.

Phần nào đó tôi đồng ý với nhận định về vùng hữu dụng của bạn, nhưng nếu bạn hiểu phần tôi vừa nói thì phần hữu dụng đó trở thành ... vô dụng!

Like.ten nói

@Leftyguy & all!

Em rất đồng quan điểm với bác : Trong một số Sách dạy tennis,và trong thực tế huấn luyện vẫn tồn tại khái niệm truyền đạt cho học sinh : Giữ cho mặt phẳng vợt luôn vuông góc với mặt phẳng sân (???)

Thực ra điều này dẫn đến hệ quả mà các học viên thường gặp phải : Tại sao tôi giữ MP vợt vuông góc MP sân chính xác ~ 100% ( Qua clip) mà banh lúc thì rúc lưới,lúc ra ngoài - mặc dù tôi ra lực như nhau?

Vấn đề mấu chốt là ở chỗ : Thời điểm mặt vợt tiếp bóng ,và sự linh hoạt trong điều chỉnh góc MP vợt với hướng bay của banh! (Việc này đòi hỏi kinh nghiệm và sự khổ luyện của từng người)

Em cũng muốn bổ xung thêm một khía cạnh khác nữa ( Nhờ bác Leftyguy vẽ luôn thể ):

• Nguyên tắc để đánh được cú chéo sân ( Phải,Trái) và cú dọc dây ( Chữ I)

Nếu nhìn từ trên cao xuống :

-Đông là bên phải

-Tây là bên trái

Ta có quy tắc sau :

Với cú phải

*Nếu muốn đánh chéo về bên trái mình - tiếp bóng ở đâu đó trong phần tư - Đông Bắc

*Nếu muốn đánh chéo về bên phải mình - tiếp bóng ở đâu đó trong phần tư - Đông nam

*Nếu muốn đánh thẳng dọc dây -chữ I Tiếp bóng ngang người - Đông

Với cú trái

*Nếu muốn đánh chéo về bên trái mình - tiếp bóng ở đâu đó trong phần tư -Tây Nam

*Nếu muốn đánh chéo về bên phải mình - tiếp bóng ở đâu đó trong phần tư - Tây Bắc

*Nếu muốn đánh thẳng dọc dây -chữ I Tiếp bóng ngang người -Tây

tuan_tuan nói:

2- Thời gian của bóng lún vào dây cho đến khi rời vợt đủ để cho vợt đi được khoảng đường lên tới 8 cm!

Điều này ảnh hưởng đến góc độ đánh. Nếu trái banh banh đến theo đường thẳng giữa sân, và nếu bạn muốn đánh trả bóng thẳng trở lại thì phải đánh ... bên hông trái bóng một tí (tức mặt vợt hướng ... ra ngoài biên!), nếu không, bóng sẽ bay sang bên trái của bạn (nếu bạn đánh tay phải)

Đây cũng là lý do bác tuan2009 có nói lúc giao bóng, bạn phải đánh ... dưới đường xích đạo một chút. Dĩ nhiên đây là nói nếu bạn đánh mạnh đúng tiêu chuẩn, còn nếu đánh khèo khèo thì không nói làm gì.

Ngoài ra, khi bị đối thủ đánh chéo sân ra góc chữ A, nếu bạn muốn trả chữ I, thì như trên đã phân tích, bạn không được đánh vào bên hông như đã nói, mà cũng không nên để mặt vợt song song với đường cuối sân, vì góc phản xạ sẽ khiến bóng bay ra ngoài, mà an toàn nhất vẫn là mũi vợt hơi chếch vào trong sân. Đó là lý do nhiều khi các bạn thấy các tay vợt đấu nhau chí chết ở góc sân, mà không thèm thủ phần sân trống lốc bên kia. Tay vợt nào liều mạng sửa chữ I mà hên thì ăn, chứ nếu đánh được bóng với tốc độ cao, làm chuyện đó quá ư mạo hiểm!

TomcatVN nói

Việc bóng dính trên vợt trong suốt quãng đường 8cm làm em rất ngạc nhiên. Vì trước nay em vẫn tưởng rằng thời gian bóng nằm trên lưới chỉ vài phần nghìn giây, không thể cảm nhận được. Liệu anh có thể chứng minh thông số này ???

Việc đánh bóng với 1 góc bù vào là tất nhiên cần thiết khi muốn bẻ hướng. Tuy nhiên nếu đánh trả bóng thẳng góc mà vẫn phải bù thì nghe hơi vô lý:

1. Trong khoảng chạm bóng, vợt tịnh tiến thẳng, có dính bóng 8cm thì cũng không lệch để phải bù và anh cũng chưa nói bù bên hông là bên nào.

2. Khi giao bóng, không có khoảng chạm bóng lớn. Việc đánh dưới đường xích đạo nhằm nâng bóng lên, tạo topspin cho bóng

Tuan_tuan nói a- Tôi có thể chứng minh cho bạn con số 8 cm đó. Vấn đề:

1- Bạn có còn nhớ vật lý đủ để "tiêu hóa" các lý luận và phép tính viết trong 2 trang A4?

2- Viết các phép tính đó dễ bị các bạn khác cho tôi là khoe mẽ kiến thức!

b- Trong khoảng chạm bóng, vợt không thể chuyển động tịnh tiến mà không có chuyển động quay (trừ phi bạn cầm vợt đúng ở trọng tâm của vợt) c- Khi giao bóng, lực đánh còn mạnh ghê gớm hơn cú forehand nếu đánh đúng. Tôi không hiểu bạn nói "khoảng chạm bóng lớn" là cái gì? Nếu chỉ để tạo topspin, cũng không cần phải đánh dưới xích đạo (bạn xem lại nguyên lý tạo xoáy: chỉ cần chạm ngang xích đạo nhưng lực đánh lên, hay nói tóm lại là chỉ cần mặt vợt nghiêng một góc với quỹ đạo đánh). Đánh dưới đường xích đạo có tác dụng chính là để bù trừ cho vụ "dính" banh trong vợt, chỉ vì bạn muốn giao flat

Leftyguy nói

Thật vui được trao đổi cùng các bác!

Tôi hiểu ý bác tuan_tuan về khái niệm "bù", nó là việc bổ xung side spin để ôm banh đi theo quỹ đạo cong từ ngoài vào trong khi muốn đánh dọc dây tay thuận.

• Tôi nghĩ là sweet-spot là một cách định nghĩa rất hay về nơi mà tại đó một tay vợt chạm bóng sẽ thấy vợtít rung nhất. Nhà SX họ lượng hóa để người chơi - khách hàng hiểu thấu đáo hơn về sp của họ.

Nếu vợt tiếp bóng xa sweet-spot - xa tâm vợt - thì đương nhiên lực bóng sẽ khiến cho mặt vợt bị xoay nhiều vì "lực đòn bẩy". Nói đến đây tự nhiên tôi lại nhớ đến Ga li lê. :D - Khi này vợt sẽ khó control bóng hơn.

• Ý thứ 2 là "dính bóng" cũng hoàn toàn dễ hiểu, vì bóng mềm nên khi chịu tác động lực, quả bóng bị biến dạng bẹp đi, mặt phẳng dây cũng bị lõm vào rồi mới đàn hồi... nên bóng có thể bám tại mặt vợt trong một khoảnh khắc, quãng đường bóng dính trên vợt cũng tùy thuộc vào tốc độ vợt vì ai cũng biết là S (quãng đường) = V (vận tốc) x T (thời gian).

Tuy nhiên tốc độ vợt là hữu hạn, độ cứng của bóng, độ căng của dây khác nhau, nên việc lượng hóa quãng đường bóng lưu trên vợt là cực khó, phải áp dụng công nghệ cao - dùng máyảnh độ phân giải cực cao chụp cắt lớp liên tục mới làm được.

Khi chỉ dạy cho con trai tôi chơi tennis, tôi luôn khuyến khích cháu đánh xuyên qua bóng và duy trì lực control bóng trong quãng đường dài bằng độ dài 2/3 độ dài của hộp đựng bóng tennis 3 quả.

• Tôi luôn tâm niệm tennis là môn thể thao "dấu" đường thẳng trong đường cong. Vợt swing tròn, bóng bay xoáy nhưng tác động lực vợt lên bóng nếu muốn điều khiển điểm rơi chính xác thì phải là lực tác động thẳng, mà thực tế nếu tích phân ra thì mọi đường cong đều là tập hợp của rất nhiều đoạn thẳng nhỏ kết nối với nhau. Ai học vật lý và toán học khá đều hiểu điều này.

Tomcatvn nói:

1. Việc kiến thức vật lý có thể bổ sung, tra cứu mà anh. Quan trọng là biết phương pháp tìm hiểu và tra cứu. Thật ra em cũng không đòi hỏi phải chứng minh học thuật gì, quan trọng là áp dụng kết quả vào thực tế. Con số 8cm làm em hoàn toàn bất ngờ mà thôi.

2. Có phải chuyển động quay đó là 1 phần của phương pháp xử lý quán tính của vợt khi đánh rất mạnh? Bức tranh đã dần dần hiện hình ?

3. Khi giao bóng coi như 1 cú forehand trên không (theo chiều dọc), không có nhiều khoảng dịch chuyển trọng tâm toàn thân người, do đó khoảng chạm banh ổn định nhỏ hơn nhiều khi đánh forehand theo chiều ngang. Quỹ đạo vợt là 1 hình parabol rất nhọn chứ không thoai thoải cao -thấp- cao như forehand, "khoảng chạm banh" không lớný em là như vậy.

Tuan-Tuan nói

1- Chính tôi trong quá trình nghiên cứu trước đây cũng hết sức bất ngờ với vụ 8 cm này (dĩ nhiên là với điều kiện bạn đánh đúng được kìa mới có con số đó, chứ đa số dân nghiệp dư đánh như gãi ngứa vào trái banh).

2- Tôi không hiểu ý bạn muốn nói gì ở ý 2. Bạn có thể cho biết có cách nào làm cho vợt chuyển động hoàn toàn tịnh tiến mà không có chuyển động quay quanh bất cứ tâm quay nào (mà mặt vợt vẫn đạt tốc độ cao cỡ 15 mét/giây chẳng hạn)?

3- Ý thứ 3 của bạn sai hơi bị nhiều. Cú giao bóng có thể coi là cú forehand ngược trên không, và theo chiều ngang chứ không phải theo chiều dọc. Khoảng dịch chuyển trọng tâm toàn thân người lớn không thua gì cú forehand. Quỹ đạo là một hình parabol hoàn toàn không nhọn như bạn nghĩ (và đây là lý do rất nhiều bạn giao bóng không mạnh).

Bạn xem hình sau đây:

Hãy nhìn khoảng cách di chuyển thân người trên của Roddick và đường parabol mô tả lại chuyển động đầu vợt. Bạn thấy không thể nào bạn đánh thành một hình parabol dốc và ngắn như sau đây mà có cú giao bóng mạnh được!

Leftyguy nói

Điểm banh tiếp bóng và bóng bay ra mới là "bản chất"

tuan_tuan nói:

2- Tôi không hiểu ý bạn muốn nói gì ở ý 2. Bạn có thể cho biết có cách nào làm cho vợt chuyển động hoàn toàn tịnh tiến mà không có chuyển động quay quanh bất cứ tâm quay nào (mà mặt vợt vẫn đạt tốc độ cao cỡ 15 mét/giây chẳng hạn)?

Tomcatvn nói

Trong mọi cuộc trao đổi đều phải có mục đích. Với các "đầu vào" như sau:

a. Câu hỏi làm sao để xử lý quán tính quay khi vung vợt nhanh. Đầu vợt sẽ tự nhiên bị trễ hơn tay cầm. Tự nhiên vợt sẽ tiếp banh không chính diện mà là bên trái 1 chút tại điểm chính diện.

b. Khi muốn trả banh chữ I, phải đánh vào hông trái bóng chứ không chính diện được. Bác không nói rõ hông là hông nào. Nhưng trong ví dụ về giao banh, bác nói đánh dưới quỹ đạo (hướng về người đánh) nên có thể suy ra là đánh bù vào hông trái. Tức là nếu đánh chính diện, vợt sẽ tự nhiên tiếp xúc (hoặc tương đương do dính banh) vào hông phải, do đó phải bù một chút bên trái để banh có thể đi thẳng. Vậy hướng quay đầu vợt sẽ là từ phải sang trái (đầu vợt nhanh hơn cán).

c. Hệ quả b là hệ quả của việc đánh đúng kỹ thuật.

Từ 3 dữ liệu trên, ý em muốn nói bức tranh định hình là có kết quả trả lời cho đề bài của bác là làm sao để đầu vợt từ trạng thái tự nhiên trễ (hướng về sau) trở thành nhanh hơn cán vợt (hướng về bên trái). Em không dám kết luận ngay vì kết luận tự nhiên sẽ là "sử dụng cổ tay" để bù vào việc đó. Một kết luận nguy hiểm. Ý em chỉ là vậy.

Tuan_Tuan nói

Mục đích của ta là tìm cách làm sao cho vợt đập vào bóng trong suốt thời gian bóng ở trên vợt lớn nhất (trong khi thời gian lại rất ngắn), và bảo đảm an toàn tương đối cho bóng bay đi vào sân sau cú đánh đó.

• Câu hỏi của tôi không hẳn là để xử lý quán tính như bác nói. Câu hỏi của tôi là để cảnh báo một hiện tượng rất nhiều bạn cứ ra sức phang cho mạnh thông qua cán vợt, mà không để ý đến kết quả ngược lại: làm giảm tốc độ đầu vợt.

• Về chuyện bù trừ khi đánh dính banh. Tôi lấy làm lạ vì sao đến giờ này bác còn lăng tăng với chuyện bù vào hông bên nào. Chuyện đơn giản là bóng ở trên vợt tuy ngắn về thời gian, nhưng về đoạn đường lại đủ lớn để tạo ra hiện tượng trễ. Do đó đại khái là bác đánh với mặt vợt nghiêng thì bóng sẽ đi thẳng (tức thẳng góc với lưới), và đánh với mặt vợt thẳng (song song với lưới) thì bóng đi nghiêng sang góc sân bên trái (nếu bác đánh forehand tay phải). Còn nếu bác ráng đánh bên hông ngoài trái bóng thì trong chừng mực nào đó, bóng đi vào mang cá bên trái hay ra ngoài).

Lẽ ra tôi vẽ thêm cái hình thì bác dễ hiểu hơn, nhưng thú thực là gần đây tôi ngán viết tiếp loạt bài này đến tận cổ vì nhiều lý do!

Từ đây đến bức tranh rõ ràng về kỹ thuật nâng cao còn không xa, nhưng nó đòi hỏi các bác phải hiểu rõ các hiện tượng mà tôi đã nêu ra này, nếu không sẽ bị tẩu hỏa nhập ma. Thôi, tôi thấy các bác cứ chơi tàm tạm với những gì tôi đã viết là được rồi. Thực ra mấy cái kỹ thuật nâng cao này chỉ nên cung cấp cho mấy đứa trẻ, nó còn thời gian để uốn nắn, chứ lớn tuổi rồi khó sửa lắm!

Leftyguy nói:

Điểm banh tiếp bóng và bóng bay ra mới là "bản chất"

Tuan_tuan nói

Bác đánh đầu vợt vào bóng với tốc độ phải lớn, thì bóng mới rời vợt đi với tốc độ cao được. Mà tốc độ đã lớn thì không tài nào bác đột ngột bẻ quẹo cái đầu parabol đang đi ngang ngang cắm xuống đất được, trừ phi trên trời rơi xuống đúng ngay lúc đó một lực "giộng" từ đầu vợt đi xuống. Kết quả: hình parabol lài lài về phía sau là không tránh khỏi.

Chính vì bóng lưu lại trên vợt rất ngắn (không tới vài phần trăm giây như bác nói đâu, sai số của bác là tới gấp 3 đến 5 lần thực tế đo được đấy), cho nên mới có cái khó là làm sao để cái hệ (vợt+người) tạo ra lực trung bình lớn nhất trong suốt thời gian đó. Và cái parabol "lài lài" đó là một trong những kết quả của công trình nghiên cứu đó chứ không phải là không có liên quan gì đâu bácơi.

Be_xu nói:

Đúng là sau 1 tuần "luyện tập lý thuyết + thực hành" cú forehand giờ phát lực khác xưa.... nhưng mà không chính xác hehe. Chắc lại phải tập luyện tiếp vậy. Nhân đây cũng chia sẽ tí nhận xét về việc "đánh bù bên hông". Quả thật nếu để ý điều này, nhìn kịp banh và có chủ đích xác định điểm bù cụ thể (điểm đánh và cự ly) đường banh sẽ chính xác không ngờ (có thể canh luôn cả dây, hoặc điểm cách dây vài tất). Vấn đề là khi banh nhanh quá thì em lại nhìn không kịp, có bác nào giúp sức không :( . Không lẽ về luyện mắt !?

HEAD_POWER nói

Tập phán đoán hướng bóng và mở vợt sớm hơn nữa sẽ thấy banh chậm lại, lúc đó sẽ ổn hơn!

Tuan_Tuan nói

Cái gốc của vấn đề là ta đánh dở quá (hoặc địch thủ dày công luyện tập hơn ta quá), nên họ mới đánh cho ta không thấy đường mà đỡ như vậy. Đó là đánh đơn, chứ đánh đôi mà gặp partner tào lao thì còn mệt nữa. Đưa toàn vô thế cho bên kia nó phang đúng cách thì ai mà chịu cho nổi!

Nếu biết đánh, bạn cần đánh banh nặng (đi nhanh + xoáy nhiều), rơi vào chỗ khó lấy lực, đánh cho trên dưới phải trái, phá thể lực đối thủ (không cần phải liều mạng đánh ra sát biên), đánh cho nó dạt ra tới cuối hàng rào mà đỡ bóng, ...

Đánh được như vậy thì còn lâu mới có tay nào trả banh lại nhanh đến mức bạn không đánh kịp 10 trái cả 10 như vậy. Còn tậpít hơn người ta, kỹ thuật không hiểu hay không làm được như người ta, năng khiếu cũng không có như người ta thì chỉ còn cách ... đi kiếm đứa nó ngang tay mà chơi cho có cảm giác là mình đánh giỏi!

Phán đoán hướng bóng là chuyện hay cũng có, hên cũng có, quen thuộc lối đánh cũng có.

Mở vợt sớm hơn nữa thì e là không ổn lắm. Thứ nhất là khi banh nó tới nhanh thì lấy đâu ra thời gian mà mở sớm. Kế đó là về kỹ thuật đánh cấp cao, phải cẩn thận với chuyện yêu cầu mở vợt sớm, vì nó rất dễ dẫn đến sai lầm kỹ thuật khiến banh trả lại chậm cho địch nó đánh ... nhanh tiếp!

Sở dĩ như vậy vì đánh tennis cấp cơ bản và khi lên cao cấp có những yếu tố khác biệt. Một số động tác lúc trình độ còn chưa cao làm vậy là đúng, nhưng sau này lên cao hơn thì làm vậy là ... duy trì đẳng cấp cũ (chứ không phải là sai). Biết nhiều kỹ thuật là một chuyện, biết khi nào áp dụng cái nào mới làm nên một cao thủ (hiểu theo nghĩa là người biết chơi và điều khiển được trái bóng khá). Còn có đủ sức khỏe và tốc độ phản xạ để thực hiện đúng mọi ý đồ thì nên đi thi đấu chuyên nghiệp kiếm tiền sống để chơi thứ mình thích!

Tuan_tuan nói

Lần trước tôi có nói đến chuyện cách đan dây có thể giúp tạo xoáy. Nhân trả lời một bạn về chuyện này với cây vợt đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam (tôi tin vậy), mời các bạn đọc đoạn sau đây:

---

Bạn Duy Anh thân mến,

Trước hết là tôi phải hết lời khen ngợi kỹ năng dịch vụ khách hàng của Thế Giới Tennis Trần Minh Quyền, đặc biệt là em Linh (người đan dây cây vợt này). Đây là cây vợt đầu tiên được đan như vậy ở thời điểm hiện tại, và có lẽ sẽ không có cây thứ hai vì tính công phu của nó. Có thể nói ngoài trừ Thế giới Tennis, sẽ không có nơi nào chịu bỏ công làm thí nghiệm như vậy! (thực tế là để đan cây này, mấy anh em đã tốn đến gần 2 giờ đồng hồ chứ không phải một giờ, vì trước đó đã phải bỏ công làm rộng các lỗ đan dây để có thể xỏ dây đôi). Chỉ cần một thao tác không cẩn thận trong lúc đan, thì sợi dây sẽ bị đứt. Tuy vậy, đây xứng đáng là kỹ lục của cách đan này, vì trên thế giới, các tay vợt đan kiểu này mất đến 3 giờ đồng hồ (kể cả công đoạn rịt các sợi dọc lại với nhau).

Riêng về phần giải thích tác dụng của kiểu đan này thì bạn Duy Anh vẫn chưa hiểu thấu đáo. Thứ nhất là kiểu đan này không làm cho cú đánh không có lực mà hoàn toàn ngược lại, Vì cấu trúc đan có ít dây ngang hơn, nên mặt lưới bị biến dạng nhiều hơn khi bị bóng đập vào. Khi lưới càng bị biến dạng, nó sẽ hoạt động giống như dàn ná được kéo căng, và bật lại bóng để tăng thêm lực cho cú đánh. Thực tế thử nghiệm sau khi đan cây này đã chứng tỏ lập luận trên chính xác! (Thả quả bóng có cùng độ cao xuống 2 cây vợt y như trên, một cây đan theo kiểu bình thường và một cây đan theo kiểu spaghetti, cây đan spaghetti có độ nẩy của bóng cao hơn hẳn ở cùng một điểm thả trên mặt vợt.

Nhưng đây vẫn không phải là tác dụng chính của kiểu đan này. Cái mà kiểu đan này làm tôi mê mẫn theo đuổi là vì tay vợt huyền thoại Villas mà bạn có nhắc đến ở trên, vào thời điểm năm 1977 nổi tiếng y như Nadal bây giờ. Anh ta có chuỗi 46 trận thắng trên sân đất nện liên tiếp, và chỉ đến khi xuất hiện tay vợt chơi kiểu đan Spaghetti, chuỗi trận thắng đó mới bị bẻ gãy (6-1, 7-5, sau đó ... bỏ cuộc vì tức giận). Lý do là kiểu đan này không phải tạo ra kiểu xoáy quái đản, mà nó tạo ra độ xoáy cở như Nadal bây giờ với ít sức lực hơn rất nhiều. Sau đây là lý do:

• Khi bóng đập vào mặt vợt đang chuyển động từ dưới lên để tạo xoáy, bóng làm lưới biến dạng nhưng các sợi dọc chạy đều về 2 phía. Khi bóng chuẩn bị rời vợt, các sợi dây này trả lại vị trí ban đầu (đặc biệt là các loại dây polyester), và tác động vào bóng theo 2 phía. Năng lượng này trở thành lãng phí!

• Để khắc phục hiện tượng này, một tay Chuyên gia nông nghiệp người Đức (bạn đừng quên họ rất giỏi về cơ khí), đã phát minh ra kiểu đan spaghetti (do nhìn nó giống món spaghetti của người Ý). Cải tiến thứ nhất là các sợi dọc không cần phải đan với các sợi ngang (điều này làm tăng ma sát của các sợi dây, chỉ tổ làm dây mau đứt là một). Cải tiến thứ hai là dùng dây (không phải là dây len đâu), cột các sợi dọc này lại, sao cho khi bóng trượt trên mặt vợt, toàn bộ các dây dọc chuyển động về cùng một phía, và sẽ cùng nhau bật lại trên bóng để tạo thêm xoáy khi bóng chuẩn bị rời vợt. Kiểu đan này đã làm cho bóng "tận dụng" toàn bộ năng lượng của cú va chạm, và tăng thêm được đến 200% độ xoáy (con số ước mơ của các tay vợt) mà không cần tăng thêm lực đánh (lại thêm một mơước nữa)!

• Các kết quả nghiên cứu (lý thuyết kiêm thử nghiệm với máy móc hiện đại) của nhiều Giáo Sư Vật Lý hàng đầu của nhiều trường Đại học trên thế giới sau đó đã khẳng định điều trên. Tôi trích ở đây một đoạn tiếng Anh để bạn nào thích thì kiểm chứng:

" .... In 1977 a patent was submitted for a 'spaghetti' stringing system which allowed the tennis player to impart considerably more spin on the ball than was possible with a conventionally strung racket. This racket was subsequently banned by the International Tennis Federation. In this paper the difference in the magnitude of spin Laboratory tests were conducted which showed that the 'spaghetti' strung racket imparts almost twice as much spin on the ball compared to a conventionally strung racket, for a typical oblique impact ...."

Tạm dịch:

" Vào năm 1977, một bằng phát minh sáng chế đã được cấp cho một kiểu đan "spaghetti", kiểu đan có thể tạo ra xoáy đáng kể cho bóng hơn các kiểu đan truyền thống khác. Kiểu đan này sau đó đã bị Liên Đoàn Quần vợt Thế Giới cấm sử dụng. Trong tài liệu này sự khác biệt về mức độ xoáy của kiểu đan "spaghetti" đã được kiểm chứng định lượng. Thí nghiệm trong phòng thí nghiệm đã cho thấy, cây vợt có kiểu đan "spaghetti" tạo ra gần gấp đôi độ xoáy so với cây vợt có kiểu đan truyền thống, khi được đánh với quĩ đạo dốc đứng ..."

(Lưuý là họ thử nghiệm kiểu Spaghetti với 4 loại kiểu đan truyền thống khác nhau, thay đổi độ căng, phối dây, ...)

• Chính vì vậy, sau nhiều đắn đo (từ năm 1970 đến 1977, thời điểm xảy ra trận đấu đó), ITF mới chính thức bỏ phiếu thuận cho quyết định cấm sử dụng kiểu đan này (và cho đến này vẫn còn khá nhiều tranh cải vì các cải tiến của dây vợt hiện nay đều sử dụng các nguyên lý do kiểu spaghetti mang lại). Lập luận của ITF là cây vợt này sẽ "hũy diệt" cái đẹp của tennis, vì vận động viên không cần ráng sức mà vẫn có thể đánh xoáy, trái ngược với bản chất thể thao là đấu sức chứ không đấu ... dụng cụ!

• Trên các diễn đàn quốc tế, có hàng trăm người tìm cách để thực hiện và thử nghiệm kiểu đan này (dĩ nhiên số người nghi ngờ và chê bai kiểu đan này cũng không ít suốt trong giai đoạn nó chưa nổi tiếng từ năm 1970-1977). Đa số đều ước ao được một lần sử dụng nó.

Là người đam mê tìm hiểu kỹ thuật tennis chuyên sâu, tôi đã phá không biết bao nhiêu kiểu đan (thậm chí mua máy loại củ về nhà tự đan), độ không biết bao nhiêu cây vợt, nhưng phải nói là hiện nay tôi rất ư là sung sướng với cây vợt này, và một lần nữa hết sức cảmơn người lãnh đạo E-tennis, em Linh đan dây đã giúp tôi thực hiện ước nguyện đánh thử kiểu đan này, một cảm giác rất ... Yomost!

Tuan_tuan nói

Nhân viết bài cho một bạn hỏi tôi về tập tạ để nâng cao sức mạnh cú đánh. Tôi chép lại đây để các bạn coi chơi.

Vì sao tập tạ không làm tăng sức mạnh cho cú đánh của bạn?

Ai chơi tennis cũng đều mong muốn có một cú đánh cực mạnh. Một số bạn cho rằng tập tạ sẽ giúp tăng thêm sức mạnh cho cú đánh của bạn. Đây thực sự là một sai lầm. Tôi sẽ giải thích rõ hơn ở đây:

Lý do 1. Cách dụng lực hai bên khác nhau.

Khi vợt chạm vào bóng, nó chỉ nằm trên lưới một khoảng thời gian rất ngắn (thí nghiệm ghi nhận được là khoảng 1/200 giây). Trong khoảng thời gian đó, bạn phải làm sao cho lực mà bạn tạo ra trước đó truyền vào bóng. Sau khi bóng bay ra khỏi vợt, lực của bạn trở nên vô ích.

Trong khi đó, đối với tập tạ, bạn lại sử dụng lực trong một khoảng thời gian khá dài để nâng hay đẩy một vật nặng lên. Điều mấu chốt là dân tập tạ đua nhau nâng tạ nặng lên, chứ không đua nhau nâng tạ ... nhanh hơn. Dĩ nhiên lúc đầu họ nâng nhanh, nhưng khi phát triễn trình độ, họ đua nhau nâng tạ nặng kí hơn. Đây là khác biệt cơ bản.

Lực đẩy cho phép bạn di dời các vật nặng bởi vì bạn có thể duy trì lực lên vật đó trong một khoảng thời gian khá dài. Lực đánh chỉ cho phép bạn duy trì lực lên một khoảng thời gian cực ngắn. Trong tennis, bạn sử dụng lực đẩy để di chuyển cây vợt nhẹ hều khoảng 300-400 gram, nhưng lúc tác động lên bóng, lực này cần phải được biết cách sử dụng vì thời gian tiếp xúc bóng / vợt quá ngắn.

Lý do 2. Một cú đánh mạnh yêu cầu bạn thả lỏng cơ đúng cách, chứ không phải yêu cầu bạn có cơ bắp của Lý Đức!

Thả lỏng là một khái niệm khá khó hiểu. Dĩ nhiên nó không phải là kiểu thả lỏng đến mức bạn để cơ thể bạn sụm bà chè, nằm một đống chứ nói gì đến đánh bóng! Chính vì vậy các bạn mới tập tạ sẽ thấy mình đánh có lực hơn, nhưng bạn sẽ sốc thực sự nếu tôi chỉ cho bạn cách đánh thả lỏng mà lại tạo ra gấp nhiều lần như vậy mà chả cần tập tạ!

Năng lượng mà bóng nhận được từ cú đánh của bạn xét về mặt vật lý học chỉ là: Lực tác động lên nó x Thời gian tác động của lực lên bóng x hệ số tổn thất

Nói về hệ số tổn thất, theo tiêu chuẩn của ITF, bóng sẽ có độ nẩy cỡ khoảng 55% nếu đập vào mặt cứng. Còn lưới thì ... tùy nhà sản xuất và túi tiền của bạn mà nó hấp thu và trả lại bóng, chưa nói chuyện cách bạn căng lưới và hình dạng khung vợt, cấu trúc vợt.

Như vậy, nếu bạn có cơ bắp của Lý Đức hay Hoàng Anh Tuấn đi nữa, thì tôi không phủ nhận lực đẩy của bạn vào cây vợt mạnh hơn tôi, nhưng giờ đây bạn thấy rõ là nếu dùng cây vợt cứng ngắc như cái ghế gỗ, thì lực bạn chỉ làm bóng nảy ra có 55% so với vận tốc ban đầu của nó. Và nếu bạn đánh quá mạnh / quá nhanh / quá kéo dài đến mức bóng lún vào vợt đến mức lưới không còn biến dạng gì nữa mà bóng vẫn cứ ở lì trong vợt, thì khi đó đương nhiên là vận tốc bóng bằng với vận tốc của vợt lúc bóng còn đang biến dạng, nhưng rồi khi nó rời vợt, nó cũng chỉ mang đi có 55% lực mà bạn truyền vào nó. Sử dụng lực như vậy là có mạnh thật, nhưng không hiệu quả! Được vài cú là bạn thở dốc không ra hơi, chưa nói độ chính xác cần có (độ nghiêng của mặt vợt, độ dốc của quỹ đạo đánh) khó thể bảo đảm khi đánh mạnh như vậy. Trong một nỗ lực tìm kiếm sai số cho phép, các nhà vật lý hàng đầu thế giới đã chứng minh, chỉ cần mặt vợt thay đổi 2 độ, thì cú đánh của bạn đã từ chỗ trong sân thành ra ngoài!

Kết luận: muốn đánh mạnh, cần tạo vận tốc hợp lý và lực hợp lý.

Làm sao để tạo lực mạnh hợp lý mà không tiêu tốn nhiều năng lượng của cơ thể?

Giờ thì bạn đã thấy có hai cách để tăng lực. Cách thứ nhất là xài năng lượng nhiều hơn, nghĩa là hít thở sâu hơn, sử dụng toàn bộ các chất ATP đã nói ở trên để đánh. Cách này OK nhưng có hiệu quả không? KHÔNG.

Có một cách khác (và chỉ có cách đó thôi) để tăng năng lượng truyền vào bóng:

• Khi bóng bay tới, bạn cũng ... "bay" tới ngược chiều để tăng vận tốc va đập! Bằng cách nào? Bước tới vào bóng, vỗ đầu vợt vào bóng, ...

(cách vỗ đầu vợt là cả một kỹ thuật sẽ phân tích sau).

Muốn tăng vận tốc, bạn biết rằng với cùng một lực tác động, vật nhẹ hơn sẽ tăng tốc nhanh hơn. Đây là lý do vì sao bạn phải thả lỏng, tức là chỉ để cho cánh tay di chuyển cùng với vợt mà thôi (theo giải phẫu học, cánh tay người có trọng lượng trung bình bằng khoảng 5% trọng lượng cơ thể). Thế nhưng các cơ để nối tay với cơ thể đảm trách chuyển động này lại rất yếu so với các cơ khác, do đó nếu chỉ đơn giản thả lỏng kiểu này, cái bạn có được là vận tốc, nhưng lực đi kèm theo lại yếu, kết quả là năng lượng truyền vào bóng cũng yếu luôn.

• Tăng lực vào bóng bằng cách sử dụng toàn bộ hệ cơ có trên cơ thể. Thế nhưng việc lấy sức toàn bộ cơ của cơ thể sẽ làm cơ thể bạn "đông cứng" lại thành một khối nặng nề, khiến nó trở thành một khối chuyển động chậm chạp (vật nặng sẽ chuyển động chậm hơn dưới cùng một lực tác động).

Nói gì thì nói, năng lượng của một vật chuyển động tỷ lệ với bình phương vận tốc, do đó muốn tăng năng lượng nguồn ban đầu, bạn cần suy nghĩ theo hướng ... thả lỏng để tăng vận tốc!

Do đó, hiểu được bí quyết thả lỏng là yếu tố quan trọng bậc nhất của cú đánh sát thủ, chứ không phải là sức mạnh cơ bắp! Người không biết đánh tennis tăng sức mạnh thông qua nỗ lực huy động cơ bắp, người biết chơi sẽ đi tăng sức mạnh thông qua cách họ ... thả lỏng!

Đó cũng là lý do thứ 3 khi tôi nói tập tạ có hại cho chơi tennis đỉnh cao.

Lý do 3. Tập tạ không hề chỉ ra cho bạn cách thả lỏng (ngược lại thì có), thậm chí nó không giúp bạn thực hành cách chuyển động thả lỏng đó!

Ta có thể nói: Thi đấu tennis là thi đấu cách truyền lực, chứ không phải thi đấu sức mạnh cơ bắp!

Nói như vậy, tôi không có ý nói rằng bạn không thể tập tạ khi chơi tennis. Tôi chỉ nói, tập tạ sẽ KHÔNG LÀM TĂNG LỰC CHO CÚ ĐÁNH CỦA BẠN như tập những cái khác! (tập cái gì ... sẽ nói sau)

Cuối cùng, tập tạ lại còn làm cho bạn có thói quen mới tệ hại khi chơi tennis là ... chậm chạp! Ai đi tập tạ sẽ thấy đa số đều nâng tạ chậm chạp, chẳng ma nào nâng tạ với tốc độ của cú đánh tennis hết. Nếu ráng nâng với tốc độ đó, bạn chuẩn bị đi nhập viện chấn thương chỉnh hình sớm để điều trị đủ thứ bệnh!

Tuan_tuan nói

Chiến thuật đánh đơn.

Một người chơi tennis có thể chẳng cần biết đến chiến thuật đánh là gì. Tuy nhiên lý tưởng mà nói, bạn nên tập chơi có chiến thuật ngay từ khi bắt đầu thi đấu để có thể nâng cao cơ hội chiến thắng đến mức tối đa.

• Biết rất rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình

• Có khả năng phân tích nhanh trong vài games đấu điểm mạnh và điểm yếu của đối thủ.

• Biết cách chỉnh sửa chiến lược thi đấu của mình, khi nó có vẽ hoạt động không hiệu quả và khả năng thua trận là bắt đầu cao.

Chiến thuật đánh đơn có thể chia thành nhiều phần nhỏ để luyện tập: đánh cuối sân, lob, cắt, serve, .... Tóm lại mỗi khi các bạn học một cú đánh mà không hiểu rõ các chiến thuật áp dụng khi đánh thì đó gọi là học chưa tới (hay dạy chưa tới). Đây cũng là nguyên nhân nhiều bạn học với thầy cả năm trời nhưng không luyện được bộóc chiến thuật đánh tuy cú quả có cải thiện.

Nguyên tắc chung khi đánh đơn:

• Nhắm đánh vào những khu vực không quá sát lằn biên, để tăng độ an toàn.

• Khi gặp banh khó hay lúc đang có điểm quan trọng, đừng đánh mạo hiểm.

• Đánh bóng xa người đối thủ, khiến họ phải di chuyển liên tục, kết hợp với đánh đúng ngay chỗ họ đang đứng thật mạnh.

• Sử dụng cú mạnh của mình trong mọi trường hợp. Trên Youtube có rất nhiều ví dụ cho các bạn thấy các tay Pro gần như chạy né trái đánh phải ngay khi có thể. Bên yếu của họ chỉ để "dàn dựng" trước khi họ giết, hoặc để "hù dọa" vì bị đối thủ đánh rát quá.

• Luôn đánh dứt khoát (quyết đoán) với 70% lực của bạn. và khi cơ hội đến, đánh với 100% để bảo đảm ghi điểm.

Chiến thuật giao bóng:

Trận đấu luôn bắt đầu bằng giao bóng, nên tôiưu tiên nói cái này trước.

• Giao cho được 70% cú giao bóng vào sân với cùng độ mạnh. Nếu không làm được, lập tức giảm vận tốc đánh và tăng xoáy để bóng vào sân trước.

• Giao bóng với 2/3 độ mạnh tối đa cho cả 2 cú giao bóng. Tránh giao cú đầu quá mạnh, rồi cú 2 quá yếu (vì cú đầu hụt nên sợ)

• Giao bóng sâu, để ngăn không cho đối thủ tấn công ngay trái đầu tiên. (Một số đối thủ trả bóng sâu cực hay nhưng trả bóng ngắn lại cực tệ).

• Luôn giao vào bên yếu của đối phương. Không điều chỉnh được điểm giao thì tập kỹ lại giao bóng, hỏi huấn luyện viên cách canh để có điểm rơi chuẩn.

• Luôn tìm cách giao bóng làm sao lôi đối phương ra ngoài sân để tạo chỗ trống dứt điểm. Ví dụ bạn đánh tay phải: giao slice ở bên sân lợi đều, nhưng giao kick ở bên lợi giao. Nhiều bạn cứ lo tập giao flat mà không lo tập 2 cái căn bản này hoàn hảo.

• Thay đổi liên tục quỹ đạo, tốc độ, độ xoáy. Một khi cái nào đã thành công, giữ nguyên cái đó cho đến khi đối phương hơi quen thuộc thì đổi.

• Chỉ sử dụng cú giao flat khi đối phương bắt đầu quên rằng bạn biết giao flat.

Chiến thuật đỡ giao bóng

Đỡ giao bóng mà dở thì coi như thua chắc. Do đó tôi nói đến cái này thứ nhì.

• Đối phương giao bóng quá mạnh. Bạn chỉ cần tập trung "kê" lại cho qua. Cú "kê" này y như cú bắt volley đi sâu cuối sân trên lưới.

• Nếu họ giao mạnh mà không đánh ra góc, bạn lùi ra sau baseline 4 bước chân để trả giao bóng. Tại đó, tốc độ và độ cao bóng đã suy giảm đáng kể.

• Nếu họ giao nhẹ, lập tức nhảy vào sân đánh lúc bóng đang ở độ cao không quá vai, nếu không bạn bị rơi vào tình thế đánh bóng quá thấp và quá trễ.

• Nếu họ giao nhẹ, trả vào giữa sân đối diện chỗ đối thủ đứng giao bóng, sau đó tiếp tục lên lưới để bắt volley trái kế tiếp.

• Nếu đối thủ giao bóng kết hợp lên lưới. Trả giao bóng ngay tại chân của họ khi họ vừa lao lên ở cuối sân (không cần đánh mạnh, đánh chính xác dễ thắng hơn trong trường hợp này). Cú kế tiếp sau đó là passing shot.

• Với những cú giao bóng mà ta không tấn công lại được. Lob cao từ 3 mét đến 6 mét vào cuối sân bên yếu của họ.

• Với những cú giao bóng xoáy quá cao, tiến vào sân sớm, cắt ngang quĩ đạo của bóng trước khi nó vồng lên quá cao.

Chiến thuật đánh cuối sân

• Di chuyển nhanh chóng (biết cách chạy đúng kỹ thuật) sau mỗi cú đánh để chiếm lĩnh khu trung tâm. Khu trung tâm là khái niệm tưởng tượng mô tả đường phân giác của các quĩ đạo mà tay vợt bên kia có thể đánh từ vị trí họ đón bóng của ta.

• Đánh đa số các cú là chéo sân. Lấy cột mốc là dây căng lưới ở giữa làm chuẩn để canh.

• Đánh đa số các cú là rơi sâu trong sân, cách baseline một mét là tối đa.

• Chấp nhận đánh bóng bay cao trên lưới để mua sự an toàn, nhưng không làm giảm tốc độ bay tới của bóng.

• Đánh chéo góc sân khi chuẩn bị chạy lên từ cuối sân để chiếm lưới.

• Đánh nhiều lần liên tiếp vào cùng một hướng, sau đó đột ngột đổi hướng khác khi banh rót vào vị trí thuận lợi, và đánh nhanh ngay khi bóng vừa nảy lên.

• Đánh mở rộng phần sân bên cạnh khu vực đối thủ có cú đánh sở trường của họ, để dụ họ lách người đánh cú mạnh của họ vào đúng góc mà ta đang đợi.

• Khi họ lao lên lưới, đánh bóng dài và thấp, đặc biệt từ bỏý nghĩ là sẽ đánh ăn điểm bằng cú passing trực tiếp ngay lập tức.

• Đánh ngược hướng chạy của đối thủ mỗi khi có thể.

• Thay đổi liên tục:

• Độ xoáy

• Độ cao

• Tốc độ bay của bóng (nghĩa là thay đỏi nhịp điệu các cú đánh)

Chiến thuật vô lê

• Chiếm lĩnh vị trí vô lê đúng cách, vô lê xong di chuyển tiếp đến vị trí đúng cách của trái kế tiếp.

• Với trái vô lê đầu tiên khi còn đang ở xa lưới: Bắt bóng dài, sâu vào cuối sân và tiếp tục di chuyển lên lưới để chuẩn bị bắt chết ở trái kế tiếp.

• Liên tụcáp sát lưới sau mỗi trái volley tốt, và dứt khoát lùi về ngay khi phát hiện đối thủ lốp bóng.

• Vô lê chéo sân khi bóng đến thẳng

• Vô lê thẳng khi bóng đến chéo

• Vô lê dứt điểm mỗi khi có cơ hội.

• Với những trái banh khó, bắt vô lê dài và sâu để chờ cơ hội.

• Từ bỏý nghĩ cố gắng đánh các cú vô lê siêu mạnh.

• Đừng lạm dụng những cú vô lê bỏ nhỏ, trừ phi bạn thực sự siêu với cú đó.

• Với những quả vô lê dứt điểm, ưu tiên bắt vô lê chéo sân trong khu vựcô giao bóng.

Chiến thuật đánh smash:

• Dùng cú smash flat càng nhiều càng tốt, và cú smash slice khi đang ở vị trí không thuận lợi.

• Dùng cú smash chéo sân và sâu cuối sân khi đang ở xa lưới.

• Đánh smash mạnh hết cỡ vào giữa sân khi đối thủ đang ở cuối và giữa sân. Lý do là họ thường hay nghĩ rằng ta sẽ đánh vào đâu đó ở một trong hai bên sân.

• Khi bóng bị lốp quá cao: Đợi banh rớt xuống đất dội lên hãy đánh (chắc ăn hơn).

• Đổi hướng cho cú smash nhồi kế đó.

• Với những cú smash gần lưới, đập sao cho bóng bay vồng qua đầu đối phương, cho dù họ có lùi ra tới hàng rào.

Chiến thuật lob:

• Khi phòng thủ, lốp chéo sân và sâu (cao).

• Khi tấn công, lốp cao về cuối sân cho đối thủ chạy về, ngay lúc đó chạy lên (thường là đối thủ lo quay lưng nhìn banh chứ không phát hiện kịp bạn đã leo lên) chiếm vị trí ngang vạch giao bóng.

• Lốp thường xuyên khi đối thủ ở vị trí bị chói nắng mặt trời.

• Lốp sâu cuối sân khi đối thủ ở vị trí thuận gió. Gió sẽ "tiễn" cú đập nhẹ của họ ra ngoài, còn bạn cứ đánh mạnh hết ga vì gió sẽ ... lôi banh bạn lại trong sân!

Chiến thuật bỏ nhỏ

• Đừng bao giờ bỏ nhỏ khi banh cao.

• Đừng bao giờ bỏ nhỏ khi nghe gió thổi sau lưng bạn.

• Vị trí đứng đánh bỏ nhỏ tốt nhất là ở giữa ô giao bóng, và bỏ nhỏ xa đối thủ chừng nào tốt chừng đó.

• Bỏ xong chạy lên án ngữ vị trí họ có thể cứu bóng móc lên (nếu họ chạy tới). Đừng chủ quan bỏ xong rồi đứng cười và ... chết ngược!

Tuan_tuan nói

Cuối năm sắp đến, chắc có nhiều giải lớn nhỏ. Tôi viết loạt bài này để giúp các bác phần nào về:

• Xây dựng tâm lý tự tin khi thi đấu

• Tạo dựng sức bền

• Chuẩn bị bộ chân di chuyển cho ngon một chút. Đừng coi thường yếu tố này. Thống kê cho thấy, 80% cú đánh tennis là dưới áp lực chạy gần chết. Đây cũng là lý do vì sao các bác đi tập thì ngon, mà ra sân đánh không giống ai hết, kể cả giống mình trong lúc tập!

1- Tạo dựng sức bền:

Bơi lội. Không gì tốt bằng tập dưới hồ bơi. Mỗi ngày bơi cho tôi 1000 m. Không bơi được thì có vài cách tập cơ dưới nước rất tốt, nhưng phải ở hồ bơi tôi mới nói được. . Các bác từ 40 tuổi ngoài nên tập thể lực ở hồi bơi với các động tác này để tránh đau khớp gối (vì cơ thể nặng do bụng bự)! Nhớ một tuần bơi 5 ngày thôi, 2 ngày cho cơ thể nó nghĩ ngơi hồi phục

Nhảy dây. Nhảy bằng một chân, đặc biệt nhảy chân không thuận nhiều vô cho tôi. Nhảy tới khi thấy vẫn giữ được thăng bằng với chân thuận co lên là đạt yêu cầu.

Hít đất. Dân thể thao chuyên sẽ hít 5 kiểu. Các bác hít 2 kiểu cho tôi là được:

• Vừa hít vừa đẩy người lên vỗ tay kêu cái đét, rồi chống tay lại.

• Vừa hít vừa trườn người cong lên cong xuống là được.

Hít kiểu này tập được độ nhanh nhẹn và cơ lưng, cơ đùi.

Chạy bộ. Bác nào có đủ dũng khí chạy 7 km một ngày cho tôi. Một tuần chạy từ 3-5 ngày là tối thiểu.

Khi đánh bóng, dành 30 giây đánh thật nhanh vào tường hay nhờ thầy bắn bóng thật nhanh cho tôi. Đánh hết sức nhanh, nhưng thả lỏng tay.

• Chú ý hơi thở. thở bằng mũi và thở liên tục. Động tác càng nhanh càng thở nhanh để kịp cung cấp oxy cho máu đốt chất Aerobic để cung cấp năng lượng.

Tập kéo dãn các cơ ngực, vai, đùi. Y như các võ sĩ taekwondo tập vậy. Sau này lực đàn hồi của các cơ rất mạnh. Đánh bể 8 viên gạch chứ nói gì đến trái bóng mà phang!

Tập với dây thun chuyên dụng. Cái này nữ hay nam tập đều ngon. Cái này gặp chỉ dễ hơn viết ở đây. Tập đúng giúp các bác chạy nhanh như sóc, cú đánh uy lực chỉ với cú lắc nhẹ của người.

Chú ý:

• Ngoài trừ bơi và tập dây thun, các bài tập khác nữ giới tuyệt đối không nên tập vì hệ cơ gân cân của nữ được thượng đế thiết kế cho chuyện sinh đẻ! Tập không đúng nó phá hết mấy cái đó thì sau này có hối cũng không kịp! Các bác có thấy tụi nữ thế giới về hưu sớm hơn tụi nam không? Đây là nguyên nhân! Vì tiền, tụi nó cắn răng làm, sau đó có được chút vốn liếng là nghĩ sớm!

• Chia thời gian mà tập. Chán cái này thay bằng cái khác. Chỉ cần tập 30 phút mỗi ngày là OK ở mức độ phong trào. Nếu không hoàn thành khối lượng trên trong 30 phút là do cơ bắp các bác chậm, chứ không phải khối lượng đó là nhiều!

• Trước mỗi buổi tập, làm nóng. Sau mỗi buổi tập, ngồi thiền định và thả lỏng cơ thể cho tôi 15 phút rồi hãy đi tắm rữa nghỉ ngơi để cơ thể hồi phục.

2- Xây dựng lòng tự tin

• Đừng có chơi hết 100% sức mỗi ngày! Chừa lại tối thiểu 30% sức. Nếu không tới ngày thi đấu, cơ thể ... hết sức! Tâm trí ta thường đòi hỏi cơ thể quá sức chịu đựng vật lý của nó.

• Tập theo chu kỳ. Dân chuyên nghiệp tập theo chu kỳ 6-12 tuần, còn dân phong trào như các bác tập theo chu kỳ 3-4 tuần là OK. Điểm mấu chốt ở đây là tập phải có mục tiêu. Lâu ngày cơ thể sẽ quen với việc đạt mục tiêu tập, lúc ra đấu nó giúp các bác đạt mục tiêu "hạ" tên đó dễ dàng như đã từng "hạ" mấy cái mục tiêu khác trong lúc tập.

• Nên nhớ thi đấu tennis là chiến thắng cả về tinh thần, thể lực lẫn kỹ thuật. Làm biếng tập không bằng người ta thì đi kiếm đứa làm biếng ngang mình mà chơi, chứ đừng thắc mắc vì sao thằng kia nó đánh hay thế mà chả tập gì cả (nó xạo 100% đó).

Để vài bữa hứng thì tôi viết vài điều về bộ chân trong tennis. Đứng yên, nhún nhảy, tiến tới tiến lui đều có nguyên tắc hợp lý và dễ học đến không ngờ!

Tuan_tuan nói

Sắp tới theo yêu cầu một số bạn, có thể tôi sẽ mở vài lớp tennis ngắn hạn để các bạn hiểu rõ hơn phần lý thuyết trên (nếu điều kiện cho phép). Để chuẩn bị cho ngày đó, tôi ghi ra đây vàiý để bảo đảm thành công cho khóa học.

Nếu bạn gặp ai đó hay nói: "Đánh mạnh làm gì, bỏ đi, cái đó không xài được đâu", hoặc cú đánh họ cứ phều phều thì đừng nên chơi với họ. Những người đó có máu tiêu cực. Hãy chơi tennis với các tay vợt đánh mạnh, tự nhiên não bộ bạn sẽ yêu cầu bạn đánh mạnh.

Tục ngữ có câu: "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng", dịch sang tennis là: "Gần rùa thì chậm, gần thỏ thì nhanh" là có ý này.

Để giúp bạn phát hiện rõ hơn dạng người này, tôi liệt kê sau đây vài yếu tố:

Không giúp đỡ ai hết.

Loại người này có thể nói là chuyên gia giết chết giấc mơ của người khác. Họ không tin vào chuyện gì hơi thách thức một chút. Đụng tí họ nói: chuyện đó khó lắm. Và do đó họ chẳng bao giờ tìm cách khắc phục khó khăn để làm chuyện gì. Nói thật là tôi thấy có rất nhiều người tài năng nhưng chẳng bao giờ làm được chuyện gì vì họ luôn để suy nghĩ này ngự trị trong đầu của họ.

Ganh tị.

Ôi chào, ai mà chẳng có chút ganh tị trong người. Tuy nhiên nhóm người này quá đáng đến mức họ chỉ xỉa xói vào bạn thay vì nghĩ về chính họ. Học và chơi tennis với nhóm người này sẽ làm bạn không còn động lực để nâng cao kỹ thuật, vì họ vừa thấy bạn đang tập đánh mạnh và hư vài quả đã la lên: không làm nổi đâu, bỏ đi (trong khi thực sự là họ đang sợ bạn giỏi hơn họ).

Luôn chỉ trích.

Chỉ trích cũng như nhiều yếu tố khác trong đời sống, đều có 2 mặt. Một số người có suy nghĩ chỉ tập trung chỉ trích người khác, mà không có suy nghĩ làm cho các vấn đề được giải quyết để có kết quả tốt hơn. Hãy tránh xa những người suốt ngày chỉ trích bạn, mà không góp y được cách để đánh mạnh hơn.

Ích kỷ.

Một số người chỉ nghĩ về họ, mà không nghĩ về người khác. Họ luôn nghĩ cách tước đoạt từ bạn điều gì đó, hoặc thờơ với mọi suy nghĩ về cách giúp người khác. Hãy tránh xa họ bằng mọi giá.

Một số người lạ (cái này trên diễn đàn thì nhiều lắm). Họ luôn lảng vảng đâu đó và nhào vào phê bình dữ dội! Hãy nhớ có gì đi nữa thì cuộc đời bạn là của bạn. Những ý kiến dẫm đạp của họ chẳng đáng để bạn quan tâm, nhất là khi nó quá ấu trĩ!

Huấn luyện viên tiêu cực.

Là một huấn luyện viên, không gì tệ hại bằng cách chỉ lo khoe mình giỏi mà không hề lo cho học trò mình giỏi! Trách nhiệm của một HLV là phải tìm cách này hay cách khác để truyền đạt lại cái mình biết hơn học trò. Đừng học với những HLV mà bạn đã gópý nhưng họ vẫn chứng nào tật đó.

Bạn bè tiêu cực.

Ở gần bạn bè có suy nghĩ tiêu cực sẽ khiến bạn tiêu tùng cuộc đời! Ngắn gọn là vậy.

Gia đình tiêu cực.

Nếu bạn gặp phải tình cảnh này thì số bạn xui hết sức. Gia đình lẽ ra nên là điểm tựa anủi, và hun đúc cho bạn những giấc mơ chứ không vùi dập nó. Những bạn nào có gia đình như thế này khó lòng có những thành công trong cuộc đời!

Vậy thì cách nào để chiến thắng tiêu cực?

Tránh xa môi trường / con người và luôn có ý thức lựa chọn rỏ ràng về chuyện này là phương thức đúng nhưng chưa đủ. Hãy tìm mọi cách gắn kết với những con người tích cực và sống chung với họ.

Hãy cứ chấp nhận là trên đời này đôi khi bạn có thể phải sống chung với họ, nhưng hãy cố gắng đừng để họảnh hưởng đến cuộc đời của bạn.

Cuối cùng: Tin tôi đi, với HLV tích cực và bạn học tích cực, bạn sẽ tiến bộ không ngờ sau khóa học.

Tuan_tuan nói

“Bí quyết” khi đánh giải

Sáng nay tôi có ghé qua Hồ Kỳ Hòa xem một vài bạn đánh giải.

Vài bạn nhận ra tôi và hỏi: Liệu tôi có thể huấn luyện cho họ đánh thắng giải cở trình độ như vậy hay không. Tôi nói thẳng: Nếu bạn nghiêm túc tập luyện theo giáo án của tôi, chiến thắng xứng đáng thuộc về bạn – và những mánh lới sau đây giúp bạn điều đó. Với những bạn chỉ tập có chừng mực, bài viết này sẽ giúp bạn không bị thua 6-0 trước mặt bạn bè.

Sau đây là vài chiến lược và mánh lới …

Chấp nhận sự thật

Trước khi thi đấu, bạn chỉ có thể ở một trong 2 trạng thái: đã hoặc chưa sẵn sàng. Nếu bạn chỉ còn cách ngày đấu có một tuần, thì quả thật tôi (hoặc bất kỳ ai) cũng khó lòng giúp bạn trở nên một cây vợt đáng gờm chỉ qua một đêm cả. Bạn hoặc là phải có khả năng để chiến thắng, hoặc là không.

Tuy vậy điều đáng mừng là, tôi có thể giúp bạn đánh với hết khả năng của bạn. Và đó là cái mà bạn cần thực sự vào lúc này. Nếu bạn ra sân và thi đấu được hết với khả năng của bạn, thì bạn sẽ vui vẻ bất chấp là kết quả như thế nào. Chả ai muốn rời trận đấu sớm và bị thua điểm chỉ trong vòng 3 nốt nhạc (thuật ngữ tôi hay đùa trên sân, ý nói là chạm banh có 3 lần đã thua rồi). Chả ai muốn thua trận khi còn chưa được thi đấu hết khả năng của mình.

Tóm lại, tôi không thể giúp bạn tốt hơn khả năng hiện có của bạn, nhưng tôi có thể giúp bạn biểu diễn được hết 100% khả năng của bạn.

Trước khi đấu bạn có lo lắng?

Tôi chỉ có thể nghĩ ra được vài lý do khiến bạn lo lắng trước trận đấu. Một là bạnít có tập tành. Nếu bạn làm biếng tập thì … đừng đòi thắng! Một lý do khác có thể nữa là bạn vốn là người không thích thi đấu (không có máuăn thua, sao cũng được) hoặc không khí căng thẳng do đám đông khán giả tạo ra. Nếu bạn không thích thú với cảm giác của “tê tái” khi thua, bạn không nên thi đấu. Chỉ khi nào bạn nhận thức được: hôm nay tao thua, nhưng mà kèo này … chơi được thì hãy tập luyện để đánh tiếp “báo thù”. Nhiều bạn tôi gặp hay có suy nghĩ: Thắng chả hay ho gì, thua thì tức nên … kệ, không tập. Thế nhưng cứ sau vài lần thua độ (chỉ có chai nước thôi) cũng cãi vã nhau lung tung và rồi chấp nhận vĩnh viễn … mình không bằng nó!

Ai cũng có cảm xúc trước trận đấu hết, y như hồi nhỏ học rồi đi thi vậy. Đừng quên rằng chính cái cảm giác dợ, lo lắng, stress, hồi hộp là những lý do mà bạn muốn “hưởng” khi quyết định thi đấu. Rủi ro thua, hay “vinh quang” của chiến thắng chính là động lực để bạn đi thi đấu! Hãy mạnh dạn ra ngoài sân để hưởng thụ cảm giác “Yomost” đó.

Thi đấu là sự tưởng thưởng cho bạn.

Một khi mà bạn đã tập luyện chăm chỉ, thì thi đấu chính là phần thưởng của bạn. Bạn “khoe” được với nhiều người bạn đã tập luyện chăm chỉ như thế nào và bạn giỏi ra làm sao. Bạn MUỐN đấu, và bạn MUỐN có cảm giác đấu.

Tôi kể cho bạn câu chuyện cậu bé 9 tuổi mà tôi tập. Đến ngày đánh giải, vì lý do khách quan nên trận đấu hoãn lại. Khi tôi nói cho nó nghe tin đó, thằng bé buồn tới nỗi giống như ngày Tết nó không được lì xì vậy! Tôi cố chọc cười nó và anủi là rồi sẽ còn nhiều giải mà con, nhưng nó chẳng quan tâm! Dạy con nít đến là khổ!

May mắn thay, vài ngày sau đó tôi được biết giải đấu được tiếp tục. Từ lúc đó đến ngày thi đấu, tôi chưa từng thấy vận động viên nào hạnh phúc hơn nó. Nó cười hích hích cứ như là nó đoạt giải vô địch vậy. Nó tập luyện chăm chỉ và chỉ mong chờ tới ngày đó. Tôi hyọng khi tới ngày bạn thi đấu, bạn cũng có ham muốn y như thằng bé đó. Và nếu bạn không có ham muốn đó, tôi cầu trời cho bạn đừng có gặp đối thủ đang có “hứng” thi đấu như thằng bé đó.

CHIẾN LƯỢC THI ĐẤU CỦA BẠN!

Set đầu tiên – Đánh!

Mục đích: kiểm soát cú đánh, kỹ thuật, tôn trọng đối thủ (không coi thường họ)

Đánh với 70% sức và coi chừng cú mạnh (thường là thuận tay và serve) của đối thủ. Tin tôi đi, đối thủ cũng đang làm na ná như bạn. Đánh sâu vào một trong hai góc sân (chấp nhận banh đi cao và có thể ra ngoài). Thường thì cao thủ cũng sẽ đánh thăm dò như bạn. Bạn có thể lâu lâu quất mạnh một trái, hoặc đánh đều đôi công với hắn. Tuy nhiên điểm mấu chốt ở đây là đừng có tính chuyện hạ đối thủ trong vòng vài nốt nhạc. TIẾT KIỆM SỨC của bạn và phá sức đối thủ. Cố gắng đánh làm sao bạn luôn có bóng ở giữa sân còn hắn thì chạy qua chạy lại. Cố gắng kiểm soát trận đấu, tự tin và đưa tình hình trận đấu có vẽ ngang tài ngang sức là OK.

Set thứ 2 – Đánh mạnh

• Mục đích: Sức mạnh, tấn công mãnh liệt

Giờ thì bạn đủ hiểu được đối thủ để đánh hắn với toàn những cú mạnh với đúng kịch bản. Thường thì Huấn Luyện Viên ngồi ngoài quan sát sẽ thấy và nhắc bạn. Lúc này hắn cũng sẽ làm như vậy với bạn. Vì vậy đây là lúc đấu sức và đấu trí. Thường thì hai cao thủ sẽ trả banh qua lại ác liệt vì ai nấy đều đem hết đòn miếng ra để hạ gục nhau. Người thắng set 1 muốn kết thúc trận đấu ở set 2, còn tay thua set 1 sẽ vùng lên vì không còn gì để mất. Ai khôn khéo hơn sẽ thắng lúc này.

Đừng có đứng xôm xổm. Hạ thấp người xuống cho đến khi bạn có cảm giác hai chân bám vào đất. Càng làm được như vậy, cú đánh của bạn sẽ mạnh hơn.

Gia tăng áp lực lên đối thủ

Một khi bạn đã làm được cho đối thủ “khớp”, hãy tìm mọi cách gia tăng áp lực lên hắn. Đừng để hắn kịp thở, kịp suy nghĩ về chiến lược đối phó với bạn. Đừng để hắn có cơ hội phản đòn. Bí quyết ở đây là làm sao cho hắn cảm thấy gia tăng áp lực mà bạn thì không tốn thêm sức!

Tay vợtít kinh nghiệm sẽ không dám đánh trước khi đối thủ đánh trước. Tay vợt giàu kinh nghiệm sẽ không ngừng chủ động đánh cho đến khi đối thủ của họ dám đánh trả

Di chuyển sau mỗi cú đánh

Nhiều bạn đánh xong mà không chịu chạy chỗ để đón đánh cú kế tiếp. Thường thì bạn chờ đến lúc thấy bóng bay tới rồi mới di chuyển. Cao thủ hơn nhau ở điểm này. Mỗi khi gài được bóng, họ lập tức chạy đến vùng mà 80% là bóng sẽ đến đó và chỉ có thể đến đó mà thôi. Đối phương mà liều mạng đánh vào cùng 20% là chấp nhận 3 ăn / 7 thua! Nếu có thua trái đó, bạn chỉ còn cách vỗ tay khen đối thủ. Điều thú vị là nếu hắn bị bạn bắt bài vài lần, hắn bắt đầu sợ bạn tới mức mấy trái liền sau đó thua luôn và vẫn cứ đánh vào đúng một kịch bản mà bạn chờ sẳn. Trận đấu sẽ kết thúc sớm hơn bạn nghĩ. Đừng sợ bị trả đòn. Bạn đang phá nhịp độ của trận đấu một cách chủ động. Vấn đề không phải là bạn đứng ở chổ nào, mà là bạn đang di chuyển về hướng mà tự nhiên bóng bay vào khu vực đó! Hãy chạy những bước thật nhỏ khi di chuyển, để có thể đánh bất cứ lúc nào bóng đến!

Một mẹo nhỏ là hễ bạn đánh bóng chéo sân thì có đến 80% là bóng trả lại đúng khu vực đó. Một quy tắc nữa là thường thì bạn đánh cú phải sẽ có khả năng bị trả đòn lại cũng bằng cú phải. Tương tự, khi bạn đánh bằng cú trái tay thì hắn cũng sẽ trả banh về cú trái tay! Nghe thì buồn cười nhưng thực sự là như vậy. Với banh mạnh, hiếm có ai dám mạo hiểm chuyển hướng!

• Mục đích: Giữ sức bền, chiếm vị trí, tăng cường đe dọa

Ở set này, cả hai đối thủ đều thấm mệt và bắt đầu hiểu nhau. Bạn cần chiếm lưới để đẩy hắn về vị trí phòng thủ cuối sân bằng cú lob hay đánh vào tay lưới. Khi đuối sức và đã bị tra tấn bằng 2 set trên, khó ai có thể đánh lob và né lưới tốt.

Hy vọng là lúc này bạn còn đủ thể lực. Chỉ có một thời điểm bạn có thể nghĩ ngơi là lúc hắn “tự sát”. Cô gắng áp sát và lên lưới sau mỗi cú đánh. Ráng đánh xoáy và bóng cao tới vai cho hắn đánh hư vì cơ delta của hắn đã mỏi nhừ. Cứ bắt banh ngay khi bóng chưa chạm đất nếu có thể !

Đánh những cú phối hợp đã tập

Lúc này KHÔNG PHẢI là lúc để suy nghĩ. Đem hết các bài tập lúc tập ra sử dụng mà không e ngại. Điều bóng đúng vào các tư thế của bài tập khiến đối thủ bạn không biết là bạn đang áp dụng các bài tập! Lúc này bạn đã mệt nhừ, và chỉ còn cách duy nhất là hãy để bộ não của bạn nó làm việc tự động theo phản xạ vô điều kiện mà bạn đã dạy cho nó!

Đánh & Dở bóng lên cao và Đánh & Phòng thủ

Khi bạn đã đuối, đành phải dở chiêu này. Cứ đánh bóng lên trời cao về hai góc. Lý do? Tranh thủ thở và làm mỏi tay đối phương chứ còn sao nữa. Đừng tưởng là mấy cú này sẽ làm mồi cho đối thủ đánh được bạn. Nếu họ vẫn đánh được, họ quá giỏi. Còn 8/10 trường hợp là chẳng tay nào đánh được ngon lành lúc này hết. Nhớ là khi thấy đối thủ lúng túng, leo lên lưới càng sớm càng tốt mỗi khi có cơ hội (và bạn đã nạp sức trở lại).

Đánh thẳng vào người hắn

Khi hắn đã mệt, hoặc đôi lúc, bạn cần đánh thẳng bóng rất mạnh vào người hắn, nhất là khi hắn đang chạy. Tổng hợp lực sẽ làm hắn đánh bóng ra ngoài tự sát giùm bạn! Điểm mấu chốt ở đây là đánh làm sao cho hắn luôn ở tư thế mất thăng bằng. Hắn không thể nào xoay trở kịp khi bạn nhồi trái thứ hai (dầu nhẹ)

Làm yếu đôi chân của hắn

Chân của ai cũng đuối khi ở các set cuối. Hãy lưuý điều này nếu ngay từ lúc đầu, bạn nhìn thấy hắn di chuyển chậm. Chấp nhận thua vài games để phá sức, bạn sẽ thấy hắn đánh nhẹ hều và tự sát liên tục khi chân đã đuối!

Thế nào là một huấn luyện viên tốt?

Tôi từng nghĩ mình chỉ là một tay chơi tennis phong trào. Tôi chưa bao giờ ước mơ là tôi sẽ trở thành một huấn luyện viên chuyên nghiệp. Thế rồi cuộc đời đưa đẩy, tôi buộc phải bước vào “nghiệp chướng” này. Không phải vì tôi là người biết nhiều, mà vì có vài người tin tưởng và nhờ tôi dạy cho con em họ.

Và đây là cái mà tôi đã phải cố gắng để có trước khi làm việc này.

1. Có khả năng

Bạn phải chắc chắn là bạn biết rõ thứ mà bạn chuẩn bị hướng dẫn cho người khác. Bạn chịu trách nhiệm về sức khỏe của học viên. Dạy Tennis không đòi hỏi khắt khe như dạy võ thuật (rất dễ chấn thương), nhưng bạn phải tự tin và chắc chắn về những gì bạn biết hoặc cái mà bạn nghĩ là bạn biết. Do đó bạn phải từng thường xuyên đánh trận.

Nếu không có, bạn phải học được từ ai đó có được những kiến thức đó. Nói như vậy không có nghĩa là bạn phải có X trận đấu gì đó, nhưng bạn bắt buộc phải hiểu người chơi khi thi đấu phải trải qua những khó khăn gì.

Trong thể thao cũng như trong công việc, muốn thành công thì không gì thay thế được kinh nghiệm. Kinh nghiệm không phải có được qua thi đấu, làm đi làm lại nhiều lần hay thời gian chơi là bao lâu. Kinh nghiệm có được là thông qua sự không ngừng cải tiến.

Phải học hỏi mỗi ngày. Đừng để cái tôi của bạnảnh hưởng đến việc thu nhận kiến thức mới, và cải tiến chất lượng của các hướng dẫn của bạn. Công việc của bạn là trả lời mọi thứ mà học trò hỏi. Nếu bạn không biết, thì bạn phải có một đội ngũ tư vấn bên cạnh bạn biết!

• Cách để đánh các cú quả (giao bóng, thuận, trái tay) mạnh hơn?

• Cách đánh khi lên lưới?

• Làm thế nào để đánh thắng một đối thủ nhanh hơn bạn?

• Bạn sẽ nói gì với một người luôn mất tự tin khi thi đấu?

Hoc viên ở ngoài đời có thể có cả đống câu hỏi như vậy (nhất là sau khi đọc bài này), trong khi kiến thức của bạn khó có thể có số lượng đủ để giải đáp. Vì vậy, HLV chân chính phải không ngừng học hỏi! Đáng buồn là khá nhiều HLV không chịu học hỏi, và hài lòng với những gì mình có.

1. Luôn Tích Cực

Hãy đến sân tập một cách hào hứng. Bạn đến đó để giúp đỡ học viên. Bạn hiểu môn này nhiều hơn họ. Đây là môn thể thao của bạn, và bạn phải chia sẻ niềm đam mê của bạn và truyền lửa đó cho học viên chứ không phải chăm chăm đến tháng nhận lương từ học viên. Hãy mang đến năng lượng, sự nhiệt tình tự nhiên của bạn. Chính những cái đó động viên học viên. Đừng mong chờ ai đó đến sân và cho bạn món quà đó. Không ai mắc nợ bạn nên phải cho bạn cái đó. Học viên cho bạn thời gian và tiền bạc của họ, và bạn thì cho họ lại tình yêu tennis, và kinh nghiệm, nhiệt tình, và kiến thức. Không ai nợ ai cả hoặc cả hai đều nợ nhau một mónân tình! (Nếu dạy tốt, thực ra là học viên nợ bạn suốt đời vì moi thành tích sau này của bạn đều là do công lao đó).

HLV kém là một HLV có một vài điều không ổn trên vai của họ. Nghiện rượu, có vấn đề về tài chính, thì sẽ không thể có một mối quan hệ bền vững giữa hai thầy trò.

Người thầy như vậy cũng khó mà có được sự tôn trọng khi họ ở ngoài sân. Hãy nhớ học trò là ông chủ của bạn (vì họ trả lương cho bạn). Bạn nhận một phần trách nhiệm về tương lai của họ. Do đó hãy đóng góp tisch cực nhất cho cuộc sống của học viên khi họ bỏ thời gian ra ở bên bạn học chơi tennis.

Có thể bạn đã từng là một ngôi sao, nhưng khi làm HLV, xin thưa là chính học viên của bạn mới làm bạn trở thành ngôi sao thực sự hay không. Thực tế là, một số khá đông HLV hiện nay không có đủ kiến thức và kỹ năng để NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ cho mỗi cá nhân học viên một cách hiệu quả! Đánh giỏi là một chuyện, đào tạo được một học trò tiến bộ với ít thời gian hơn mới chỉ là một yêu cầu nhỏ của nghề HLV!

Phải tạo ra nét riêng cho mỗi học viên

Nếu xét về tốt chất năng khiếu, thì vài học viên rất nhanh nhẹn, vài học viên rất mạnh mẻ, vài người lại có sức bền, …. vài học viên kỵ rơ nên hay đánh ăn hơn các học viên khác.

Nếu xét về mục đích, có người học tennis là để đi đánh cho khỏe, có người là đánh để giảm béo hay bụng bự, có người mục tiêu là kiếm huy chương vàng, có người, mục tiêu là đánh thắng độ một ông A nào đó là bạn họ, mà đánh hoài đánh không ăn (có chấp hoặc không chấp), có người chỉ cần đánh động tác cho đẹp chứ không cần đánh hay, nhiều kiểu lắm. Dầu mục tiêu đi học của học viên là gì, thì bạn cần biết và có giáo án thích hợp, và đó là mục tiêu CỦA HỌC VIÊN, chứ không phải của bạn. Do đó:

Thành công là một từ có nghĩa khác nhau đối với mỗi học viên

Bạn cần chấp nhận một sự thật là, cho dù bạn có cố gắng đến đâu đi nữa, cái mà bạn chỉ có thể làm là giúp học viên phát huy hết mức khả năng của họ. Bạn phải tự hào về học viên của mình, bất kể là khi họ thắng hay thua. Họ và bạn phải xây dựng một tình bạn ngoài tình thầy trò. Hồi tôi học đánh tennis, tôi cố gắng đánh với mọi đối thủ với những miếng đòn mà thầy tôi đã dạy, mục đích là để khoe với thầy tôi đã học được nhiều mánh lới và kỹ thuật từ thầy tôi như thế nào.

1. Là một người biết cách động viên người khác

Để nói cho rõ, phải nói thế này: là một người biết cách động viên, chứ không phải là một người vắt cạn sức của học trò!

Hãy cố gắng tạo năng lượng cho học viên thay vì vắt cạn sức của họ. Nhiều học viên học chưa xong đã chấn thương mang thương tật suốt đời. Bạn không có quyền như vậy. Đừng ép học trò làm quá sức mình. Biên giới cho phép bạn làm là động viên học viên thể hiện bản thân họ tốt nhất. Thể thao nói chung giúp bạn thể hiện bản thân mình chân thật nhất: b. Tennis, Golf, Võ thuật, Bơi, … đều như vậy hết!

Một con người khi đã được “giác ngộ”, sẽ có năng lượng gần như vô tận, trong sân và cả ngoài sân. Hãy động viên học viên của mình sao cho họ luôn đến sân trước 15 phút, và ra về với nụ cười mãn nguyện trên môi.

Đừng bắt buộc học viên kiểu “làm thêm 10 lần nữa!”, cách đó không động viên người khác. Bạn nên nói: “Nhà vô địch vừa rồi làm được 10, vậy bạn làm được bao nhiêu rồi?” Và nếu học viên trả lời: “Làm được 20!”, thì bạn la lên: “Chu choa, 20? Vậy là bạn lên hàng siêu rồi!”. Cách nói na ná như vậy khiến học viên tự thách thức họ. Người HLV-vắt-cạn-sức-lực bạn sẽ làm bạn mệt nhoài trên sân, sẽ chỉ biến bạn thấy sợ các bài tập. Bạn hiểu sự khác nhau rồi chứ?

Lần tới nếu bạn ra sân với một bài tập khá nặng, hãy đặt tên bài tập đó là “Bài tập dành cho con gái yếu ớt”.

Hãy tạo cho Học viên niềm vui

Động viên đơn giản chỉ là làm cho người ta thấy vui khi làm. Chơi tennis là để tạo niềm vui, chứ không phải đi từ giải trí biến thành quẫn trí! Đánh một cú mạnh trong đầu phải có chữ “vui”, hít đất lấy thể lực cũng phải có “Dzui” ở trong đó. Hãy làm tất cả các chi tiết nhỏ thành trfo vui khi chơi tennis. Nơi sân tôi đánh, hầu như ngày nào cũng có trò vui cười nắc nẻ! Bạn sẽ hỏi tôi: bị người ta đánh thua mà vui nổi gì? Chính vì vậy lúc đó là lúc cần ra kèo “chấp” để đưa tình trạng về cân bằng. Chấp làm sao 5 ăn 5 thua mới vui!

Vài người có đam mê Tennis có năng lượng gần như vô tận. Anh ta ở sân từ sáng đến chiều tối. Đánh đã rồi coi người khác đánh, làm trọng tài đủ trò. Nói gì thì nói, bạn cần cân bằng giữa niềm vui chiến thắng, và nỗi buồn khi thua trận, nhưng niềm vui phải luôn luôn có! (thua keo này, bày keo khác thì lại vui chứ có sao đâu).

Cá nhân tôi mê tennis như điên dại. Tôi từng ước ao giá như tôi có thể không đi học mà chơi cái này hồi nhỏ! Khi tay mỏi, tôi tập chân, khi chân mỏi, tôi tập lưng. Khi về nhà, tôi leo lên mạng tìm lục tài liệu khắp nơi, mua về nghiên cứu. Tủ sách nhà tôi gần 50 cuốn đủ các thứ về tennis. Không ai có thể ngăn tôi được vì tối đến còn nằm mơ mai ra sân chơi tennis!

Làm cho học viên luôn tự động viên họ …

Một HLV biết cách động viên người khác sẽ không nói: “Vinh, ráng lên, làm thêm 12 cái nữa, đừng xìu xuống như vậy, chỉ 12 cái nữa thôi mà, em làm được mà”

Họ nên nói:

“Vinh, em biết không, với cú forehand đó, em có thể trở thành nhà vô địch trong tương lai. Tập nó nhiều vào nhé”

HLV chỉ cần nhỏ nhẹ nói như thế, rồi lẳng lặng quay đi làm chuyện khác sau khi vỗ vai thân mật.

Người HLV tốt không hề bắt bạn làm thật nhiều các bài tập (thể lực, kỹ thuật, …), thế nhưng bạn lại lao vào tập như điên. Vì sao vậy? Họ gieo vào đầu bạn một giấc mơ rất thực tế. Bạn cứ giữ cho họ nuôi dưỡng ước mơ, chỉ dẫn cho học viên cách đi trên con đường, và xem họ làm sai đúng thế nào sau đó để uốn nắn kịp lúc.

Bảo vệ sự “tự động viên” của học viên

Tự động viên lâu dài mới tạo ra được thành công lâu dài

Có chí thì nên, ông bà ta nói vậy. Với khoa học giáo dục ngày nay, có lẻ nên nói: có động lực mỗi ngày thì nên. Không khác nhau nhiều, nhưng chữ “có chí “ nghe không vui bằng từ “động lực” khi bạn nói nghêu ngao như trêu chọc (trên sân tôi hay nói khi cáp độ ăn trưa: để cho có động lực phấn đấu …hì hì”

Vài người đi tập tennis trên sân mệt muốn chết và chả có vui thú gì cả. Họ bỏ ra 1 tiếng đồng hồ sao cho họ “cảm thấy” đủ tốt rồi đi về. Họ làm như đủ để có cảm giác là tôi có tập và xứng đáng để chiến thắng. Vài người khác tập gần như cả ngày trên sân. Trách nhiệm của HLV là nâng mức tập của nhóm một lên một cách tự nguyện hoặc, giảm mức độ “tập để chết” của nhóm hai!

Khi mà “niềm vui” trở thành “công việc” (làm để kiếm sống)Thì thời điểm mà bạn bỏ chơi đã tới

Sâu thẳm trong lòng mọi người là sự lười biếng và hèn nhát. Chính cái đó làm ta ngưỡng mộ những con người siêu việt, những vận động viên hàng đầu ở khắp các môn trên thế giới. Cái này có lúc là do tinh thần, có lúc là do thể trạng. Là một HLV, bạn cần phải để ý: kẻ thù lớn nhất của học viên không phải là ai đó đánh hay, mà là chính cái tôi to lớn của họ. Họ chả nghe lời khuyên của bạn, người đã từng trãi qua chuyện đó và nhận lấy kết quả “đau thương”.

Khi thấy họ tập quá mức, hãy đến nói: bạn đã tập rất nặng và đã thấm mệt. Đã đến lúc xứng đáng tự thưởng cho mình nghĩ ngơi một chút. Khi học viên thua, hãy nói: “Em chưa sẵn sàng để đánh với đối thủ có trình độ cở đó, nhưng chúng ta đã biết phải cải thiện điểm nào! Đi, nghĩ ngơi rồi mai ta tập cái đó.”

Duy trì sự Hào hứng

Bạn đã bao giờ thấy mấy đứa nhỏ háo hức ngày gần Tết?Nó chạy nhảy khắp nơi, săm soi đủ thứ ngày mùng một. Nó hào hứng. Hãy như vậy khi đi tập và thi đấu tennis.

Nói nghe lạ đời, nhưng thực sự là ta nên cắt bớt giờ tập để duy trì sự hào hứng. Nếu bạn thấy ai đó đến sân với 100 hào hứng. Hãy chia nó ra làm 3 phần, và đưa bài tập để đốt bớt hai phần mà thôi. Nếu họ có 3 giờ năng lượng, hãy cắt bài tập/thi đấu sao cho nó chỉ còn 2 giờ rưỡi. Nếu họ muốn đánh 3 set 6 games, hãy cho họ đấu 3 set 4 games mà thôi chẳng hạn. Choít quá cũng dỡ (họ mất hứng), cho nhiều quá cũng hại (họ hết hứng). hãy làm sao cho họ mê mẫn vào sân cả ngày! Tuy vậy nếu bữa đó họ có thể tập đến 3 giờ rưỡi mà vẫn còn quá trời hứng thì OK!

HLV giỏi là người biết động viên giỏi

Công việc của HLV là đưa bạn đi đúng đường, và cung cấp cho bạn công cụ bạn cần để kết thúc đoạn đường đó. Có đòn hết cả HLV giỏi nhất trên thế giới lại đi nữa cũng không thể giúp bạn đạt được đích đến cuối cùng. Chính bạn mới là người phải tự làm lấy. HLV giỏi nhất là người giúp bạn nhận ra là bạn có thể làm điều bạnước mơ đó!

Sai lầm lớn nhất của bất cứ HLV nào là tập cho học viên mà không làm cho học viên tự tin vào chính họ. Chuyện kỹ thuật gì đó chả có liên quan gì ở đây. Không tự tin với chính mình, người học viên sẽ gần như được bảo đảm là sẽ thất bại trong tương lai khi ra trận mạc. Bạn cần phải làm đúng việc ở đúng lúc, đúng thời điểm để học viên tự cảm thấy “nể phục “với chính họ. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn nói “Woa, cú đánh đó hệt như Nadal! ” vào ngay ngày đầu tiên khi tập? Nó sẽ thay đổi cả tương lai của học viên đó không chừng!

Tôi không nói bạn nâng cao cái tôi của học viên. Tôi muốn nói là bạn hoàn toàn tự tin vào bạn và chính học viên của bạn. Bí quyết là bạn phải hiểu được KHẢ NĂNG CỦA BẠN và sự TỰ TIN CỦA BẠN khi biết rõ những gì bạn phải động viên học viên thực hiện để đưa họ đến chiến thắng trong giải sắp tới. Nếu bạn là một HLV đúng nghĩa, bạn phải biết rõ cách để học viên thể hiện ra được những điểm mạnh sở trường của họ.

Chơi tennis không chỉ là đánh cho mạnh hay đẹp,mà là trình diễn được những gì tốt nhất của bạn

Ai đi học tennis cũng muốn đạt được điều gì đó lớn lao sau khi học. Hãy luôn làm cho học viên cảm thấy họ là người giỏi nhất (bằng cách cho đánh với người ngang trình độ với họ hay hơn họ chút xíu), và họ sẽ thấy bạn là HLV tốt nhất mà họ từng có!

Trích Tuyển Tập Kỹ Thuật Tennis

Cách đánh bại đối thủ có trình độ cao hơn

Liệu có thể nào đánh bại một tay vợt có trình độ cao hơn bạn? Tôi nhiều lần thấy chuyện kèo dưới ăn kèo trên ngoạn mục! (nhất là khi đánh đôi). Ngay cả đánh đơn, chuyện này cũng xảy ra liên tục!

Sau đây là vài bí quyết giúp bạn điều đó.

Thỉnh thoảng, tôi nhận được vài pm như sau:

"..... Có một tên nơi sân tôi đánh. Hắn nhanh hơn, mạnh hơn, cao hơn, di chuyển tốt hơn, đỡ được mọi cú giao bóng của tôi, và đánh banh nói chung là khó chịu. Nói chung là hắn giỏi hơn tôi nhiều mặt! Bác có thể giúp tôi cách để đánh thắng hắn?"

Tất nhiên chuyện này dễ ợt !

Đùa chơi thôi, chứ hơi bị khó! Nhưng mà trong đùa cũng có thật một chút:

Đa số đều nghĩ rằng đánh tennis hay là do kết hợp giữa tập luyện và tài năng. Người không có tài phải tập luyện chăm chỉ hơn. Chuyện này đúng trong mọi trường hợp, và trong tennis cũng vậy. Tuy nhiên trong tennis có phức tạp hơn một chút.

Kỹ năng và tài năng có thể bảo đảm cho bạn chiến thắng trên giấy tờ chứ không thể bảo đảm khi thi đấu thực tế. Có quá nhiều yếu tố vô hình và cả đống thông số khác ảnh hưởng tới kết quả trận chiến. Bản thân tôi từng đánh "thắng tới tấp" nhiều tay cao thủ hơn tôi, và cũng không ít lần "thua thê thảm" cả lô người dỡ hơn tôi nhiều! Do đó có thể nói: chiến thắng tay vợt trên cơ là hoàn toàn có thể, và thực tế là nó luôn xảy ra. Bởi vậy mới có câu:

Thi đấu thể thao không ai nói được kiểu toán học: A thắng B, B thắng C, vậy A thắng C. Còn lâu! Anh bạn trên sân tôi chơi chuyên thua một đứa, đứa này chuyên thua đứa khác, vậy mà đứa khác thứ 3 ở chuỗi này lại thua te tua tên đầu tiên mới khó hiểu, dù là đánh độ cả 6 tháng trời cũng vậy thôi! Chúng tôi hay nhái bài hát Kem Wall nói là: Thua riết ghiền, Thua riết ghiền, … Ôi trời ơi sao cứ thua …” hay bài hát Giải phóng Miền Nam: “Trời ơi, hôm nay lại thua nữa rồi, …”

Cách tốt nhất để thắng một tay vợt có trình độ cao hơn là khắc chế được lối đánh của hắn, hay còn gọi na ná như kỵ rơ. Lối đánh có quyết định khá lớn đến kết quả trận đấu. Bạn có thể là tay vợt số một trên sân bạn, nhưng vẫn có thể bị một tay vợt dỡ hơn trên sân làm cho bạn mỗi lần đánh với hắn đều toát mồ hôi cha, mồ hôi mẹ, … nhiều lần chết thiệt với hắn dù kỹ thuật hắn chả có cái gì qua bạn hết. Dân Pro cũng vậy thôi.

Điểm mấu chốt ở đây là dỡ gì thì dỡ, nhưng bạn phải có cái gì đó tốt hơn đối thủ. Hầu như ai cũng có đối thủ kỵ rơ hết!

Điều thú vị là đôi lúc, cái này do tự nhiên mà có chứ chẳng phải bạn cố tập cái kiểu đánh đó. Nhưng dân nhà nghề thì có. Họ tập ngay từ nhỏ lối đánh đó để khắc chế cái tên sẽ thành vô địch trong tương lai!

Vậy thì làm cách nào để tạo nên một lối đánh khắc chế tên đối thủ truyền kiếp?

Động tác giả trong tennis

Một khi trình độ bạn đã ở mức kha khá, động tác giả là một kỹ thuật quan trọng cần tập nhưng lại ít được các HLV hướng dẫn hiện nay. Bài viết (ẩu) này giúp bạn mở rộng hiểu biết của mình về kỹ thuật Tennis Việt Nam (ngay cả băng dạy Tennis của Bollietieri cũng không nói tới)

Giỏi đánh động tác giả có thể giúp bạn đánh bại ngay đối thủ cao hơn, cú đánh mạnh hơn, chạy nhanh hơn bạn, ... Tinh thần của động tác giả là thực hiện những động tác mà đối thủ của bạn tưởng là bạn sẽ làm như vậy, nhưng hóa ra là khác:

• Bạn giả bộ đánh mạnh cú thuận tay nhưng thật ra là bỏ nhỏ

• Bạn giả bộ đánh ngang bụng đối thủ nhưng thật ra là hất lên .. mặt đối thủ (khi đấu lưới)!

Tóm lại, khi đấu với đối thủ mà sức không bằng, kỹ thuật không bằng, thì chỉ còn có cách là đánh bằng cách phá tâm lý đối thủ. Động tác giả là kỹ thuật phá tâm lý khá tốt và xứng đáng để bỏ công tập.

Một nguyên lý nữa là khi đã làm cho đối thủ bất ngờ nhưng chưa thắng điểm được, lời khuyên là vài cú sau đó phải đánh nhanh tới tấp, vì lúc đó đối thủ đã bị động, họ thường không còn thăng bằng về cơ thể cũng như về tinh thần để đánh trả, và bạn hoàn toàn làm chủ tình thế lúc đó!

Động tác giả thường được bắt đầu từ ... chân. Một số cao thủ hay nhìn chân đã bắt đầu đoán bạn sắp đánh như thế nào. Hãy làm sao cho họ tưởng là họ đã đọc đúng, bằng cách đánh đúng những yếu tố then chốt của cú đánh A, nhưng rồi đột ngột biến cú đánh đó thành cú B một cách khéo léo. Đa số các kỹ thuật đánh đều có thể hoán chuyển cho nhau, hãy để ý điều tôi nói và tự khám phá. Khám phá không ra? Đến gặp HLV cỡ Lâm Quang Trí chẳng hạn!

Bạn cũng có thể lừa đối thủ bằng hơi thở hay tiếng hét. Nếu sân không ồn, bạn hoàn toàn nghe được tiếng thở của đối thủ. Đánh ở nước taồn quá nên khó nghe. Khi đó bạn chỉ có nước dùng thần công sư tử hống như Azarenka: hét sau khi đánh. Hét thì ghê, nhưng thỉnh thoảng hét to mà đánh ... nhẹ khiến đối thủ cho áng váng. Đây là công phu phải tập mới có được, chứ không phải nói là có để xài!

(Tôi nhiều lần ăn độ trên sân nhờ chơi "ăn gian" kiểu này lúc tình thế đang nguy cấp)

Tóm lại, phần này chỉ nói lên một điều cốt yếu khi chơi chiêu động tác giả:

LÀM CHO ĐỐI THỦ "GẮN KẾT " VỚI CÚ ĐÁNH ĐÓ HƠN LÀ BẠN!

Kỹ thuật giao bóng tennis

Giao bóng là cú có kỹ thuật khó nhất trong các cú đánh tennis, vì nó yêu cầu rất nhiều sự phối hợp các bộ phận trong cơ thể, và hầu như các động tác đó đều chỉ là động tác đặc thù của tennis, do đó cơ thể cần phải có thời gian lâu mới thích nghi với các chuyển động phối hợp đó.

Trong trận đấu, giao bóng tốt có thể kiếm điểm ngay từ đầu trận và có thể kiểm soát trận đấu theo hướng có lợi, trong khi nếu giao bóng kém, bạn chưa gì hết đã mang tâm lý hoang mang, thêm vào đó là dễ bị đối thủ đưa vào thế bị động nếu họ trả giao bóng hiểm với cú giao bóng hiền của bạn!

Tuy vậy, đây lại là cú mà bạn có thể làm chủ hoàn toàn chứ không bị động như các cú thuận, trái tay, vô lê khác được đối thủ đánh sang rất mạnh.

Trước hết hãy xem qua video quay chậm động tác giao bóng của Federer (sau này sẽ là của Lâm Quang Trí)

Roger Federer Serve Slow Motion - ATP Tennis Serve Technique

Trong thực tế, các tay vợt giỏi:

• Giao bóng trung bình với vận tốc trên 200 km/giờ, thậm chí 250 km/giờ,

• Tỷ lệ giao thành công khoảng 60% cho cú giao bóng đầu tiên,

• Thắng điểm khoảng 75% tổng số cú họ giao được vào sân,

• Thắng rất nhiều điểm bằng cú ace, hay bằng cú tấn công ngay sau khi giao bóng,

• Thoát khỏi tình thế khó khăn nhờ chất lượng cú giao bóng của họ,

Tất cả những điều đó khiến việc sở hữu cú giao bóng trở nên cực kỳ quan trọng. Điều nghịch lý là biết vậy nhưng trên thực tế:

• Ít ai chịu tập cú giao bóng nhiều như các cú khác, đặc biệt là các tay vợt phong trào

• Ít ai giải thích được thấu đáo cơ sở khoa học của các cú giao bóng. Rất nhiều HLV giao bóng rất tốt nhưng không thể truyền đạt được cho học viên vì họ thực sự chỉ làm theo bản năng chỉ bảo, chứ không giải thích được do thiếu kiến thức vững chắc về môn cơ sinh học (Biomechanics) (biết sơ sơ thì khá nhiều, và không biết gì hết thì rất nhiều ở Tennis VN hiện nay)

Mặt khác, bạn cũng nên tập cả đỡ giao bóng đi kèm với tập giao bóng, vì đây là hai cú mở màn cho trận đánh. Nếu yếu cả hai cú này, bạn hầu như bị thua 6-0/6-0/6-0 khi đấu với các cao thủ giao bóng/ đỡ giao bóng trong khi bạn có thể nhỉnh hơn họ về các cú khác!

Để đạt được sức mạnh trong cú giao bóng, động tác của bạn phải cho phép tạo ra sự tăng tốc tối đa của vợt khi tiếp xúc bóng. Để có được điều đó, các yếu tố sau đây là rất quan trọng:

Động tác phải liên kết được mọi bộ phận của cơ thể (bàn chân, bắp đùi, đầu gối, bắp vế, hông, vai, lưng, cánh tay trên, cùi chỏ, cánh tay trước, cổ tay). Nói phét theo “võ học di thư” là đả thông nhâm đốc mạch!

Bảo đảm là mỗi chuyển động đều có tạo ra năng lượng. Nói phét theo “võ học di thư” là khí hùng kiêm lực túc, vận đủ 10 thành công lực

Năng lượng tạo ra khi huy động các cơ bắp, gân, cân của các bộ phận trên phải được tích lũy lại tạo thành một chuỗi chuyển động hợp lý gọi là Kinetic Chain. Nói phét theo “võ học di thư” là Tam hoa tụ đỉnh, ngũ khí triều nguyên, nội ngoại tương hợp, thượng hạ tương tùy, ý đến kình đến ào ào như sóng vỗ ngoài biển vậy,

Để có thể tích lũy nguồn năng lượng này có được từ các bộ phận khác nhau, cần phải có sự phối hợpăn rơ giữa các bộ phận cơ thể với nhau, và các động tác phải được thả lỏng và liên tục! Nói phét theo “võ học di thư” là dụng ý bất dụng lực, toàn thân liên hoán (liên miên hoán đổi), trọng tất trệ, trệ tất tắc, tắc bất đắc vậy,

Để cho vợt đạt được vận tốc tối đa, động tác giao bóng phải là được thực hiện theo thứ tự, liên tục và thả lỏng như sau:

• Đẩy chân

• Cùi chỏ hướng lên cao và phía trước để tạo được sự dãn cơ và “đánh” đầu vợt vào bóng

• Chuyển động quay vào trong của vai khi đánh

• Chuyển động xoay tay của cánh tay trước,

• Chuyển động “vẫy” cổ tay,

Những nguyên tắc về lực

Khi các cơ hoạt động, nó phải:

• Trải qua một giai đoạn kéo dãn,

• Rồi một giai đoạn co lại, đây là pha chạy đua hoạt động của các hệ cơ bắp

Năng lượng đàn hồi được sản xuất ra bởi sự kéo dãn của các bó cơ + gân (nối bắp cơ với xương) + cân (nối xương với xương). Năng lượng này sẽ được lưu trữ trong khi kéo dãn, và sẽ được tạo ra + sử dụng khi các cơ co lại trong giai đoạn sau đó.

Bạn cũng cần nên biết là năng lượng như trên tạo ra sẽ mất đi khá lớn nếu bạn dừng giai đoạn kéo dãn cơ quá lâu trước khi cho các cơ co lại: Đa số các bạn mất đến 50% năng lượng tạo ra do khoảng thời gian giữa động tác chuẩn bị và động tác bắt đầu đánh vào bóng kéo dài tới 1 giây! Ai làm được điều này nhanh hơn sẽ có gần như 100% uy lực để có cú giao bóng cỡ Lâm Quang Trí vậy!

Ngũ Hình Quyền là 1 bộ quyền pháp cơ bản của Thiếu Lâm. Động tác dựa theo động tác di chuyển động vật.

Các Thức

Hổ Hình

Mãnh Hổ Xuất Hiệp

Ngạ Hổ Phác Thố

Hắc Hổ Thâu Tâm

Hạc Hình

Phi Hạc Đằng Không

Tiên Hạc Tầm Hà

Hoàn Hồn Bão Hạc

Xà Hình

Bạch Xà Thổ Tín

Linh Xà Toản Động

Độc Xà Bãi Vĩ

Long Hình

Kim Long Hiến Trảo

Thương Long Xung Thiên

Thần Long Xuất Hải

Báo Hình

Song Xung Báo Chùy

10 Bí quyết của Ngũ Hình Bộ Pháp

Trước hết hãy để tôi nói thẳng: Tất cả các bạn chơi tennis có trình độ trung bình đều là do bộ chân di chuyển tệ hại. Tôi không nói đến các bạn mới biết chơi 2 tháng. Tôi đang nói tới một bộ phận khá đông bạn trẻ tràn đầy sinh lực nhưng có trình độ chơi trung bình. Thật không may nếu bạn là một trong số đó.

Mà điều này cũng không hẳn là do bạn. Điều này là do bạn không tập nó mà thôi. Một lý do khác nữa là không ai chỉ cho bạn. Đó là lý do tôi viết loạt bài này, để cải thiện bộ chân của bạn.

tuankontum nói:

Tôi cũng đã hướng dẫn cho nhiều người liều lĩnh nhờ tôi. Tôi thấy cái chung của mọi học viên là khi tập bộ chân di chuyển là nhanh chán, lười biếng, lúc nào cũng thích được chạm bóng. Có thể mọi người có cái nhìn: để điều khiển quả bóng đi theo ý muốn là nhờ tay cầm vợt (điều này không sai), không liên quan gì đến chân cả.

Các bạn chơi thân mến! Chân là bộ phận thô kệch nhất của cơ thể, là bộ phận vụng về và "khó bảo" nhất khi bộ não điều khiển. Khi quả bóng do đối phương đánh sang phần lớn người chơi đánh hỏng là do bộ chân chứ không phải tay (quan sát người tập và khi thi đấu), khi đối phương đánh bóng sang, người chơi di chuyển không hợp lý sẽ nhanh mất sức, set up bộ chân không đúng với tình huống bóng(điểm rơi của bóng) sẽ dẫn đến cú đánh không hiệu quả. Vì sao? vì phần lớn các cú đánh đều phải di chuyển rồi mới đánh bóng.

Rất mong bác tuan_tuan chia sẻ về kỹ thuật bộ chân của các cú đánh khi: bóng dài, ngắn, bóng ra ngoài sân( ra ngoài dây dọc), lùi về sau, né trái đánh phải v.v.. Vì tình yêu với Tennis, trách nhiệm của bác với cộng đồng người chơi Tennis, rất mong bác chia sẽ để mọi người có cái nhìn đúng đắn để rèn luyện bộ chân.

Tuan_tuan nói

Trung bình bóng từ sân bên kia sang bạn khoảng 1 giây đến 1.3 giây Bộ chân của bạn chậm thì nó chiếm mất x giây, và như vậy bạn chỉ còn có (1-x) hay (1.3-x) giây để mở vợt và đánh!

Bây giờ bạn có thể thấy tầm quan trọng của bộ pháp di chuyển rồi đấy!

Đó là lý do vì sao, bộ pháp đầu tiên trong ngũ hình bộ pháp là di chuyển như con mèo bắt chuột vậy!

Bộ pháp này hoàn toàn là do chaông đánh tennis người Việt nghĩ ra khi giải lao trên đồng ruộng, nhìn thấy con mèo chạy bắt con chuột nên sáng chế ra, hoàn toàn không có đi chép và dịch lại của mấy thằng Tấy. Nếu có thằng Tây nào nó viết trước khi tôi in sách, đó là vì tôi ... bán cho nó viết rồi nó lấy tiền của quý vị vì quý vị muốn vậy!

Tuan_tuan nói:

Hôm nay ra sân có quá nhiều bạn yêu cầu tôi hướng dẫn cách để có cú giao bóng hay, giúp các bạnấy có thể tự tin khi đi đánh giải sắp tới.Để đápứng nhu cầu đó, tôi viết tiếp loạt bài về giao bóng, nhưng lần này tôi viết khác với các cách truyền thống lâu nay. Là người chuyên tìm các tài liệu trên mạng, hẳn bạn đã đọc qua rất nhiều hướng dẫn cách giao bóng. Tôi hy vọng đây sẽ là lần cuối cùng các bạn đọc về nó ở đây, để rồi sau đó yên tâm ra sân tập dượt.

HÌNH Ý HỖN NGUYÊN CÔNG TRONG GIAO BÓNG

Người Việt học giao bóng và dạy giao bóng không giống với các tài liệu trên mạng dạy giao bóng hiện nay. Giao bóng là một động tác phức tạp vì nó đòi hỏi bạn phải kết hợp nhiều yếu tố khác nhau của cơ thể. Nhận thức rõ điều đó, người Việt dạy và học giao bóng đã sáng tạo ra cách dạy và học mới, gọi là HÌNH Ý HỖN NGUYÊN CÔNG

Vì sao lại có tên này?

CÔNG ở đây hàmý nói công phu, nghĩa là chuyên tâm mà tập, chứ lười biếng không thể đạt được kết quả. Người Việt không làm thì thôi, chứ đã làm thì làm rất công phu, và bỏ nhiều công sức khi làm để đạt kết quả cao nhất và hiệu quả nhất.

Thế nhưng công phu không có nghĩa là nặng nhọc khó khăn khi tập, công phu tập của người Việt rất khác lạ: nó nhẹ nhàng và vui nhộn, giúp người tập luyện mà không ngán và chán như con gián!

Thế HỖN NGUYÊN là gì? Nguyên một đống hỗn độn chứ còn gì nữa! Như đã nói, giao bóng là một đống các yếu tố hỗn độn, và do đó người Việt xưa gọi tình trạng này là HỖN NGUYÊN.

Thế nhưng trong cái hỗn nguyên đó, người Việt đưa ra được các yếu tố chính yếu làm nên một cú giao bóng hoàn hảo. Phát minh này dựa trên sự quan sát và chiêm nghiệm sâu sắc trong những giờ luyện Yoga tennis trong khi tập (vì hồi đó chưa có Video chiếu chậm như bây giờ). Chính nhờ phát minh luyện Yoga sau khi tập, người Việt tìm ra được cácÝ TƯỞNG mới, giúp dạy và học giao bóng dễ dàng hơn thông qua các HÌNH THÙ ĐỘNG TÁC.

Như vậy HÌNH Ý HỖN NGUYÊN CÔNG chính là công phu tập luyện các hình thức bên ngoài của động tác giao bóng, kết hợp với sự am hiểu ý nghĩa của các động tác đó, từ đó tạo nên một nét mới trong phong trào tennis Việt nam hiện nay.

Điều lý thú là không dừng lại ở các thành tựu của chaông, ngày nay người Việt đã biết sử dụng các thiết bị hiện đại hỗ trợ cho HÌNH Ý CÔNG, giúp học viên vừa duy trìưu điểm của trường pháí Yoga ngày xưa (nhưng nay rất thịnh hành), vừa bổ sung các thiết bị hiện đại của khoa học phương Tây giúp bạn:

• Học 3 tháng ra làm thầy giao bóng

• Học 1 năm ra làm tổ sư giao bóng trên sân, với cú giao bóng có khả năng lên trên 200 km giờ như các cao thủ trên thế giới.

Trước hết hãy nói về động tác chuẩn bị khi giao bóng. Động tác này chả có gì đáng nói, ngoại trừ một yếu tố, đó là vị trí của chân.

Vậy theo các bạn, đâu là cáiý nghĩ đằng sau chuyện cái chân đứng theo các tài liệu có đầy trên mạng?

Tôi sẽ chờ các bạn lục tung lên rồi mới nói cái mà trên mạng các bạn tìm không ra!

Kế đến là động tác tung bóng và đưa cơ thể vô tư thế sẵn sàng cho cú đánh. Một lần nữa động tác này có những gì đáng nói về mặtý tưởng đằng sau cái hình thức mỗi người mỗi khác trên mạng?

Tôi cũng sẽ chờ các bạn lục tung lên rồi mới nói cái mà trên mạng các bạn tìm không ra!

Tư thế đứng của bạn thực chất chỉ là việc đặt các bàn chân sao cho nó hiệu quả nhất khi bạn muốn làm động tác gì đó ngay sau đó: đánh trên cao (giao bóng), đánh ngang hông (cú thuận tay, trái tay, …Hãy học để hiểu được ý nghĩa của cách đứng, nó là gì và quan trọng hơn nữa là, nó đứng như vậy để làm gì.

Thế nào là thế đứng chuẩn bị tốt?

Đây là một câu hỏi mẹo! Có nghĩa là nó chẳng có câu trả lời chính xác!

Ý nghĩa đằng sau mọi thế đứng chuẩn bị chỉ là làm sao cho nó phát huy thế mạnh của bạn, giảm bớt điểm yếu càng nhiều càng tốt mà thôi. Tư thế đứng chuẩn bị tốt nhất sẽ là tư thế phù hợp với kiểu chơi của bạn, trình độ kỹ thuật của bạn, và khả năng của bạn và nó có thể không phải là thế đứng của nhân vật mà bạn đang thần tượng!

Thế đứng tốt giúp bạn điều gì?

Một thế đứng tốt luôn tối thiểu là một thế đứng cân bằng giữa rất nhiều yếu tố để bạn có thể đánh bóng mạnh và chính xác. Đứng đúng thế sẽ giúp bạn:

Có sức mạnh khi vung vợt

Có tầm với cao

Có độ linh hoạt cao (đánh được nhiều vị trí của bóng)

Ổn định và an toàn (không bị chấn thương)

Di chuyển nhanh sau đó

Tóm lại, một thế đứng tốt cho bạn sức mạnh tổng hợp mà không làm cho bạn mất sức nhiều.

Vị trí đặt bàn chân

Cách đặt chân của bạn có lẽ là yếu tố quan trọng nhất khi nói về thế đứng. cách bạn đặt hai bàn chân có ảnh hưởng đến các cú đánh của bạn, vì thật ra tennis là môn chơi bắt đầu các động tác từ … chân chứ không phải từ tay như bạn thường bị đánh lừa. Vì vậy học được bộ chân đúng, bạn sẽ dễ dàng đánh mọi cú đánh, kể cả cú đánh khó như cú giao bóng.

Sắp xếp Đầu ngón chân cái và Gót chân

Điều đầu tiên bạn cần làm khi bước vào vạch giao bóng là đặt 2 bàn chân đúng tư thế, với mũi bàn chân bên này và gót bàn chân bene kia phải thành một đường thẳng (xem hình).

Nguyên tắc vàng khi đứng giao bóng:

Chân sau luôn luôn nhấc gót lên khỏi mặt đất một chút.

Đứng với ức bàn chân sau sẽ cho bạn một lực đạp mạnh nhất khi giao bóng.

Hai chân của bạn phải được trải ra bằng khoảng vai hoặc vài cm rộng hơn để có thăng bằng tốt hơn.

Bàn chân trước có thể đặt trên mặt đất nhưng cố gắng trọng lượng cơ thể gần với chân trước.

Nếu chia khoảng cách giữa hai chân ra làm ba phần bằng nhau hãy đứng sao cho trọng tâm nằm ở 1/3 gần chân trước (và cũng có lúc bạn cần đưa trọng tâm cơ thể về 1/3 gần chân sau).

Đầu gối luôn hơi cong nhẹ. Không cần phải giải thích rườm rà về giải phẫu học làm bạn nhức đầu, bạn cứ chấp nhận là tư thế đó giúp bạn phát ra lực nhiều hơn là hai chân duỗi thẳng.

Hông của bạn phải thả lỏng và luôn có ý thức hạ người xuống để chân như ghim nhẹ cơ thể bạn vào đất.

Tay vợt nào gồng cứng người khi đứng sẽ đốt nhiều năng lượng hơn, mau mệt hơn mà lại dễ làm cơ thể mất thăng bằng do cái khối cơ thể ở trên nó “lật” cái khối ở dưới, y như cái nhà cao tầng đè lên cái móng nhà vậy!

Vai và tay phải thả lỏng.

Cùi chỏ để thấp xuống để hạ trọng tâm phần trên cơ thể xuống (giống như trong nhà cao tầng kêu mọi người chạy xuống tầng dưới chứ đừng leo lên nóc đứng coi khi trời có bão vậy).

Vai của bạn phải vuông góc với lưới hoặc hơn một tí, tùy theo ý đồ cú giao bóng sau này.

Các tư thế đứng đúng và sai

Tuy nguyên lý đứng đánh mà tôi nói ở trên là đúng cho mọi trường hợp, các tay vợt luôn có những biến tấu cho các tư thế của họ. Tất cả đều do vị trí tay của họ, cách họ di chuyển chân trước khi đánh, và góc độ thân hình của họ so với bóng khi đánh.

Tuy nhiên, thế đứng của bạn quyết định toàn bộ tư thế của các bộ phận còn lại của cơ thể. Ví dụ, nếu bạn không đứng đúng tư thế để giúp bạn di chuyển nhanh về phía trước, thì bạn không thể giao bóng flat mạnh được. Tôi lập lại một lần nữa là bạn phải đứng phù hợp với tình huống và kiểu chơi của bạn trong từng cú đánh.

Bởi vậy bí quyết “HÌNH Ý HỖN NGUYÊN CÔNG GIAO BÓNG KIẾM PHỔ” có ghi: Thượng hạ Tương Tùy, kình căn tại cước là có ý này (trên dưới phù hợp, lực phát từ chân).

Bất cứ cú đánh nào của tennis có "chất lượng" hay không đều được quyết định bởi thời điểm tiếp xúc bóng. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này đến nổi, sau hàng trăm năm ra đời, vẫn còn rất nhiều đề tài nghiên cứu về nó chưa được làm sáng tỏ. Đây chính là điều làm cho tennis thú vị. Bởi lẽ không buổi ra sân nào bạn đánh giống với buổi ra sân trước đó.

Tuy vậy, bản chất của tennis lại là sự lập đi lập lại, và có những nguyên tắc nhất định cho một số trường hợp nhất định. Sau đây là một số nguyên tắc khi bạn giao bóng.

Yêu cầu của động tác này chỉ là đứng làm sao để lát nữa có thể phát lực đánh mạnh nhất để tạo ra cú giao bóng mà bạn mong muốn. Trên đây tôi đã liệt kê các kiểu đứng sai: vuông quá, rộng quá, hẹp quá, ...

Sau khi đã có hiểu biết tạmổn về cách đứng, điều bạn cần làm là nhìn sơ một lượt về vị trí mà bạn muốn giao bóng vào đó, và vị trí của đối thủ đứng. Hãy cố gắng đánh lừa anh ta bằng nguyên lý của động tác giả mà tôi từng viết trước đây.

Sau đây là một số gợiý về tư thế chuẩn bị cần có trước khi giao bóng:

Tư thế bắt đầu

Chân trái ở khoảng 45° (hay hơn) so với đường biên cuối sân, tùyý đồ giao bóng,

Chân phải (hơi) song song với đương biên cuối sân, tùyý đồ giao bóng,

Vai thẳng góc với lưới (hay hơn một tí), tùyý đồ giao bóng,

Tung bóng

Tay trái đưa lại lên cao bằng cách đưa nhẹ ra sau rồi đưa ra phía trước,

Tay trái thả lỏng,

Banh được thả khỏi tay ở ngang mắt hay mặt của bạn,

Tay phải đưa lên cùng lúc với tay trái,

Vai ở hơi quá đường thẳng góc với lưới

Tư thế "sẵn sàng" để bắt đầu đường cong lăng vợt đánh bóng:

Chân sau kéo lên để sát với chân trước, hoặc hai chân giữ nguyên như Federer / Sampras

Vai hơi quá đường thẳng góc với lưới

Vai phải thấp hơn vai trái (vai tạo thành một đường dốc lên cao, trong cùng một hướng với thân vợt)

Vợt gần như thẳng đứng chỉ lên trời, hay đầu vợt chỉ vào bóng tùyý đồ

Tay trái thả lỏng

Chân cong lại

Đường vòng cung (parabol) khi đánh bóng:

Cùi chỏ tay phải gấp lại và được thả lỏng khi đi lên để đưa vợt hạ xuống sau lưng

Chân duỗi thẳng , gần như đứng trên các ngón chân

Mông và đầu hướng lên cao và về trái banh

Vai phải nằm hoàn toàn ở trên vai trái

Việc đạp chân đã làm cơ thể bay lên khỏi mặt đất

Thân hình thẳng, dãn ra hoàn toàn

Vợt đi trễ hơn so với bàn tay

Cùng lúc đó, có vẻ như vợt sẽ đánh banh bằng cạnh vợt vậy

Vai xoay trở lại để thân hình đối diện với lưới

Tiếp xúc với banh

Tiếp xúc bóng

Bên trong sân

Càng cao càng tốt

Vai đối diện với lưới

Mặt vợt đối diện với lưới do động tác xoay cánh tay trước (pronation) ở phút chót trước khi mặt vợt chạm bóng

Thân người bay khỏi mặt đất

Vô hay không là do các gạch đầu dòng ở trên được làm tốt như thế nào. Xoáy đi đâu chưa bàn tới ở đây

Vấn đề đặt ra ở đây là gì? Mỗi gạch đầu dòng ở trên chỉ là HÌNH thức, còn vì sao nó nên như vậy lại chính làÝ tứ đi kèm theo nó. Nếu không hiểu rõý tứ đó, cái hình thức ở trên vô dụng, hoặc có dụng được nhưng dụng không tới (có vốn không biết xài)!

Cáiý tứ này hiện giờ đa số không biết, vì nhiều lý do, trong đó không biết thật chiếm đa số!

Fed_Storm nói:

Hihi...em không có tiền đề mua cái chung cư Hoàng Anh Gia Lai bácơi, nhưng lý thuyết về hai cú này em thuộc như thơ...có điều chờ bác mô tả chi tiết thôi...mấy bài tập 2 cú này em cũng áp dụng cả, nào là ngồi oánh, quỳ oánh, nằm oánh,...em oánh suốt. Bác có điều gì chỉ giáo đi...viết theo yêu cầu cũng là cách để câu Thanks đó bác...hhihi...

Tuan_tuan nói

Vậy thì chỉ có cách nói vắn tắt miễn phí thế này:

-Tay phải mạnh

• Tiếp xúc bóng phải đúng và có khả năng điều chỉnh cho trái banh "dính" trong vợt rất lâu.

Phải mò lâu lắm mới ra thông số để kết hợp các thông số của vợt + dây + kỹ thuật của bác tạo ra các cú serve đó.

Mà nói trước là các cú đó chằng làm nên nhà vô địch! Làm khó người ta một chút thì được. Tập serve vô đâu thì nó vô đó đáng để bỏ công tập và rẻ tiền hơn đầu tư cho các cú serve đó (nhất là khi đã không có khiếu sẵn!).

Tại sao bao nhiêu cao thủ không thể xẹc nhanh như Roddick? Sampras? Hay đá hay như Maradona? Tại vì trời cho họ cái đó!

Đó là nói chuyện họ có tiền để tập, còn không tiền hay không đủ tiền thì đi kiếm tiền cái đã quan trọng hơn. Muốn có tiền phải thông minh + siêng năng là tối thiểu, gặp may nữa mới có được!

Kỹ thuật Volley

Chiều nayông Duy của Thế giới Tennis đến và nhờ tôi giúp một việc cho người yêu Tennis đang chuẩn bị đánh giải: viết bài hướng dẫn kinh nghiệm đánh vô lê. Tôi đành phải phá lệ nghỉ ngơi để chiều yêu cầu này của người yêu tennis!

Sau đây là bài viết.

Tư thế chờ đợi khi đánh vô lê

Tư thế chờ đợi khi đánh vô lê quyết định đến chất lượng của cú vô lê của bạn.

Như bạn đã biết, đứng ở gần lưới không cho bạn thời gian nhiều để chuẩn bị cho cú đánh.

Tư thế sẵn sàng khi đánh vô lê không khác mấy so với tư thế chuẩn bị lúc đỡ giao bóng (và đỡ giao bóng mạnh cũng không khác mấy so với cú vô lê trên lưới).

Sau đây là các yếu tố kỹ thuật đó:

Chân phải hơi gấp lại. Động tác này có vai trò quan trọng hơn khi bạn đỡ giao bóng.

Chân đạp vào đất ở phần bàn chân phía trước,

Vợt được cầm bởi 2 tay, và đưa vợt ra phía trước với cánh tay hơi cong để có lực chịu vào bóng khi đánh. Bạn thử đưa tay gập 90 độ sẽ thấy tay rất yếu ớt khi nó ở vị trí đó và ở trước người, cùi chỏ phải ở gần người và ở vị trí phù hợp với bàn chân,

Đầu vợt hơi cao hơn so với cán vợt,

Cầm vợt theo kiểu cầm búa,

Để cơ thể luôn ở tư thế sẵn sàng phản ứng nhanh nhất, hai chân nên nhảy những bước nhỏ đồng thời (không nên nhảy theo kiểu đổi chân). Kỹ thuật này đòi hỏi nhảy mà không nhảy, một kỹ thuật hôm nào ra sân tôi sẽ nói kỹ hơn.

Kỹ thuật vô lê cú thuận tay trong tennis.

Cách cầm vợt

Cầm theo kiểu cầm búa hoặc continental.

Chuẩn bị

Rất ngắn, tùy theo thời gian bạn có

Đánh bóng:

Cùng lúc đó, tay cầm vợt mở ra theo hướng bóng tới, cổ tay mở ra để mặt vợt hướng vào bóng.

Sai lầm hay thấy là người chơi rút vợt ra sau kèm theo động tác xoay lưng. Thực ra tay không hề rút ra sau nhiều, hạn chế được chừng nào tốt chừng đó,

Mặt vợt bắt buộc phải nằm trong vùng mà mắt bạn nhìn thấy được (vật lý học gọi là vùng thị trường của mắt, tức là vùng mà mắt người có thể thu nhận hình ảnh xung quanh được). Nếu nhìn ngang, vợt không bị che bởi thân người như khi bạn đỡ giao bóng ở cuối sân,

Đầu vợt hơi cao hơn cổ tay. Cổ tay cao khoảng mép lưới,

Tay cầm vợt hơi cong, cùi chỏ gần thân người để có thể chịu lực va đập,

Đánh bóng ở cú vô lê thuận tay

Vợt được đánh vào bóng bởi động tác duỗi cổ tay và thân người đưa tới. Cánh tay khóa cứng,

Cổ tay rất cứng và đóng lại,

Đánh vào bóng ở vị trí trước người, (rất trước nếu có thể), và đánh lúc thân người đang đi tới (đánh bằng thân người và cổ tay chứ không đánh bằng tay),

Đánh với độ xoáy rất ít có thể,

Chân trái (với ai thuận tay phải), đang tiếp tục di chuyển lên (chân không chạm vào đất hoặc chỉ lướt nhẹ trên mặt đất),

Cẩn thận khi đánh vô lê banh thấp, thân người phải di chuyển về trước và DỪNG LẠI trước khi đánh bóng, mặt vợt ngửa đủ để đưa bóng bay cao khỏi lưới an toàn!

Đánh theo bóng và kết thúc động tác

Cánh tay lúc này mới duỗi dài theo hướng bạn muốn đánh bóng đi,

Bàn tay dừng lại đối diện với lưới,

Chân trái (với ai thuận tay phải), chậm nhẹ mặt đất, thân người phải thăng bằng,

Nếu có thể, thân người tiếp tục đi theo bóng 1 hoặc 2 bước chân nữa,

Kết thúc động tác, vợt vẫn .. nằm đâu đó ở vị trí chờ đánh ban đầu (bạn có thấy vai trò của cú đánh này bằng thân người khi tôi nóiý này?), không bao giờ kết thúc như ở cú đỡ giao bóng cuối sân, với vợt ở trên vai đối diện khi kết thúc động tác),

Tiếp tục thực hiện tư thế chờ để bắt trái tiếp,

Cần phân biệt 2 loại đánh vô lê: đánh với độ chính xác hay đánh với lực đánh sâu,

Cần phân biệt 2 loại hướng đánh vô lê: bắt ra góc chữ A và bắt vào sâu cuối sân hay vào ngay chân, hoặc thân nguwofi của đối thủ. Hai kiểu này phải tập thường xuyên mới có được.

Vô lê khi banh thấp bằng cú thuận tay

Tất nhiên là phải chuẩn bị ở vị trí thấp bằng cách gập chân nhiều vào (thậm chí đến 90 độ ở đầu gối)

Đánh bóng ở xa thân người hơn cả ở trên (khi bóng cao),

Mặt vợt mở (và đưa lên cao) để mang bóng qua khỏi lưới,

Chân phải rất cong để giúp vợt ở ngang tầm đánh, tuy nhiên đầu vợt phải ở trên cổ tay,

Banh có thể được đánh với đầu gối đứng lên hay trượt thân người ra phía trước,

Sử dụng cú cắt bóng nhẹ (không bao giờ líp bóng lúc này),

Đánh theo bóng dài hơn cú vô lê có độ cao trung bình, về hướng bóng mà bạn muốn đánh,

Đừng cong người quá đáng, giữ đầu thẳng, chân thả lỏng.

Đánh vô lê banh cao thuận tay

Chuẩn bị bằng cách đưa cánh tay / vợt ra sau lưng khoảng 25 độ so với thân người,

Vai xoay nhiều hơn so với cú vô lê có độ cao trung bình,

Đánh bóng như bạn kéo tay vào giữa người,

Đánh theo bóng rất ngắn (có thể nói là dừng rất nhanh), từ cao xuống thấp, theo hướng bạn muốn đánh.

Kỹ thuật đánh vô lê bên trái tay

Cách cầm vợt

Chuẩn bị

Tay trái, đang cầm cổ vợt, kéo vợt ra sau,

Vợt dược kéo ra sau theo chiều của banh bay tới, hoặc ở trên một chút, để đánh với ép phê cắt bóng giúp tạo thêm độ an toàn,

Đầu vợt cao hơn cổ tay, còn cổ tay thì cao ngang mép lưới,

Đánh bóng

Quỹ đạo vợt đi tới banh do sự duỗi cánh tay mà ra,

Cánh tay tự do ở lại sau người để khóa vai không cho người xoay ra trước,

Cổ tay khóa cứng,

Trọng lượng cơ thể được chuyển ra trước (chân phải ở trên không với người thuận tay phải).

Đánh theo bóng và kết thúc động tác

Đánh theo bóng rất ngắn (có thể nói là dừng đột ngột),

Hướng trái banh sau khi tiếp xúc theo hướng muốn đánh bóng đi,

Chân phải (với người thuận tay phải) chạm đất sau khi tiếp xúc bóng, không mất thăng bằng,

Tiếp tục tư thế chuẩn bị cho tư thế đánh vô lê trái kế tiếp.

Đánh vô lê banh thấp bên trái tay

Uốn cong đầu gối để giữ đầu vợt nằm cao hơn bàn tay,

Khong uốn cong thân mình quá, mặc dầu đầu hạ thấp,

Động tác chuẩn bị phải thấp người,

Đánh bóng ở xa người khi có thể được,

Mặt vợt hơi mở (hướng lên trời), để nâng cao banh lên,

Sử dụng ép phê cắt để hỗ trợ cho bóng bay cao và an toàn,

Bóng có thể được đánh với thân nguwofi duỗi hay trượt trên sân,

Đánh theo bóng dài hơn so với cú đánh vô lê có độ cao trung bình, theo hướng bóng mà bạn muốn đánh.

Vô lê bóng cao bên trái tay

Chuẩn bị với vai / vợt đưa lên cao, và hạ đầu vợt nằm ngang để đạt được lực đánh mạnh,

Đánh với mặt vợt ngang tầm banh với lực do cả cánh tay và cánh tay trước,

Đánh theo bóng được giảm tối đa, từ cao xuống thấp, theo hướng banh bạn muốn đánh.

Có 2 yếu tố khi đánh một cú đánh tennis: mạnh và chính xác.

Hai yếu tố này mâu thuẫn lẫn nhau. Một cú mạnh khó mà chính xác, và đánh chính xác khó mà mạnh.

Ở vô lê, cú mạnh sẽ làm banh đi sâu, còn cú chính xác thì không mạnh nhưng rơi vào chỗ hiểm (hai góc chữ A chẳng hạn)

Quan hệ giữa Kỹ thuật và tâm lý trong tennis.

Trong tennis, yếu tố tinh thần có ảnh hưởng đến động tác kỹ thuật.

Các căng thẳng tâm lý (lo lắng, stress, sợ thua, …) tạo ra căng cứng cơ không cần thiết, mất đi yếu tố quan trọng cần thiết là thả lỏng cơ thể (xem bài vì sao phải thả lỏng và thế nào là thả lỏng đúng kỹ thuật), từ đó làm hạn chế tính chính xác và hiệu quả của mỗi cú đánh.

Khi gồng cứng cơ thể, bạn sẽ có nguy cơ đánh banh ngày càng ngắn (vì thiếu lực), mau mệt (mẹt cơ và mệtóc).

Ngược lại, một tình trạng tinh thần thoải mái, tự tin, sẽ tạo điều kiện cho các động tác thả lỏng tự nhiên, hiệu quả và sử dụng ít sức lực cơ bắp hơn.

Hãy nhớ mỗi khi bạn để căng thẳng đầuóc thì kỹ thuật của bạn bị ảnh hưởng ghê gớm.

Những VĐV chơi với tâm trạng lo lắng, quá phấn khích, muốn thắng quá cỡ, quá hung hăng, thường hay căng cứng cơ và làm hại đến động tác thả lỏng. Đây là lý do vì sao tôi đưa môn Yoga vào trong chương trình tập luyện ở các buổi học. Lưuý các bạn không phải động tác Yoga nào cũng có ích cho tennis.

Để tránh căng thẳng quá mức có thể gây căng cơ, bạn cần:

Hạ thấp bớt tầm quan trọng của trận đấu,

Đừng quá hoang mang sợ thua,

Không quá chú tâm về kết quả sau cùng,

Không quá “hăng máu gà”, quá cầu toàn, quá nhấn mạnh các chi tiết,

Sử dụng động tác thở đúng để có thể thả lỏng cơ

Khi đổi sân, hít thở sâu, nhẹ nhàng và tìm thấy sự thanh thản của tâm hồn,

Tinh thần thi đấu

Tinh thần thi đấu là một yếu tố cần thiết trong tennis. Tiếc thay nó đang chưa được là yếu tố được nhìn nhận đúng và tập luyện hiện nay tại đa số các lớp học tennis.

Rất nhiều người chơi có thể tập rất tốt nhưng lại thi đấu tệ hại do yếu tố tinh thần này.

TomcatVN nói

Sau hơn 1 năm mới trả lời được câu hỏi của bác Tuấn:

Đừng chống lại nó

• Kiểu 1, xắp vợt vuông góc với trục quay (kiểu WTA hoặc FH Single Bent)

• Kiểu 2, thả lỏng phần tay trước khi bắt đầu lăng vợt (kiểu ATP)

Cả hai kiểu đều 1 nguyên lý, không chống lại lực quán tính khi tăng tốc đột ngột, sau khi toàn bộ vợt bị kéo đi có cùng vận tốc mới xoay vợt vào bóng (phân thành 2 giai đoạn).

1. Góc nghiêng của vợt, góc nghiêng đà vợt tối ưu khi tạo topspin:

2. Góc nghiêng của mặt vợt so với phương đánh: 30~32 độ. Trong đó

3. Góc nghiêng vợt so với phương thẳng đứng mặt đất : 27độ

4. Góc nghiêng đà vung của vợt: 5 độ (để có thể vung nhanh nhất)

Điều này chỉ đúng khi đánh đủ nhanh (> 80km), và bề ngang của vợt (>25,4 cm ~ 10 inch)

Trong thực tế, khi đánh đủ bộ, góc nâng tự nhiên của đà vung vợt do hạn chế gốc cánh tay, chiều dài cánh tay đòn, khoảng cách giữa điểm tiếp xúc banh với vai... mà góc nghiêng đà vung tối ưu là khác nhau ở mỗi người, mỗi vị trí banh. thông thường từ 20 đến 25 độ cho banh trung bình, cao hơn nếu banh cao...do đó góc nghiêng vợt/đất dao động trong khoảng 5 độ đến 11 độ, chẳng hạn Fed (11độ) thường nghiêng hơn Nole khoảng 3,4 độ và hơn Murray khoảng 6, 7 độ, điều này do thói quen Fed đánh straight arm + bóng nửa nảy.

Cách đánh wwf hiện đại giúp tăng góc nâng đà vợt mà không phải hy sinh tốc độ bằng cách thêm động tác giật khủy trước lúc tiếp xúc banh. Nhìn bên ngoài rất dễ hiểu lầm là xoa banh...

Bác Tuấn làm tốn của em cả 1 năm trời :) đi trong bóng đêm.

Tham khảo thêm: https://www.revolutionarytennis.com/steps.html